RECHTBANK OVERIJSSEL
uitspraak van de voorzieningenrechter in de zaak tussen
de minister voor Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (hierna de minister)
Samenvatting
Zittingsplaats Zwolle
Bestuursrecht
zaaknummer: ZWO 26/2107
De Staete Groep, locatie De Beuk Staete (hierna: De Beuk Staete) uit Dedemsvaart, verzoekster, (gemachtigde: mr. S.A. Wensing),
en
(gemachtigde: mr. L. Antonides).
1. Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening gaat over een aanwijzing van de minister aan De Beuk Staete omdat de door haar geboden zorg volgens de minister niet voldoet aan de eisen van de artikelen 2 en 3 en 7 van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Verder heeft de minister besloten de aanwijzing openbaar te maken door dit samen met een publicatieversie van het inspectierapport en een begeleidend persbericht te publiceren op de website van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: de inspectie).
De Beuk Staete is het daar niet mee eens en heeft daarom bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen zodat de zorg aan haar cliënten niet hoeft te worden beëindigd en de aanwijzing niet openbaar wordt gemaakt totdat op het bezwaar is beslist.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe en schorst de aanwijzing en het besluit tot openbaarmaking totdat op het bezwaar is beslist.
Hierbij heeft de voorzieningenrechter de belangen gewogen en een groter gewicht toegekend aan de belangen van de cliënten van verzoekster om te voorkomen dat hangende de bezwaarprocedure onomkeerbare gevolgen ontstaan.
Inleiding: feiten en procesverloop
De Staete Groep, gevestigd in Dedemsvaart is een zorgaanbieder in de zin van de Wkkgz en valt daarmee onder het toezicht van de inspectie. Eigenaar van De Staete Groep is [naam 1].
De Staete Groep biedt 24-uurs zorg op De Beuk Staete in Dedemsvaart en dagbesteding op de Hofstaete in Koekange. Ook biedt De Staete Groep aan enkele cliënten ambulante ondersteuning. Op de Beuk Staete verblijven 16 cliënten met een verstandelijke beperking en/of psychische problematiek.
Vanaf 2019 ontvangt de inspectie signalen over onvoldoende kwaliteit van zorg bij de Staete Groep. Deze signalen hebben onder andere betrekking op de bejegening van cliënten en het onnodig beperken van de regie van cliënten.
In mei 2025 heeft de inspectie een onderzoek uitgevoerd. De bevindingen van het onderzoek zijn vastgelegd in een rapport van december 2025.
Met het besluit van 8 januari 2026 heeft de minister een aanwijzing gegeven vanwege de door de inspectie geconstateerde tekortkomingen in de zorg. In de aanwijzing heeft de inspectie aan De Beuk Staete een verbetertermijn gegeven van drie maanden en is tevens als opdracht opgenomen dat De Beuk Staete geen nieuwe cliënten aanneemt.
Tegen dit besluit heeft verzoekster geen rechtsmiddelen aangewend.
Op 26 maart 2026 heeft de inspectie een bezoek gebracht aan De Beuk Staete en hebben er aanvullende gesprekken plaatsgevonden. De bevindingen van het onderzoek heeft de inspectie vastgelegd in een rapport van 14 juli 2026.
Met het besluit van 28 juli heeft de minister een aanwijzing gegeven vanwege de door de inspectie geconstateerde tekortkomingen in de zorg.
Volgens de minister is verzoekster niet in staat gebleken om voldoende en passende verbeteringen door te voeren om aan de aanwijzing van 8 januari 2026 te voldoen.
Verzoekster dient binnen 4 weken de zorgverlening staken, de zorgverlening over te dragen aan een andere zorgverlener en cliënten, wettelijke vertegenwoordigers en het betrokken zorgkantoor te informeren.
Ook mag verzoekster geen nieuwe cliënten meer aannemen en pas weer zorg verlenen als na toetsing door de inspectie is vastgesteld dat verzoekster aan de normen voldoet.
Tegen dit besluit heeft verzoekster bezwaar gemaakt. Ook heeft verzoekster de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 17 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van verzoekster en [naam 1]. Namens de minister zijn verschenen de gemachtigde, [naam 2] en [naam 3].
Beoordeling door de voorzieningenrechter
Heeft verzoekster een spoedeisend belang?
Een procedure bij de voorzieningenrechter is een spoedprocedure. Een voorlopige voorziening kan alleen worden getroffen als er een spoedeisend belang is, waardoor niet kan worden gewacht op een beslissing op een bezwaar- of beroepschrift.
Omdat de cliënten van De Beuk Staete als gevolg van het bestreden besluit na 25 augustus 2026 geen zorg meer van verzoekster mogen ontvangen is sprake van een spoedeisend belang.
Waarom heeft de minister de aanwijzing opgelegd
De Beuk Staete is volgens de minister niet in staat gebleken om voldoende en passende verbeteringen door te voeren om aan de aanwijzing van 8 januari 2026 te voldoen.
De Beuk Staete voldoet (grotendeels) niet aan normen die gaan over het stimuleren van de eigen regie, het met respect behandelen van cliënten, het beschikken over voldoende deskundige zorgverleners, het centraal stellen van persoonsgerichte zorg en de veiligheid van de cliënten en het systematisch bewaken, beheersen en verbeteren van de kwaliteit en veiligheid. Daarmee handelt De Beuk Staete in strijd met artikel 2, 3, en 7 van de Wkkgz.
De minister erkent dat de eigenaar inspanningen heeft verricht om aan de aanwijzing van 8 januari 2026 te voldoen. Er is een verbeterplan opgesteld en een adviseur met kennis over de doelgroep is aangetrokken. Dit heeft er onder meer toe geleid dat er tijdelijk voldoende zorgverleners beschikbaar waren maar van het beschikken over voldoende en voldoende deskundig personeel om redelijkerwijs te komen tot goede zorg is inmiddels opnieuw geen sprake. Daarnaast heeft er scholing plaatsgevonden op verschillende gebieden. Desondanks hebben de ingezette acties niet tot zodanige verbeteringen geleid dat aan de aanwijzing is voldaan. De risico's voor de cliënten zijn nog altijd hoog.
De minister heeft geen vertrouwen meer in de verbeterkracht van De Beuk Staete. Dit komt met name door het handelen van de eigenaar, die een sterke negatieve invloed op de omgangsvormen, de organisatiecultuur en de besluitvorming heeft, wat zijn weerslag heeft op zowel de samenwerking in het team als de bejegening onderling en die van cliënten. Verzoekster heeft op 12 augustus 2026 een zelfreflectie en verbeterplan ingediend, dat inhoudt dat een locatiemanager wordt aangesteld en [naam 1] zich tijdelijk terugtrekt uit de operationele aansturing en het rechtsreeks cliëntcontact als het gaat om de regie van cliënten, tijdelijke vrijheidsbeperkende maatregelen en het roosteren en aansturen van zorgverleners. Volgens de minister is dat een begin van een aanzet om te komen tot naleving van de in de aanwijzing opgenomen normen maar nog geen aanleiding om de aanwijzing in te trekken of te heroverwegen. Daarvoor is nodig dat het plan ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Belangenafweging
4. De voorzieningenrechter ziet vooralsnog geen aanleiding om te twijfelen aan de rechtmatigheid van het bestreden besluit. Wel ziet zij aanleiding voor het treffen van een voorlopige voorziening op grond van een belangenafweging en overweegt daartoe het volgende.
Verzoekster voert aan dat zij belang heeft bij het schorsen van het bestreden besluit zodat de zorg aan de cliënten kan worden voortgezet.
De cliënten van verzoekster zijn kwetsbare personen met complexe medische problematiek die de zorglocatie als hun thuis beschouwen. Plotselinge wijzigingen in zorg en huisvesting zijn voor de cliënten zeer onwenselijk en kunnen leiden tot aantoonbare achteruitgang in hun gezondheidstoestand.
Bovendien is het vinden van een andere zorgaanbieder binnen de gestelde termijn onmogelijk. Omdat het wonen geen onderdeel uitmaakt van de door De Beuk Staete geleverde zorg zullen de cliënten bij gebrek aan alternatief mogelijk op De Beuk Staete blijven terwijl geen zorg meer wordt geleverd, met alle gevolgen en risico’s van dien.
De minister heeft toegelicht dat zijn belang is gelegen bij het beëindigen van de zorgverlening door De Beuk Staete vanwege de ernst van de geconstateerde tekortkomingen, de duur daarvan, de risico’s voor de cliënten en het feit dat de eigenaar de ernst van de situatie nog altijd niet inziet.
De voorzieningenrechter vindt dat het belang van de cliënten van De Beuk Staete bij het in stand laten van de huidige situatie op dit moment zwaarder weegt dan het belang van de minister bij uitvoering van het bestreden besluit op heel korte termijn.
Van belang daarbij is dat het gaat om een groep zeer kwetsbare cliënten met een grote zorgbehoefte voor wie het bestreden besluit betekent dat zij halsoverkop elders ondergebracht moeten worden. Dit kan, gezien hun kwetsbaarheid, grote gevolgen hebben voor hun gezondheid en welzijn. Daarbij acht de voorzieningenrechter het niet realistisch dat een andere zorgverlener binnen korte termijn de complexe zorg voor elk van de cliënten kan overnemen. Op de zitting is van de zijde van de minister aangegeven dat “hard aan de slag moet worden gegaan met het zorgkantoor” maar niet gebleken is van een doordacht plan waarbij de cliënten daar geplaatst kunnen worden waar zij op hun plek zijn. Een tijdelijke noodoplossing of een verblijf bij De Beuk Staete zonder zorg, acht de voorzieningenrechter geen wenselijk alternatief.
Ook neemt de voorzieningenrechter in overweging dat al zeer lang sprake is van de gestelde tekortkomingen in de zorg die grotendeels terug te voeren zijn op de persoon van de eigenaar. [naam 1] heeft na lang haar zeer bepalend rol in de problemen te hebben ontkend, hangende deze procedure een concreet plan opgesteld om een locatiemanneger aan te stellen en haar rol minder bepalend te maken zodat de organisatie niet langer van haar afhankelijk is. Ter zitting heeft [naam 1] aangegeven dat zij van plan is ook vanwege haar gezondheidssituatie zich definitief terug te trekken uit de organisatie.
De minister dient deze nieuwe ontwikkeling mee te nemen in de besluitvorming op het door verzoekster ingediende bezwaar. Hierbij is van belang dat de minister op de zitting heeft aangegeven dat niet kan worden aangegeven wanneer de hoorzitting zal worden gehouden en op welke termijn een beslissing op bezwaar zal worden genomen. De voorzieningenrechter acht het niet wenselijk dat de cliënten van De Beuk Staete nu op stel en sprong voor onbepaalde tijd elders worden ondergebracht of zonder zorg komen te zitten en zij onnodig in onzekerheid worden gelaten.
Verder valt het feit dat nog geen zicht is op een hoorzitting en daaropvolgend een beslissing op bezwaar, niet te rijmen met de snelheid waarmee de besluitvorming vanaf de aanwijzing van 8 januari 2026 heeft plaatsgevonden vanwege de aard van de zaak.
Conclusie en gevolgen
De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat het besluit van 28 juli 2026 wordt geschorst tot de bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Dit betekent ook dat de openbaarmaking wordt geschorst.
Omdat de voorzieningenrechter het verzoek toewijst moet de minister het griffierecht aan verzoekster vergoeden. Daarom krijgt verzoekster ook een vergoeding van haar proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. De vergoeding is met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. Voor de rechtsbijstand door een gemachtigde krijgt verzoekster een vast bedrag per proceshandeling. De gemachtigde heeft het verzoekschrift ingediend en aan de zitting deelgenomen. Elke proceshandeling heeft een waarde van € 934,-. De vergoeding bedraagt dan in totaal € 1.868,-.
Beslissing
De voorzieningenrechter:
- schorst het bestreden besluit tot de bekendmaking van de beslissing op bezwaar;
- bepaalt dat de minister het griffierecht van € 397,- aan verzoekster moet vergoeden;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868, - aan proceskosten aan verzoekster.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.L.M. Steinebach-de Wit, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. A. Landstra, griffier.
uitgesproken in het openbaar op
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: