RECHTBANK OVERIJSSEL
Team Familierecht en Jeugdrecht
Locatie: Zwolle
Zaak-/rekestnr.: C/08/319827 / FA RK 24-2085
Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg aansluitend op een crisismaatregel
Beschikking van 28 augustus 2024 van de rechtbank Overijssel naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het wijzigen van een zorgmachtiging aansluitend op een crisismaatregel als bedoeld in artikel 8:12 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
[betrokkene] , (zich noemende, [betrokkene] )
geboren op [geboortedatum] 1990 te [geboorteplaats] (Burundi),
wonende [woonplaats] ,
verblijvende bij Dimence, [adres]
hierna te noemen: betrokkene,
advocaat: mr. J.C.F. Kooijmans te Zwolle.
1. Procesverloop
Bij verzoekschrift, ingekomen bij de griffie op 21 augustus 2024, heeft de officier van justitie verzocht om wijziging van de zorgmachtiging, zoals die op 8 juli 2024 ten aanzien van betrokkene is afgegeven.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
de aanvraag van de zorgverantwoordelijke d.d. 20 augustus 2024;
het advies van de geneesheer-directeur d.d. 20 augustus 2024;
de medische verklaring d.d. 16 augustus 2024;
het zorgplan d.d. 16 augustus 2024;
de zorgkaart d.d. 16 augustus 2024;
een afschrift van de machtiging tot het verlenen van verplichte zorg van 8 juli 2024.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 26 augustus 2024 bij Dimence, locatie [adres] .
Tijdens de mondelinge behandeling heeft de rechtbank de volgende personen gehoord:
betrokkene, bijgestaan door een tolk Swahili,
de advocaat van betrokkene;
[naam] .
2. Beoordeling
Ten aanzien van betrokkene is op 8 juli 2024 een zorgmachtiging afgegeven. Uit de aanvraag van de zorgverantwoordelijke, die door de geneesheer-directeur is ingediend vergezeld van zijn advies hierover, blijkt dat de in deze zorgmachtiging genoemde vormen van verplichte zorg niet (langer) volstaan, waardoor er sprake is van een (dreigende) noodsituatie als bedoeld in artikel 8:11 Wvggz.
De rechtbank acht, ondanks het feit dat er geen sprake is (geweest) van een noodsituatie waarin eerst gedurende drie dagen tijdelijk verplichte zorg is toegepast die moet worden voortgezet, de officier van justitie ontvankelijk in zijn verzoek, onder de verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 19 februari 2021 (ECLI: NL:HR:2021:272).
De advocaat van betrokkene heeft (onder verwijzing naar HR 24 september 2021, ECLI:NL:HR:2021:1357) zich op het standpunt gesteld dat het verzoek dient te worden afgewezen omdat de stukken die ten grondslag lagen aan de te wijzigen zorgmachtiging niet bij het verzoekschrift tot wijziging zijn gevoegd. De rechtbank stelt vast dat bij het verzoek een afschrift van de onder 1.2 genoemde stukken is gevoegd. De rechtbank beschikt voor de beoordeling van het verzoek dus over (onder andere) een actuele medische verklaring, een actueel zorgplan en een actuele zorgkaart. De rechtbank komt dan ook tot de conclusie dat de enige informatie die materieel ontbreekt de politie-, justitiële en strafvorderlijke gegevens van betrokkene zijn. De rechtbank ziet niet in, ook niet omdat de advocaat dit niet nader heeft toegelicht, waarom het ontbreken van die gegevens tot de conclusie zou moeten leiden dat de rechtbank het verzoek tot wijziging niet zou kunnen beoordelen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat voldoende gegevens zijn overgelegd om het verzoek toe kunnen beoordelen.
Betrokkene is afkomstig uit Burundi en is met een aantal omzwervingen samen met haar kinderen in Nederland terechtgekomen waar zij asiel heeft aangevraagd om langer te kunnen verblijven. In de afgelopen jaren heeft zij verschillende gebeurtenissen meegemaakt die een grote impact op haar hebben gehad. Als gevolg daarvan heeft zij steeds meer last gekregen van psychotische klachten, religieuze wanen en onrealistische gedachten. Dit heeft ertoe geleid dat zij sinds maart 2024 verschillende keren in beeld is gekomen bij de crisisdienst. Nadat zij voor de tweede keer met een crisismaatregel werd opgenomen, is een zorgmachtiging aangevraagd en verleend om haar te kunnen behandelen. Sindsdien verblijft betrokkene bij de [locatie] .
Bij de mondelinge behandeling is het de rechtbank gebleken dat het huidige toestandsbeeld mogelijk ook te maken heeft met het verleden van betrokkene, dan wel dat culturele aspecten daarop van invloed zijn.
Om betrokkene daarvoor zo goed mogelijk te kunnen behandelen is nadere diagnostiek noodzakelijk die niet binnen de huidige setting geboden kan worden. Anders dan de advocaat heeft betoogd, is de rechtbank van oordeel dat Dimence alle mogelijkheden heeft benut om datgene in zetten wat aansluit bij de problematiek van betrokkene. Een overplaatsing naar Veldzicht is dan ook noodzakelijk omdat vandaaruit nadere diagnostiek (mede gericht op culturele aspecten) kan worden verricht. Omdat binnen Veldzicht andere veiligheidsmaatregelen gelden en betrokkene mogelijk, door toedoen van een ander, verkeerde keuzes kan maken, is verzocht de huidige zorgmachtiging uit te breiden met vormen van verplichte die zien op controle en veiligheid.
Om deze noodsituatie af te wenden heeft de zorgverantwoordelijke, bij wijze van tijdelijke maatregel, de volgende vormen van verplichte zorg toegepast:
Gebleken is dat deze vormen van zorg, die niet zijn opgenomen in de zorgmachtiging, ook na verloop van drie dagen moeten worden voortgezet.
insluiten;
uitoefenen van toezicht op betrokkene;
onderzoek aan kleding of lichaam;
onderzoek van de woon- of verblijfruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
beperken van het recht op het ontvangen van bezoek;
Door de arts is verklaard dat het beperken van het recht op het ontvangen van bezoek niet noodzakelijk is. De rechtbank zal het verzoek van de advocaat deze vorm van verplichte zorg af te wijzen dan ook honoreren.
Betrokkene verzet zich tegen deze (aanvullende) vormen van verplichte zorg. Zij voert daartoe aan dat zij niet naar Veldzicht wil. Zij blijft erbij dat als zij bij Dimence of bij het AZC niet geholpen kan worden, zij terug wil naar haar land, danwel naar haar zus in Tanzania.
Gebleken is echter dat er geen minder bezwarende alternatieven zijn die hetzelfde met de zorgmachtiging beoogde effect hebben. De voorgestelde gewijzigde verplichte zorg is evenredig en naar verwachting effectief en veilig. Uit de stukken blijkt dat bij het bepalen van deze zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
Gelet op het voorgaande is met de voorgestelde wijziging voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. Het verzoek zal dan ook worden toegewezen, aldus dat de vormen van verplichte zorg worden uitgebreid met:
insluiten;
uitoefenen van toezicht op betrokkene;
onderzoek aan kleding of lichaam;
onderzoek van de woon- of verblijfruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
voor de duur van de reeds geldende zorgmachtiging, tot en met uiterlijk 8 januari 2025.
3. Beslissing
De rechtbank:
wijzigt de zorgmachtiging d.d.8 juli 2024 verleend ten aanzien van
[betrokkene] , (zich noemende, [betrokkene] ), geboren op [geboortedatum] 1990 te [geboorteplaats] (Burundi),
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
insluiten;
uitoefenen van toezicht op betrokkene;
onderzoek aan kleding of lichaam;
onderzoek van de woon- of verblijfruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met uiterlijk 8 januari 2025,
wijst af het meer of anders verzochte
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.