ECLI:NL:RBOVE:2025:7693, Rechtbank Overijssel, 30-12-2025, 11797568 \ CV EXPL 25-2129

1. De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding- de conclusie van antwoord- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald

- de akte overlegging producties 10 en 11 van Capabel

- de mondelinge behandeling van 2 december 2025, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2. Het geschil

[gedaagde] heeft op 10 juni 2021 met Capabel een overeenkomst gesloten voor het volgen van de opleiding ‘gespecialiseerd pedagogisch medewerker’. Deze overeenkomst is online tot stand gekomen.

[gedaagde] heeft de kosten voor de opleiding niet volledig betaald. Capabel eist bij dagvaarding in deze procedure betaling van € 3.479,73 (€ 3.651,40 hoofdsom + € 456,49 rente berekend tot 11 juni 2025 + € 482,84 - € 200 betaling aan gemachtigde - € 911,00 betaling aan Capabel). Ter zitting heeft Capabel haar eis verminderd in die zin dat de betaling van [gedaagde] van € 911,00 in mindering moet worden gebracht op de hoofdsom. [gedaagde] heeft dit bedrag aan Capabel betaald voordat de vordering uit handen is gegeven aan de gemachtigde. Dit bedrag is in de dagvaarding per abuis in mindering gebracht op de kosten volgens artikel 6:44 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De gevorderde rente en buitengerechtelijke incassokosten moeten worden aangepast naar de nieuwe hoofdsom van € 2.740,40 (€ 3.651,40 - € 911,00).

[gedaagde] is het niet eens met de vordering van Capabel. Zij wil niet betalen omdat sprake is geweest van overmacht. [gedaagde] heeft zich in juni 2021 ingeschreven voor de opleiding bij Capabel. Kort daarna bleek zij zwanger en door persoonlijke omstandigheden zag zij het niet zitten om de opleiding op 6 september 2021 te starten. Na overleg met Capabel is [gedaagde] toch gestart, maar dat bleef slechts bij één lesdag. Hierna heeft zij Capabel op 4 oktober 2021 en 6 oktober 2021 een e-mail gestuurd waarin staat:

‘Ik zou dit jaar starten met mijn opleiding, maar door privé omstandigheden wil ik het heel graag uitstellen naar Februari.

Ik hoop dat dit mogelijk is, en zie graag een bericht tegemoet’.

en

‘Ik wil graag in februari starten indien mogelijk, ipv september.’

Volgens [gedaagde] heeft zij meerdere keren contact gezocht met Capabel om uitstel te vragen, maar zij heeft daar nooit reactie op ontvangen. Hierdoor heeft Capabel niet voldaan aan haar zorgplicht om op [gedaagde] te reageren of om mee te denken met een oplossing. [gedaagde] heeft zich op 24 januari 2022 uitgeschreven voor de opleiding. Tot slot verwijst [gedaagde] naar een uitspraak van de Rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT: ). In die zaak oordeelde de rechter dat een onderwijsinstelling bij annulering of uitstel slechts recht heeft op een redelijke vergoeding, zoals instel- of opstartkosten, en niet op het volledige lesgeld.

Capabel Onderwijs Groep B.V. legt aan haar vordering ten grondslag dat zij op grond van artikel 7:411 BW recht heeft op vergoeding van gemaakte kosten en redelijk loon. Capabel heeft twee lesblokken van drie maanden in rekening gebracht. Dit komt omdat [gedaagde] is gestart op 6 september 2021 (eerste blok) en de e-mails van [gedaagde] over het uitstellen en opzeggen van de opleiding pas halverwege het tweede blok zijn verzonden zodat zij ook kosten voor het tweede blok verschuldigd is. De leermiddelen worden aangevraagd voor 15 maanden zodat dit bedrag volledig in rekening moet worden gebracht bij [gedaagde]. Volgens Capabel heeft zij haar zorgplicht nageleefd door steeds contact op te nemen met [gedaagde] en verzuimbrieven te sturen. Ook is [gedaagde] regelmatig gevraagd hoe het met haar is. Capabel heeft daarnaast met [gedaagde] meegedacht om tot een oplossing te komen. Zo zijn partijen onder andere een andere leslocatie en lesdag overeengekomen. Capabel heeft dit onderbouwd met de aanvullende producties 10 en 11.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

3. De beoordeling

De kantonrechter wijst het beroep op overmacht en schending van de zorgplicht af. [gedaagde] heeft er na overleg voor gekozen om de opleiding te starten op 6 september 2021, waardoor zij de kosten voor het eerste lesblok en de kosten voor leermiddelen verschuldigd is. Uit de e-mails van 4 oktober 2021 en 6 oktober 2021 van [gedaagde] blijkt dat zij pas halverwege het tweede lesblok heeft aangegeven dat zij de opleiding wilde uitstellen naar februari 2022, waardoor zij ook de kosten voor het tweede lesblok verschuldigd is. Capabel heeft daarnaast voldoende onderbouwd dat zij zich heeft ingespannen om contact te zoeken met [gedaagde]. Ook heeft Capabel [gedaagde] de mogelijkheid geboden om op een andere locatie en een andere dag les te volgen. Van schending van een zorgplicht door Capabel is dan ook geen sprake.

Omdat [gedaagde] in haar conclusie van antwoord heeft erkend dat Capabel bij annulering of uitstel slechts recht heeft op een redelijke vergoeding, zoals instel- of opstartkosten, en niet op het volledige lesgeld, zal de kantonrechter de door Capabel gevorderde redelijke vergoeding van € 2.740,40 in beginsel toewijzen.

Ambtshalve toetsing informatieplichten

De vordering van Capabel ziet op een overeenkomst op afstand tussen een handelaar en een consument. De handelaar moet bij het sluiten van dat soort overeenkomsten voldoen aan de wettelijke (pre) contractuele informatieplichten van artikelen 6:230m en 6:230v BW. Capabel heeft gesteld en onderbouwd dat zij heeft voldaan aan de essentiële informatieplichten. De kantonrechter moet vervolgens ambtshalve onderzoeken of aan de plichten is voldaan, ook als geen verweer is gevoerd. Als sprake is van een voldoende ernstige schending van zo’n informatieplicht moet de rechter een sanctie toepassen (zie arrest van de Hoge Raad van 12 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1677).

De rechtbanken hebben naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad voor de schending van de essentiële informatieverplichtingen een sanctierichtlijn (te raadplegen op www.rechtspraak.nl) opgesteld. Deze richtlijn houdt samengevat in dat de betalingsverplichting wordt verminderd met een percentage tussen de 20% en de 60%, afhankelijk van de hoeveelheid en het soort schending.

Hierna zal worden beoordeeld of aan de informatieverplichtingen is voldaan. Alleen als er sprake is van een voldoende ernstige schending van een informatieverplichting, zal die informatieverplichting hierna worden besproken.

bestelknop

Volgens artikel 6:230v lid 3 BW moet de handelaar het elektronische bestelproces zo inrichten dat de consument een aanbod pas kan aanvaarden als hem op niet voor misverstand vatbare wijze duidelijk is gemaakt dat zijn bestelling een betalingsverplichting inhoudt. Als gebruik wordt gemaakt van een bestelknop of een soortgelijke functie, moet deze een ondubbelzinnige formulering bevatten die goed leesbaar is en waaruit blijkt dat het plaatsen van een bestelling een betalingsverplichting ten opzichte van de handelaar inhoudt.

[gedaagde] is de overeenkomst met Capabel aangegaan via de website van Capabel, door middel van een bestelknop. Capabel heeft niet aangetoond dat de tekst op de knop voldoet aan de eisen van de wet. Uit de tekst op de knop zelf moet namelijk blijken dat de consument uitdrukkelijk erkent dat hij een betalingsverplichting aangaat. Op de knop van de website van Capabel stond ten tijde van het aangaan van de overeenkomst ‘schrijf je nu in’. De betalingsverplichting wordt daarop niet vermeld. De kantonrechter is daarom van oordeel dat artikel 6:230v lid 3 BW is geschonden.

precontractueel: de duur van de overeenkomst en opzegtermijn na verlenging

Op grond van artikel 6:230m lid 1 onder o BW moet voor de consument duidelijk zijn hoe lang de overeenkomst loopt als deze niet tussentijds wordt opgezegd. Daarnaast moet duidelijk zijn of de overeenkomst na die periode vanzelf afloopt of doorloopt. Als de overeenkomst doorloopt dan moet ook worden vermeld op welke termijn de consument de overeenkomst daarna kan opzeggen. Informatie over de duur van de overeenkomst en de vraag of de overeenkomst vanzelf eindigt of juist doorloopt moet tijdens het bestelproces aan de consument worden verstrekt zonder dat de consument de informatie zelf moet opzoeken. Niet voldoende is dus dat deze informatie ergens op de website staat of alleen in de algemene voorwaarden. Informatie over de wijze van opzeggen na het verstrijken van de eerste periode mag wel in de algemene voorwaarden worden opgenomen. De kantonrechter is van oordeel dat artikel 6:230m lid 1 onder o BW is geschonden.

precontractueel: de periode waarbinnen de consument de overeenkomst niet kan opzeggen

Op grond van artikel 6:230m lid 1 onder p BW moet voor de consument duidelijk zijn voor welke periode hij ten minste aan de overeenkomst gebonden is. Duidelijk moet dus zijn tegen welk moment de consument de overeenkomst op zijn vroegst kan beëindigen. Als de overeenkomst een bepaalde minimumduur heeft waarbinnen de consument de overeenkomst niet kan opzeggen, dan moet dat duidelijk worden genoemd. Als de overeenkomst niet zo’n termijn heeft, moet duidelijk zijn welke opzegtermijn er voor de overeenkomst geldt. De consument moet tijdens het bestelproces duidelijk op deze informatie worden gewezen. Niet voldoende is dus dat de informatie ergens op de website staat of alleen in de algemene voorwaarden. De kantonrechter vindt het ook onvoldoende dat alleen in de toegezonden onderwijsovereenkomst, als het bestelproces al is doorlopen, een looptijd wordt genoemd van vijftien maanden. De kantonrechter is daarom van oordeel dat artikel 6:230m lid 1 onder p BW is geschonden.

contractueel / duurzame gegevensdrager: de prijs van het product of dienst:

Op grond van artikel 6:230m lid 1 onder e in combinatie met artikel 6:230v lid 7 BW moet de volledige prijs van het product of de dienst worden weergegeven en bevestigd op een duurzame gegevensdrager. Dit betreft de prijs inclusief alle eventuele bijkomende kosten en belastingen. Capabel heeft niet aangetoond dat hieraan is voldaan. Het vermelden van de afzonderlijke elementen van het totaalbedrag, waarbij de consument zelf het aantal maandtermijnen moet vermenigvuldigen om op een totaalbedrag uit te komen, is niet voldoende. De kantonrechter is daarom van oordeel dat artikel 6:230m lid 1 onder e BW is geschonden.

contractueel / duurzame gegevensdrager: het ontbindingsrecht

Op grond van artikel 6:230m lid 1 onder h in combinatie met artikel 6:230v lid 7 BW moet het recht van de consument om de overeenkomst binnen 14 dagen te ontbinden worden bevestigd op een duurzame gegevensdrager. Uit de tekst moet duidelijk blijken dat de consument het recht heeft te ontbinden, binnen welke termijn de consument mag ontbinden en op welke wijze de consument van het recht gebruik kan maken. Daarnaast moet het modelformulier worden bijgevoegd, eventueel in de vorm van een hyperlink die direct naar het formulier verwijst. Capabel heeft niet aangetoond dat zij hieraan heeft voldaan. De kantonrechter is daarom van oordeel dat bij de bevestiging van de informatie artikel 6:230m lid 1 onder h BW is geschonden.

contractueel / duurzame gegevensdrager: de periode waarbinnen de consument de overeenkomst niet kan opzeggen

Op grond van artikel 6:230m lid 1 onder p in combinatie met artikel 6:230v lid 7 BW moet op een duurzame gegevensdrager worden bevestigd voor welke periode de consument ten minste aan de overeenkomst gebonden is. Duidelijk moet dus zijn tegen welk moment de consument de overeenkomst op zijn vroegst kan beëindigen. Als de overeenkomst een bepaalde minimumduur heeft waarbinnen de consument de overeenkomst niet kan opzeggen, dan moet dat duidelijk worden genoemd. Als de overeenkomst niet zo’n termijn heeft, moet duidelijk zijn welke opzegtermijn er voor de overeenkomst geldt. Capabel heeft niet aangetoond dat deze informatie op een duurzame gegevensdrager aan [gedaagde] is verstrekt. Uit de informatie in de onderwijsovereenkomst blijkt immers niet tegen welke datum [gedaagde] de overeenkomst op zijn vroegst kon beëindigen. De kantonrechter is daarom van oordeel dat bij de bevestiging van de informatie artikel 6:230m lid 1 onder p BW is geschonden.

sanctie

De kantonrechter stelt op grond van de hiervoor vastgestelde schendingen van informatieverplichtingen met toepassing van de (nu geldende) sanctierichtlijn de betalingsverplichting van [gedaagde] op 40% van de door Capabel gehanteerde prijs. Bij drie of meer voldoende ernstige schendingen en een onjuiste bestelknop wordt de betalingsverplichting namelijk verminderd met 60%. Dit betekent dat van het resterende bedrag (van € 2.740,40) 40% en dus € 1.096,16 in beginsel toewijsbaar is. De betaling van € 911,00 zal in mindering strekken op dit bedrag, zodat in totaal een bedrag van € 185,16 toewijsbaar is.

De bijkomende kosten

Capabel vordert ook vergoeding van de wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten. De kantonrechter heeft ambtshalve beoordeeld of in de daarop van toepassing zijnde algemene voorwaarden bepalingen zijn opgenomen ten aanzien van de gevorderde vergoeding van rente en buitengerechtelijke incassokosten, die zodanig afwijken van de wettelijke regelingen dat de consument daardoor aanzienlijk wordt benadeeld en door de kantonrechter vernietigd moeten worden. Dat is niet het geval.

De gevorderde wettelijke rente en de buitengerechtelijke incassokosten zijn echter niet toewijsbaar, omdat deze zijn berekend over een te hoge hoofdsom. De kantonrechter zal de wettelijke rente toewijzen over de toegewezen hoofdsom van de datum van de dagvaarding. De kantonrechter zal de buitengerechtelijke incassokosten toewijzen conform het Besluit, zijnde een bedrag van € 48,40 (inclusief BTW).

[gedaagde] zal als de (grotendeels) in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten (inclusief nakosten) worden veroordeeld. Dit zou op zichzelf kunnen meebrengen dat [gedaagde] het griffierecht moet vergoeden zoals aan Capabel in rekening is gebracht. Dit griffierecht is vastgesteld op grond van de totale vordering, zoals in de dagvaarding omschreven. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen wordt slechts een deel van de vordering toegewezen. Indien Capabel op de juiste manier haar vordering had ingediend, zou een lager griffierecht zijn berekend. Dat lagere bedrag zal hierna in de kostenveroordeling worden opgenomen; het meerdere dient als nodeloos gemaakte kosten voor rekening van Capabel te worden gelaten. Het salaris van de gemachtigde is afgestemd op de vordering zoals deze toewijsbaar is gebleken. De proceskosten van Capabel worden begroot op:

- kosten van de dagvaarding

€

146,08

- griffierecht

€

135,00

- salaris gemachtigde

€

80,00

(2 punten × € 40,00)

- nakosten

€

20,00

(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

381,08.

4. De beslissing

veroordeelt [gedaagde] om aan Capabel te betalen een bedrag van € 233,56, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over € 185,16, met ingang van 25 juni 2025, tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten van € 381,08 te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [gedaagde] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. R.F. van Aalst en in het openbaar uitgesproken op 30 december 2025. (jjm)