RECHTBANK ROTTERDAM
Team familie
24 juli 2026C/10/723653 / FA RK 26-5940Zaak-/rekestnummer: C/10/723653 / FA RK 26-5940
Referentienummer: ZM/IND/209459
Schriftelijke uitwerking van de mondelinge beslissing van 24 juli 2026 betreffende een wijziging van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 8:12 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (hierna: Wvggz)
op verzoek van:
de officier van justitie in het arrondissement Rotterdam, hierna: de officier,
met betrekking tot:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1982, [geboorteplaats] , [geboorteland] ,
hierna: betrokkene,
wonende te [plaats 1] ,
op dit moment verblijvende in Antes, [locatie] , te [plaats 2] ,
advocaat mr. J.A. Smits te Rotterdam.
1. Procesverloop
Het verloop van de procedure blijkt uit het verzoekschrift van de officier, ingekomen op 21 juli 2026.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
de medische verklaring van 20 juli 2026;
het zorgplan van 17 juli 2026;
de aanvraag van de zorgverantwoordelijke van 14 juli 2026;
het advies van de geneesheer-directeur van 20 juli 2026;
de bestaande zorgmachtiging met de stukken die daaraan ten grondslag hebben gelegen.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 24 juli 2026. Bij die gelegenheid zijn verschenen:
betrokkene met zijn hiervoor genoemde advocaat;
[behandelaar 1] , psychiater, en [behandelaar 2] , verpleegkundige, beiden verbonden aan Antes (hierna: de behandelaars).
De officier is niet tijdens de mondelinge behandeling verschenen, omdat hij een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig achtte.
2. Beoordeling
Ten aanzien van betrokkene is op 20 oktober 2025 een zorgmachtiging afgegeven. Daarbij is bepaald dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
het toedienen van medicatie, alsmede het verrichten van medische controles;
het beperken van de bewegingsvrijheid;
het aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, inhoudende het accepteren en nakomen van ambulante behandelafspraken;
het opnemen in een accommodatie.
Namens betrokkene wordt afwijzing van het verzoek bepleit, omdat zich geen noodsituatie heeft voorgedaan zodat de verzochte vormen van verplichte zorg zijn ingezet. Deze vormen van verplichte zorg zijn slechts nodig om de overplaatsing naar een andere accommodatie te realiseren. De advocaat vraagt zich dan ook af of de overplaatsing naar een andere accommodatie noodzakelijk is of dat er nog andere mogelijkheden bestaan.
De rechtbank oordeelt als volgt.
De rechtbank acht, ondanks het feit dat er geen sprake is (geweest) van een noodsituatie waarin eerst gedurende drie dagen tijdelijk verplichte zorg is toegepast die moet worden voortgezet, de officier van justitie ontvankelijk in zijn verzoek, onder verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 19 februari 2021 (ECLI:NL:HR:2021:272). Ook acht zij verdere behandeling in de andere accommodatie, in Drenthe, in het belang van betrokkene gezien verdere behandeling in de huidige accommodatie niet doelmatig is gebleken.
Uit de aanvraag van de zorgverantwoordelijke, die door de geneesheer-directeur is ingediend vergezeld van zijn advies hierover, blijkt dat de in deze zorgmachtiging genoemde vormen van verplichte zorg niet (langer) volstaan, waardoor er sprake is van een (dreigende) noodsituatie als bedoeld in artikel 8:11 Wvggz.
De aanvraag van de zorgverantwoordelijke vermeldt bij alle verzochte aanvullende vormen van verplichte zorg als reden: ‘Betrokkene wordt opgenomen bij GGZ Drenthe, aldaar heeft men de verplichte zorg op onderzoek nodig(…)Dit is nodig omdat men daar geplaatste patiënten wil onderzoeken op contrabanden en drugs, dat is om de veiligheid te bevorderen. Betrokkene is bekend met het meenemen van contrabanden.’ Desgevraagd verklaren de behandelaars dat deze aanvullende maatregelen worden verzocht, omdat deze in de andere accommodatie niet onder de huisregels vallen. Zonder deze aanvullende maatregelen kan betrokkene niet overgeplaatst worden naar de andere accommodatie.
De rechtbank volgt het standpunt van de behandelaars dat de overplaatsing van betrokkene naar de andere accommodatie noodzakelijk wordt geacht voor een passende behandeling. In de huidige regio zijn alle mogelijkheden tot het verrichten van nodige zorg uitgeput. Hoewel betrokkene recent is opgenomen op een gesloten afdeling, lukt het niet om grip te krijgen op de behandeling en het gedrag van betrokkene. Hij laat zich niet instrueren, houdt zich aan geen enkele vorm van behandeling en is het nergens mee eens. Dit gedrag zorgt voor onwenselijke situaties met een nadelig effect op de mensen om hem heen en heeft ervoor gezorgd dat hij, met wederzijds goedvinden, met ontslag uit de instelling is gestuurd.
Teneinde deze noodsituatie af te wenden, acht de zorgverantwoordelijke het noodzakelijk om de volgende vormen van verplichte zorg toe te passen:
het onderzoek aan kleding of lichaam;
het onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
het controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen.
Gebleken is dat deze vormen van zorg, die niet zijn opgenomen in de zorgmachtiging, noodzakelijk zijn om een noodsituatie af te wenden. De in het verzoekschrift opgenomen vormen van verplichte zorg zijn gebaseerd op de aanvraag van de zorgverantwoordelijke, het advies van de geneesheer-directeur en het zorgplan.
Deze vormen van verplichte zorg zijn door de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling besproken. Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk om het ernstig nadeel af te wenden:
het onderzoek aan kleding of lichaam;
het onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
het controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen.
Gebleken is dat betrokkene zich verzet tegen deze aanvullende vormen van verplichte zorg. Hij vindt dat hij niet opgenomen moet zijn en wil überhaupt geen zorgmachtiging en ook geen overplaatsing naar de nieuwe accommodatie. Betrokkene wil werk gaan zoeken en zijn leven oppakken.
Gebleken is dat er geen minder bezwarende alternatieven zijn die hetzelfde met de zorgmachtiging beoogde effect hebben. De voorgestelde gewijzigde verplichte zorg is evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt dat bij het bepalen van deze zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
Gelet op het voorgaande is met de voorgestelde wijziging voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. Het verzoek zal dan ook worden toegewezen.
3. Beslissing
De rechtbank:
wijzigt de zorgmachtiging van 20 oktober 2025 ten aanzien van [betrokkene] voornoemd, in die zin dat in aanvulling op de bij beschikking van 20 oktober 2025 opgenomen vormen van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
het onderzoek aan kleding of lichaam;
het onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
het controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
bepaalt dat deze machtiging geldt voor de resterende duur van de in onderdeel 3.1. genoemde machtiging;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is op 24 juli 2026 mondeling gegeven door mr. J.T.P. Pot, rechter, in tegenwoordigheid van H. Hasančević, griffier, en op 7 augustus 2026 schriftelijk uitgewerkt en getekend.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.