ECLI:NL:RBZWB:2025:8149, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 19-11-2025, C/02/441488 / FA RK 25-5636

1. Het verloop van de procedure

De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:

het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 3 november 2025;

het e-mailbericht van de curator van 13 november 2025, zijnde het verzoek om digitaal of telefonisch aan te sluiten.

De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 18 november 2025 bij de accommodatie [accommodatie] . Daarbij zijn aanwezig en gehoord:

betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;

zorgverantwoordelijke, de heer [persoon 1] ;

zorgmanager, de heer [persoon 2] ;

de curator, mevrouw [persoon 3] ;

de ouders van betrokkene.

Voor de goede orde merkt de rechtbank op dat de curator, met instemming van de rechtbank, telefonisch bij de zitting aanwezig was.

2. Wat vaststaat

Betrokkene verblijft thans sinds juli 2020 vrijwillig bij [accommodatie] .

Betrokkene is per 10 juni 2020 onder curatele gesteld.

3. Het verzoek

Het CIZ verzoekt de rechtbank een rechterlijke machtiging tot opname en verblijf te verlenen voor de duur van zes maanden.

4. De standpunten

Betrokkene brengt, samengevat, naar voren dat hij ‘het niet per se eens is’ met het verzoek en dat heeft meerdere redenen. Betrokkene vertelt de rechtbank daarbij over zijn ervaringen toen het oude bestuur er nog was. Volgens betrokkene mocht hij toen niets en had hij veel verplichtingen. Ook vertelt betrokkene over zijn slechte verstandhouding met zijn curator. Betrokkene vraagt om geld om te roken en te reizen, maar de curator reageert daar niet op. Het opnemen van contact met de curator lukt niet en dat frustreert.

Betrokkene erkent dat hij is weggelopen, echter dit kan omdat hij vrijwillig bij [accommodatie] verblijft. Daarbij kon niet worden gesproken van weglopen of vermissing, omdat de zorg altijd wist waar betrokkene was. Daarnaast bestrijdt betrokkene dat er met hem geen afspraken zijn te maken en dat hij functioneert op het niveau van een persoon van een paar maanden. Volgens betrokkene kan hij bij [accommodatie] niet meer groeien. Daarom wil hij ergens anders gaan wonen. Echter, alleen als de dingen duidelijk zijn, wil betrokkene bij [accommodatie] blijven.

De zorgverantwoordelijke verklaart, samengevat, als volgt. Betrokkene woont sinds 2020 bij [accommodatie] . Betrokkene heeft een verstandelijke beperking en een achterstand in zijn emotionele ontwikkeling. Ook heeft betrokkene ADHD. Betrokkene vindt malafide zaken, zoals wapens en drugs interessant. Op internet gaat betrokkene op zoek naar dit soort zaken. Vaststaat dat betrokkene 24-uurs zorg en begeleiding nodig heeft. De afgelopen periode heeft [accommodatie] contact met de curator om voor betrokkene een andere plek te vinden. Betrokkene is bij meerdere instellingen aangemeld, echter de realiteit is dat er lange wachtlijsten zijn. Op dit moment is betrokkene zorgmijdend en is er sprake van verzet. Als betrokkene naar buiten gaat, kan betrokkene hierin niet meer worden tegengehouden. Voorheen verbleef betrokkene vrijwillig bij [accommodatie] , maar toen was er geen sprake van expliciet verzet. Hij ging akkoord met onvrijwillige zorg. Wanneer de rechterlijke machtiging wordt verleend blijft betrokkene bij [accommodatie] , totdat er een passende vervolgplek is gevonden.

De zorgmanager verklaart, samengevat, dat [accommodatie] in transitie is na de aanwijzing van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en het vertrek van het bestuur. In die transitie wordt nu gehamerd op de intrinsieke motivatie van bewoners. Dit betekent dat bewoners een ander leven krijgen aangemeten. Er wordt gekeken naar wat wél kan. Bij betrokkene heeft dit geresulteerd in een stuk onveiligheid. Het is bij betrokkene lastig om tot intrinsieke motivatie te komen. De hulpverlening van betrokkene sluit hier niet bij aan. Er is voor betrokkene meer zorg nodig, dan hem nu geboden kan worden. [accommodatie] loopt nu tegen beperkingen aan. Duidelijk is echter dat betrokkene zorg nodig heeft. Hij is kwetsbaar. Benadrukt wordt echter dat een rechterlijke machtiging voor betrokkene niet betekent dat al zijn vrijheden worden afgenomen. Als betrokkene goed in contact blijft, dan kan er veel. Maar, als dat niet goed gaat, dan moet er met meer middelen ingegrepen kunnen worden. Daarom is de rechterlijke machtiging nodig.

De curator verklaart, samengevat, als volgt. Niet ter discussie staat dat betrokkene zorg nodig heeft, terwijl hij nu wegloopt en zorg mijdt. Betrokkene wil zelfbepalend zijn en dat maakt dat er met hem geen afspraken zijn te maken. De grootste stressfactor bij betrokkene is zijn financiën. Betrokkene wil daarover zelf beslissen, maar dat kan niet. Dat maakt betrokkene boos. De curator beaamt dat zij op zoek is naar een andere passender plek voor betrokkene. De curator loopt hierbij tegen wachtlijstproblematiek aan. Betrokkene is bij meerdere instellingen aangemeld. Een verlening van de rechterlijke machtiging is nodig om de zorg voor betrokkene te kunnen continueren.

Namens de ouders brengt de moeder, kort samengevat, naar voren dat betrokkene is veranderd sinds het vertrek van het vorige bestuur van [accommodatie] . De aanpak die toen werd gehanteerd gaf betrokkene rust en structuur. Omdat de regels ineens gingen veranderen, is betrokkene ook veranderd. Hij kreeg veel vrijheden. Betrokkene is toen ook weggelopen. De ouders beamen dat de verstandhouding met de curator niet goed is. Er wordt gezegd dat met betrokkene en de ouders geen afspraken zijn te maken, echter dit is onjuist. Er zijn afspraken op papier gezet, maar daarmee is vervolgens niets gedaan. De kern van het probleem is dat betrokkene zorg nodig heeft, terwijl hij niet wordt gehoord en dat wél heel belangrijk is.

De advocaat bepleit om een afwijzing van het verzoek. Zij voert daartoe, samengevat, het volgende aan. Het is mogelijk om met betrokkene afspraken te maken, ook over waar hij is. Als betrokkene wegloopt, komt hij uit eigen beweging ook weer terug. Betrokkene ziet [accommodatie] namelijk als zijn woonplek, waar hij al jaren verblijft. Ook accepteert hij onvrijwillige zorg, zoals het niet drinken van frisdrank op doordeweekse dagen. Daarnaast wordt opgemerkt dat in de stukken veel wordt teruggegrepen op dingen uit het verleden, zoals de biseksualiteit van betrokkene. Op dit moment is er geen ernstig nadeel. Betrokkene heeft een blanco strafblad en is geen gevaar voor zichzelf.

Ondanks aanmeldingen bij andere instellingen zal de situatie blijven zoals deze is. Door wachtlijstproblematiek blijft betrokkene bij [accommodatie] . Een rechterlijke machtiging is daarvoor niet nodig. De zorg zoals deze eerder is ingezet kan voortduren, ook zonder machtiging. Dit heeft altijd prima gewerkt. Belangrijk is wel dat betrokkene gehoord wordt. Hij wil op een volwassen manier benaderd worden. Dat er meningsverschillen zijn tussen betrokkene, zijn ouders en de curator is niet helpend.

5. De beoordeling

Op grond van de overlegde stukken en de zitting is gebleken dat betrokkene lijdt aan een verstandelijke handicap. Betrokkene functioneert cognitief op een licht verstandelijk beperkt intelligentieniveau met een disharmonisch profiel, waarbij verbaal begrip relatief hoog uitvalt. Binnen [accommodatie] wordt echter ingeschat dat hij functioneert op een niveau van circa achttien tot zesendertig maanden. In 2015 is bij betrokkene een autismespectrumstoornis vastgesteld. Daarnaast is sprake van ADHD. Dit wordt door of namens betrokkene niet weersproken of betwist.

Het gedrag dat voortvloeit uit deze handicap leidt tot ernstig nadeel. Naar het oordeel van de rechtbank bestaat dit nadeel uit:

- ernstig lichamelijk letsel;

- ernstige psychische schade;

- ernstige materiële schade;

- ernstige verwaarlozing;

- maatschappelijke teloorgang;

- ernstige verstoorde ontwikkeling;

- bedreiging van de veiligheid van betrokkene al dan niet doordat betrokkene onder invloed van een ander raakt;

- het oproepen van agressie van een ander door het vertonen van hinderlijk gedrag.

De rechtbank neemt hierbij onder andere in aanmerking dat bij betrokkene sprake is van betrokkenheid bij meerdere agressie incidenten. Betrokkene kan ernstig fysiek worden. Daarnaast is betrokkene bedreigend geweest naar de curator. Zonder duidelijke kaders vervalt betrokkene snel in alcohol- en middelengebruik en delinquent gedrag, zonder zich bewust te zijn van de gevolgen voor zichzelf en anderen. Betrokkene wordt beïnvloed door negatieve invloeden zoals gangsterrap, drillrap, wapens en drugs. Betrokkene heeft 24/7 aansturing nodig op gebied van zelfzorg en verdere hygiëne. Gezien wordt dat betrokkene zichzelf regelmatig overschat. Hij wil meer doen en ontdekken dan hij feitelijk kan.

De opname en het verblijf zijn noodzakelijk en geschikt om het ernstig nadeel te voorkomen of af te wenden. De rechtbank betrekt in haar oordeel dat iedereen het erover eens is dat op dit moment, bij gebrek aan een geschikter alternatief, het verblijf van betrokkene bij [accommodatie] de meest passende plek is. Gebleken is dat betrokkene zich hiertegen verzet. Naar het oordeel van de rechtbank is het verzet van betrokkene gelegen in het stellen van eigen voorwaarden aan zijn verblijf. Zo is gebleken dat betrokkene regelmatig zelfstandig is vertrokken uit de instelling en hij zich heeft onttrokken aan zorg. De rechtbank beschouwt dit als fysiek verzet. Dat deze situatie voor een korte periode wordt gedoogd en betrokkene zich verder voegt naar de gedwongen zorg maakt dit oordeel niet anders. Genoegzaam is gebleken dat [accommodatie] het op die momenten aan een juridische grondslag ontbeert om betrokkene de zorg te kunnen bieden die hij op dat moment nodig heeft, te weten de veilige kaders van een opname.

Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. Gebleken is dat betrokkene 24-uurs ondersteuning en begeleiding nodig heeft op een beschermde woonplek. Dit kan hem elders niet worden geboden.

Gelet op al het voorgaande zal de rechtbank het verzoek tot het verlenen van een rechterlijk machtiging toewijzen zoals is verzocht.

De rechtbank overweegt nog ten overvloede dat tijdens de zitting uitvoerig is gesproken over de impasse waarin betrokkene, zijn curator en [accommodatie] zich bevinden. De zorgen die over en weer worden geuit, zoals over de wijze van communicatie, de bereikbaarheid en genomen beslissingen, liggen buiten het toetsingskader van de rechtbank. Het is aan alle betrokkenen om betrokkene heen om met elkaar aan tafel te gaan en ervoor te zorgen dat de neuzen dezelfde kant op gaan staan, in het belang van betrokkene. De rechtbank geeft alle betrokkenen in dat kader dan ook mee dat zij een gezamenlijk gesprek hierover, al dan niet onder begeleiding van een neutrale derde, ondersteunt.

Al het voorgaande leidt tot de volgende beslissing.

6. De beslissing

verleent een machtiging tot opname en verblijf voor [betrokkene], geboren op [geboortedag] 2001 in [geboorteplaats] ;

bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 19 mei 2026.

Deze beschikking is gegeven door mr. De Jong, rechter, en in het openbaar uitgesproken op 19 november 2025 in aanwezigheid van mr. Vos als griffier.

Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.