ECLI:NL:RBROT:2025:15656

1. De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:

de dagvaarding en 19 producties van MariMatic

de conclusie van antwoord en producties A tot en met H van Gemeente Schiedam

de incidentele conclusie tot tussenkomst, subsidiair voeging van de Combinatie

de mondelinge behandeling

de pleitnota van MariMatic

de pleitnota van Gemeente Schiedam

de pleitnota van de Combinatie.

Bij aanvang van de mondelinge behandeling is beslist op de vordering tot tussenkomst. De Combinatie heeft gevorderd te mogen tussenkomen in de procedure tussen MariMatic en Gemeente Schiedam. Die twee partijen hebben verklaard geen bezwaar te hebben tegen de tussenkomst van de Combinatie.

De voorzieningenrechter heeft de incidentele vordering tot tussenkomst toegewezen. Die toewijzing is gegrond op artikel 217 Rv en het feit dat de Combinatie, na een onderhandelingsprocedure, de opdracht waar het in dit kort geding over gaat van Gemeente Schiedam gegund heeft gekregen en op dit moment uitvoert. Deze beslissing is al tot uitdrukking gebracht in de kop van dit vonnis.

2. De feiten

MariMatic is gespecialiseerd in automatische verzamelsystemen voor vast afval.

In Schiedam wordt, in de buurt van het station, het vastgoedproject Schieveste gerealiseerd. Autoverkeer in dat gebied wordt ontmoedigd en daarom is daar een Ondergronds Afval Systeem (OAS) gewenst voor afvalinzameling en -verwijdering.

Op 15 februari 2024 kondigt Gemeente Schiedam een Europese Openbare Aanbesteding aan voor het realiseren en, voor een periode van 25 jaar, onderhouden van een OAS. In het Beschrijvend Document staan de gunningscriteria. De waardering van de Gunningscriteria is gebaseerd op de volgende wegingsfactoren:

G-1 Prijs 55%

G-1.1 prijs ontwerp en realisatie OAS 30%

G-1.2 prijs beheer en onderhoud 25%

G-2 Plan van aanpak 45%

G-2.1 ontwerpfase 15%

G-2.2 realisatiefase 15%

G-2.3 beheer en onderhoud 15%

MariMatic heeft op 15 mei 2024 een inschrijving gedaan. Op 28 mei 2024 heeft Gemeente Schiedam verduidelijkingsvragen gesteld aan MariMatic.

Bij brief van 18 juni 2024 schrijft Gemeente Schiedam aan MariMatic dat zij als enige op de aanbesteding had ingeschreven en dat die inschrijving ongeldig is verklaard. Gronden daarvoor zijn de volgende:

Het bedrag dat is opgegeven bij G-1.2 is niet het gevraagde jaarbedrag en kan daar ook niet naar toe worden aangepast;

Bij G-1.1 is niet voldaan aan het vereist om een uitgewerkte begroting met werkomschrijving bij te voegen;

MariMatic is van onjuiste uitgangspunten uitgegaan bij het vastgestelde tracé en het wenstracé en lijkt deze te hebben omgewisseld;

De bij G-1.1 ingediende prijs is onaanvaardbaar hoog (en biedt niet het gewenste inzicht)

Bij G-1.2 ontbreekt een uitgewerkte begroting en daardoor is geen controle mogelijk op de aangeboden prijzen.

Op een verzoek van MariMatic om overleg over de ongeldigverklaring reageert Gemeente Schiedam afwijzend.

MariMatic is geen gerechtelijke procedure gestart tegen de beslissing van Gemeente Schiedam om haar inschrijving ongeldig te verklaren.

Op 22 juli 2024 maakt Gemeente Schiedam bekend dat de aanbestedingsprocedure voor een OAS niet succesvol was en dat opnieuw zal worden aanbesteed.

In de vergadering van 15 oktober 2024 besluit het college van B&W van gemeente Schiedam om voor het OAS te starten met een Europese onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking. Daarbij is besloten om het gunningsvoornemen openbaar te publiceren met een rechtsbeschermings- en vervaltermijn van 30 dagen.

Op 23 januari 2025 maakt Gemeente Schiedam bekend dat zij een overeenkomst met de Combinatie heeft ondertekend voor de realisatie van een OAS.

3. Het geschil

MariMatic vordert primair om bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad Gemeente Schiedam te verbieden uitvoering te geven aan de overeenkomst die met de Combinatie is gesloten, voorts om die overeenkomst op te zeggen of te beëindigen en om Gemeente Schiedam te bevelen tot (her)aanbesteding van het OAS voor het project Schieveste over te gaan en MariMatic tot die (her)aanbesteding toe te laten, dit alles op verbeurte van een dwangsom. Subsidiair vordert MariMatic een voorschot op schadevergoeding, bestaande uit te derven winst, van € 100.000,-. Zowel primair als subsidiair wordt ook een veroordeling van Gemeente Schiedam in de proceskosten gevorderd.

Volgens MariMatic heeft Gemeente Schiedam onrechtmatig gehandeld omdat:

met de aankondiging van 22 juli 2024 bij MariMatic het gerechtvaardigde vertrouwen is gewekt dat de OAS opnieuw Europees zou worden aanbesteed, maar dit niet is gebeurd;

voordat tot gunning aan de Combinatie is overgegaan het voornemen tot gunning, in strijd met het besluit van 15 oktober 2024, niet is gepubliceerd (met een rechtsbeschermings- en vervaltermijn van 30 dagen);

voor zover Gemeente Schiedam zich beroept op art. 2.32. lid 1 sub a jo lid 2 Aw dat ten onrechte is omdat de inschrijving van MariMatic niet niet-geschikt was in de zin van voornoemde bepaling;

de oorspronkelijke voorwaarden van de opdracht wezenlijk gewijzigd zijn wat niet is toegestaan;

is nagelaten MariMatic uit te nodigen voor de onderhandelingsprocedure.

Gemeente Schiedam voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen.

Gemeente Schiedam erkent dat sprake is geweest van de volgende slordigheden:

brieven die MariMatic heeft gestuurd naar aanleiding van de bekendmaking van 23 januari 2025, zijn niet adequaat in behandeling genomen;

het voornemen tot gunning is ten onrechte niet gepubliceerd (met een rechtsbeschermings- en vervaltermijn van 30 dagen);

de publicatie over de aan de Combinatie gegunde opdracht was niet correct.

Volgens Gemeente Schiedam kunnen deze slordigheden om na te noemen redenen niet tot toewijzing van het gevorderde leiden.

MariMatic heeft haar rechten verwerkt om nog te kunnen klagen over de ongeldigheid van haar inschrijving, die ongeschikt was in de zin van art. 2.32 lid 1 sub a Aw (en niet sub b zoals eerder incorrect is genoemd).

Er is in juli 2024 geen Europese openbare aanbesteding aangekondigd en op dat punt zijn ook geen verwachtingen gewekt. Daar komt bij dat een onderhandelingsprocedure ook een Europese aanbesteding is.

Van een wezenlijke wijziging van de opdracht is volgens Gemeente Schiedam geen sprake.

Tot slot beroept Gemeente Schiedam zich op redenen van algemeen belang als bedoeld in art. 4.18 lid 1 Aw. De bouw van bouwblok A1 van Schieveste moet voor 1 september 2025 zijn gestart. Als dat niet gebeurt, moet een bedrag van ruim € 18 miljoen aan subsidie aan het Rijk worden terugbetaald. Verder is relevant dat een groot deel van de werkzaamheden aan en voor het OAS al zijn verricht en dat voor het vervolg al de nodige materialen zijn besteld.

In de tussenkomst vordert de Combinatie om de vorderingen van MariMatic af te wijzen, Gemeente Schiedam te verbieden om de overeenkomst met de Combinatie op te zeggen of te beëindigen op grond van de in de inleidende dagvaarding van MariMatic aangehaalde argumenten en om MariMatic te veroordelen in de kosten van het incident en de hoofdzaak.

4. De beoordeling

Op grond van artikel 4.18 Aw kan de rechter (in een bodemprocedure) besluiten een overeenkomst niet (zelf) te vernietigen of (in kort geding) geen daartoe strekkend bevel te geven wanneer dwingende redenen van algemeen belang het noodzakelijk maken dat een, naar aanleiding van een aanbestedingsprocedure gesloten, de overeenkomst in stand blijft. Van dergelijke redenen is in dit geval sprake en dat leidt tot afwijzing van alle primaire vorderingen omdat aannemelijk is dat de bodemrechter de overeenkomst niet gaat vernietigen. Dat wordt hierna uitgelegd

De belangrijkste dwingende reden van algemeen belang is dat de bouw van bouwblok A1 van Schieveste voor 1 september 2025 moet zijn gestart en als dat niet gebeurt, Gemeente Schiedam een bedrag van ruim € 18 miljoen aan subsidie aan het Rijk moet terugbetalen. Toewijzing van de primaire vorderingen zou tot gevolg hebben dat het project, tijdelijk maar minimaal voor enkele maanden, stil komt te liggen wat, met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, de hiervoor bedoelde terugbetalingsverplichting tot gevolg heeft. Dat in project Schieveste een grote hoeveelheid, veelal betaalbare, woningen wordt gerealiseerd, waar dringend behoefte aan is, hangt met de hiervoor genoemde reden samen. De bouw van die woningen zou door toewijzing van de vordering ernstige vertraging oplopen. Dat is onwenselijk en gaat naar alle waarschijnlijkheid (ook) tot zeer veel extra kosten leiden.

Niet zozeer een reden van dwingend algemeen belang, maar bezwaren die een belangenafweging in het voordeel van Gemeente Schiedam (en de Combinatie) doen uitvallen zijn de volgende. Met het oog op de aanleg van het OAS zijn al vergaande (voorbereidende) werkzaamheden verricht en materialen besteld. Die materialen zijn specifiek voor het OAS dat de Combinatie aanlegt. Gemeente Schiedam betwist dat MariMatic het project kan oppakken waar de Combinatie het achterlaat. Betwijfeld wordt of MariMatic verder kan met wat er al is, en of de door haar beoogde aan te leggen hardware en software wel compatibel zijn met wat er tot op heden is aangelegd en aangeschaft. Hoewel MariMatic stelt dat zij in een project in Amsterdam ook heel flexibel is, heeft zij nagelaten te stellen en onderbouwen dat sprake is van een project dat, en situatie die, (voldoende) vergelijkbaar is met Schieveste. Overigens is het bij heraanbesteding geen gegeven dat de opdracht aan MariMatic wordt gegund. Dat Gemeente Schiedam slordig is geweest, zoals zij zelf toegeeft, leidt gelet wat hiervoor in 4.2. is omschreven, niet tot een andere beslissing.

Gelet op wat hiervoor is overwogen, hoeven de overige stellingen van MariMatic die relevant zijn voor de primaire vorderingen geen beoordeling meer.

De nauwelijks toegelichte subsidiaire vordering stuit af op het ontbreken van een grondslag en het niet voldoen aan de eisen die aan de stelplicht voor (toewijzing van) een geldvordering in kort geding worden gesteld.

MariMatic wordt als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van Gemeente Schiedam veroordeeld, inclusief nakosten. De kosten van Gemeente Schiedam worden begroot op:

- griffierecht € 688,00

- salaris advocaat € 1.107,00

- nakosten € 178,00 (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal € 1.973,00

De beslissing op de vorderingen van MariMatic brengt mee dat de Combinatie geen belang heeft bij toewijzing van haar vordering ten laste van Gemeente Schiedam, zodat deze wordt afgewezen. De Combinatie wordt veroordeeld in de kosten van Gemeente Schiedam. Deze kosten worden begroot op nihil, omdat niet is gebleken dat Gemeente Schiedam als gevolg van deze vordering extra kosten heeft moeten maken.

MariMatic wordt in haar verhouding tot de Combinatie aangemerkt als de in het ongelijk gestelde partij. Het doel van de Combinatie was de met Gemeente Schiedam gesloten overeenkomst in stand te laten. Dat doel is bereikt. MariMatic wordt veroordeeld in de proceskosten van de Combinatie, die in het incident worden begroot op nihil en in de hoofdzaak op:

- griffierecht € 688,00

- salaris advocaat € 1.107,00

- nakosten € 178,00 (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal € 1.973,00

De door Gemeente Schiedam en de Combinatie gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

5. De beslissing

De voorzieningenrechter

wijst de vorderingen van MariMatic in de hoofdzaak af,

wijst de vordering van de Combinatie in de tussenkomst af,

veroordeelt de Combinatie voor wat betreft de door haar ingestelde incidentele vordering tegen Gemeente Schiedam in de kosten van Gemeente Schiedam, tot op heden begroot op nihil,

veroordeelt MariMatic in de proceskosten van Gemeente Schiedam tot op heden begroot op € 1.973,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als MariMatic niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet MariMatic € 92,00 extra betalen, plus de kosten van betekening,

veroordeelt MariMatic in de proceskosten van de Combinatie tot op heden begroot op nihil in het incident en op € 1.973,00 in de hoofdzaak, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als MariMatic niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet MariMatic € 92,00 extra betalen, plus de kosten van betekening,

veroordeelt MariMatic in de wettelijke rente over de aan Gemeente Schiedam en de Combinatie verschuldigde proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan,

verklaart de veroordelingen in 5.4., 5.5. en 5.6. uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is bij vervroeging gewezen door mr. P. de Bruin en in het openbaar uitgesproken op 4 juli 2025.