RECHTBANK ROTTERDAM
uitspraak van de voorzieningenrechter van 17 februari 2026 in de zaak tussen
[naam verzoeker] , uit [plaats] , verzoeker
het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam, het college
Samenvatting
Bestuursrecht
zaaknummer: ROT 26/567
(gemachtigde: mr. E.B. Jobse),
en
(gemachtigde: mr. A.M.H. Dellaert).
Deze uitspraak gaat over het verzoek om een voorlopige voorziening dat verzoeker heeft ingediend omdat zijn aanvraag om toelating tot de maatschappelijke opvang door het college is afgewezen. Het college vindt verzoeker voldoende zelfredzaam. Daarom komt hij niet in aanmerking voor maatschappelijke opvang. De voorzieningenrechter volgt het college in dit standpunt en wijst daarom het verzoek af.
Procesverloop
1. Verzoeker heeft zich op 16 december 2025 bij het college gemeld met een verzoek om toelating tot de maatschappelijke opvang op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Met het besluit van 16 december 2025 heeft het college dit verzoek afgewezen. Verzoeker heeft tegen dit besluit bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 9 februari 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoeker en zijn gemachtigde en de gemachtigde van het college. Voor verzoeker was tevens aanwezig: de heer [persoon A] van Stichting Rotterdamse Douwers.
Beoordeling door de voorzieningenrechter
Wat is er gebeurd?
2. Verzoeker is afkomstig uit Somalië en is in 2009 naar Nederland gekomen om zich hier bij zijn moeder te voegen. Inmiddels heeft hij de Nederlandse nationaliteit. In 2023 is verzoeker in Somalië getrouwd. Na zeven maanden is hij weer naar Nederland gekomen en heeft toen onderdak gevonden binnen zijn netwerk. Zijn vrouw is bij haar familie in Somalië gebleven. In 2024 is verzoeker opnieuw teruggekeerd naar Somalië, naar eigen zeggen voor een vakantie. Uiteindelijk is hij daar tien maanden gebleven en heeft hij geleefd van de zorgtoeslag die hij vanuit Nederland ontving. Toen de zorgtoeslag werd stopgezet, omdat verzoeker in Nederland niet meer stond ingeschreven, is hij teruggekomen naar Nederland. Na zes dagen heeft hij zich bij Centraal Onthaal gemeld en de onderhavige aanvraag voor toelating tot de maatschappelijke opvang ingediend.
Waar gaat deze zaak om?
3. Het college heeft de aanvraag afgewezen omdat verzoeker volgens het college niet behoort tot de doelgroep voor maatschappelijke opvang. Volgens het college is verzoeker in staat zich op eigen kracht, met gebruikelijke voorzieningen, met mantelzorg en met hulp vanuit zijn sociale netwerk te handhaven in de samenleving. Verzoeker wordt daarom in staat geacht zelf huisvesting te regelen. Subsidiair stelt het college dat verzoeker kan worden verweten dat hij onvoorbereid naar Nederland is gekomen. Verzoeker heeft volgens het college niet aannemelijk gemaakt dat hij Somalië met spoed moest verlaten en daarom zijn komst naar Nederland niet (beter) heeft kunnen voorbereiden.
4. Verzoeker is het met dit besluit niet eens en wil met zijn verzoek bereiken dat hem voorlopig opvang wordt verleend, totdat op zijn bezwaar is beslist. Verzoeker acht zichzelf niet zelfredzaam. Hij slaapt op dit moment in de kelderbox van een vriend. De woning waartoe de kelderbox behoort is van de ouders van die vriend. De ouders weten niet dat verzoeker daar verblijft. De vriend gaat binnenkort trouwen en de ouderlijke woning verlaten, waardoor verzoeker niet langer in de kelderbox kan blijven en vrijwel zeker op straat komt te staan. Zonder vast woonadres kan verzoeker geen werk krijgen, geen uitkering aanvragen of een zorgverzekering afsluiten. Het college werpt hem ten onrechte tegen dat hij Somalië onvoorbereid heeft verlaten. Door het wegvallen van de zorgtoeslag, de onveilige situatie in Somalië en het op de lip leven met zijn schoonfamilie, was het voor hem niet langer mogelijk om daar te blijven. Daarnaast heeft verzoeker psychische problemen en een licht verstandelijke beperking, waardoor hij overzicht mist en moeite heeft met vooruit plannen en het zelfstandig dingen regelen. Inmiddels wordt hij voor hulp bij praktische en administratieve zaken bijgestaan door een vrijwilliger.
Is er een spoedeisend belang?
5. Een procedure bij de voorzieningenrechter is een spoedprocedure. Een voorlopige voorziening wordt alleen getroffen als er een spoedeisend belang is, waardoor iemand niet kan wachten op een beslissing op zijn bezwaar- of beroepschrift.
Niet is in geschil dat verzoeker op dit moment geen vast woonadres heeft en dat hij op korte termijn geheel dakloos dreigt te worden. De voorzieningenrechter zal het spoedeisend belang daarom aannemen en de zaak inhoudelijk beoordelen.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek af
6. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Juridisch kader
7. Op grond van artikel 1.2.1, aanhef en onder c, van de Wmo 2015 komt een ingezetene van Nederland, overeenkomstig de bepalingen van deze wet, in aanmerking voor een maatwerkvoorziening bestaande uit opvang, te verstrekken door het college van de gemeente tot welke hij zich wendt, wanneer hij de thuissituatie heeft verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor zijn veiligheid als gevolg van huiselijk geweld, en niet in staat is zich op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk te handhaven in de samenleving.
Op grond van artikel 3.2.3, eerste lid, aanhef en onder f, van de Verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp Rotterdam Verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp Rotterdam (de Verordening) hanteert het college voor het toekennen van een maatwerkvoorziening het aanvullende criterium dat de noodzaak tot het verstrekken van de voorziening niet aan de cliënt te wijten is.
Zelfredzaamheid
8. Voor een recht op maatschappelijke opvang is bepalend of verzoeker in staat is zich te handhaven in de samenleving. Verzoeker kan pas aanspraak maken op maatschappelijke opvang als hij geen onderdak heeft door de problemen die hij ondervindt bij het zich handhaven in de samenleving. In zo’n geval is iemand niet zelfredzaam. Als een zelfredzaam iemand een woning krijgt, dan zijn de problemen van die persoon daarmee ook opgelost. Bij iemand die niet zelfredzaam is, is dat niet het geval. De persoon die niet zelfredzaam is, zal ondanks het krijgen van een woning nog steeds geholpen moeten worden om zijn dagelijks leven te organiseren. Om die reden wordt bij maatschappelijke opvang het verlenen van opvang dan ook gekoppeld aan een hulptraject.
9. De voorzieningenrechter is van oordeel dat het college zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat verzoeker niet behoort tot de doelgroep van artikel 1.2.1, aanhef en onder c, van de Wmo 2015. Verzoeker is meerdere keren vanuit Nederland teruggekeerd naar Somalië en heeft zich daar blijkens zijn eigen verklaringen steeds zelfstandig kunnen redden (met de zorgtoeslag die hij vanuit Nederland ontving). In Nederland heeft verzoeker steeds zelfstandig onderdak kunnen vinden binnen zijn sociale netwerk. Ook heeft hij meerdere baantjes gehad waarmee hij klaarblijkelijk in zijn onderhoud heeft kunnen voorzien. Voor zover verzoeker al een licht verstandelijke beperking heeft – dit heeft verzoeker namelijk niet onderbouwd – neemt dat niet weg dat hij zich steeds zelfstandig heeft kunnen redden. Bovendien heeft verzoeker op de zitting zelf verklaard dat hij voornamelijk een huisvestingsprobleem heeft en dat zijn problemen zijn opgelost als hij een woning heeft gevonden. Het voorgaande leidt de voorzieningenrechter tot de conclusie dat verzoeker zelfredzaam is. De enkele omstandigheid dat verzoeker voor praktische en administratieve zaken wordt bijgestaan door een vrijwilliger maakt die conclusie niet anders.
10. Omdat verzoeker als voldoende zelfredzaam kan worden beschouwd, komt hij niet in aanmerking voor maatschappelijke opvang. Al daarom heeft het bezwaar geen redelijke kans van slagen en bestaat geen aanleiding voor het treffen van een voorlopige voorziening. Aan de subsidiaire grondslag van het bestreden besluit, dat verzoeker onvoorbereid naar Nederland is gekomen, komt de voorzieningenrechter dan ook niet meer toe.
Conclusie en gevolgen
11. De voorzieningenrechter wijst het verzoek af. Dat betekent dat verzoeker geen toegang krijgt tot de maatschappelijke opvang. Voor vergoeding van het griffierecht of een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.M.J. Adriaansen, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van M.G. den Ambtman, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 17 februari 2026.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: