RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Familie- en Jeugdrecht
Locatie Middelburg
Zaaknummer: C/02/438951 / FA RK 25-4273
Datum uitspraak: 8 september 2025
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie voor
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 2005 in [geboorteplaats] ,
hierna te noemen: betrokkene,
wonende in [plaats] ,
advocaat: mr. S.J. Nijssen te Goes.
1. Het verloop van de procedure
De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:
- het verzoekschrift met bijlagen van 18 augustus 2025, binnengekomen bij de rechtbank op 18 augustus 2025.
De mondelinge behandeling met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 8 september 2025. Daarbij zijn gehoord:
betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;
mw. [naam] , de behandelaar van betrokkene.
De officier van justitie is, zoals reeds aangekondigd in het verzoekschrift, niet ter zitting verschenen en dus ook niet gehoord.
2. Het verzoek
De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van zes maanden.
3. De standpunten
Betrokkene vertelt dat hij wil meewerken aan zijn behandeling. Hij geeft daarnaast aan dat hij autisme heeft en soms rust in zijn hoofd wil, wat maakt dat hij zich terugtrekt. Afgelopen vrijdag is betrokkene boos geworden op zijn moeder, omdat zij aangaf dat hij psychotisch was. Betrokkene heeft een half jaar terug in het kader van de forensische zorg onderzoeken gehad. Daaruit is enkel de diagnose PTSS en een paranoïde persoonlijkheidsstoornis gekomen.
De advocaat stelt namens betrokkene dat betrokkene in principe open staat voor een zorgmachtiging. Op basis van de overgelegde stukken lijkt er sprake te zijn van een psychische stoornis bij betrokkene. Ook geeft de behandelaar aan dat de vrijwilligheid van betrokkene nog niet dusdanig consistent aanwezig is dat een zorgmachtiging niet nodig is. Betrokkene staat open voor de gevraagde vormen van verplichte zorg, met uitzondering van insluiten. Insluiten is op dit moment niet voorzienbaar, hetgeen maakt dat deze vorm van verplichte zorg moet worden afgewezen. Wat betreft de vormen van verplichte zorg ‘beperken van bewegingsvrijheid’, ‘uitoefenen van toezicht’, ‘onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen’ en ‘controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen’ moet nadrukkelijk worden bepaald dat deze alleen kunnen worden aangewend indien er sprake is van een opname. Betrokkene dient pas te worden opgenomen als ambulante zorg niet meer mogelijk is.
De behandelaar licht toe dat betrokkene de afgelopen maanden een aantal keer met een crisismaatregel is opgenomen. Dit is zowel voor hem als zijn familie erg heftig. Betrokkene vindt een verblijf in de EBK niet fijn, maar dit is pas nodig als het tot een crisis komt. De behandelaar wil dit graag voor zijn, hetgeen maakt dat een zorgmachtiging noodzakelijk is. Als het niet meer lukt om betrokkene ambulant te behandelen, kan hij worden opgenomen, zodat een nieuwe crisis kan worden voorkomen. De behandelaar verklaart daarnaast dat betrokkene pas recent in behandeling is van het FACT-team. Er moet nog een vertrouwensrelatie ontstaan. Vanuit de omgeving heeft de behandelaar signalen gekregen dat de spanningen in de thuissituatie soms erg hoog oplopen. Er hebben recent verschillende incidenten plaatsgevonden. Betrokkene krijgt nu medicatie om te kijken of het hem rust geeft. De behandelaar onderschrijft de diagnoses die zijn gesteld door de onafhankelijke psychiater. Het is daarbij wel van belang dat er nadere diagnostiek plaatsvindt, aangezien de achterdocht en angst van betrokkene ook vanuit trauma kunnen ontstaan. Betrokkene is bereid om mee te werken aan zijn behandeling, maar dit is nog te pril.
4. De beoordeling
De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van zes maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
De rechtbank is op grond van de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, te weten neurobiologische ontwikkelingsstoornissen (o.a. verstandelijke beperkingen en autismespectrumstoornissen), schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen, disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen, middelgerelateerde en verslavingsstoornissen, overige DSM-5 stoornissen en andere problemen die een reden voor zorg kunnen zijn. Bij betrokkene is sprake van een autismespectrumstoornis (PDD NOS) en middelenmisbruik. Ook kampt betrokkene met middelgerelateerde paranoïde psychoses en een post-traumatische stress-stoornis. Voorts is er sprake van agressie-disregulatie en impulscontrole-stoornissen, alsmede psychosociale problemen.
Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit levensgevaar, ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade, ernstige materiële schade, ernstige immateriële schade, ernstige verwaarlozing, maatschappelijke teloorgang, ernstige verstoorde ontwikkeling, bedreiging van de veiligheid van betrokkene al dan niet doordat betrokkene onder invloed van een ander raakt, het oproepen van agressie van een ander door het vertonen van hinderlijk gedrag en gevaar voor de algemene veiligheid van personen en goederen. Uit de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling blijkt dat betrokkene psychotisch ontregelt door middelenmisbruik en intoxicaties. De intoxicaties met een hoge dosis medicatie of middelen en onbehandelde psychoses zorgen voor een risico op ernstige psychische schade. Ook bestaat er een risico op nieuwe suïcidepogingen en overlijden. Daarnaast voelt betrokkene zich onveilig en komt hij in situaties terecht waar er sprake is van agressie. Betrokkene isoleert zichzelf om conflicten te vermijden. Verder is het de rechtbank gebleken dat betrokkene verbale en fysieke agressie en dwingend gedrag vertoont naar derden. Zo heeft betrokkene een strafblad naar aanleiding van een poging tot doodslag. Het ongecontroleerde, agressieve en impulsieve gedrag van betrokkene kan ook zorgen voor een risico op agressie vanuit anderen. Voorts is er sprake van een overbelasting van de moeder en broers van betrokkene, gelet op de spanningen in het gezin. Tot slot heeft betrokkene een omgedraaid dag- en nachtritme, is hij in het verleden dakloos geweest en heeft hij geen dagbesteding of werk.
Om het ernstig nadeel af te wenden en de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen, heeft betrokkene zorg nodig.
Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Uit de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling blijkt dat betrokkene geen ziektebesef en -inzicht heeft. Ook bagatelliseert hij de zorgen en heeft hij moeite met het inschatten van de gevolgen van zijn handelen. Daarnaast is betrokkene in het verleden gestopt met zijn medicatie. Er lijkt momenteel sprake te zijn van een bereidheid tot behandeling, maar dit is nog zeer pril. Als betrokkene middelen gebruikt, kan hij psychotisch ontregelen. Op dat moment staat hij niet meer open voor een opname. Daarom is verplichte zorg nodig.
De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, de visie van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de mondelinge behandeling van oordeel dat in ieder geval de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- het toedienen van medicatie;
- het verrichten van medische controles;
- het aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen.
Daarnaast acht de rechtbank ook de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk indien sprake is van decompensatie van het toestandsbeeld van betrokkene en/of het ernstig nadeel niet langer in het ambulante kader kan worden afgewend:
- het beperken van de bewegingsvrijheid;
- het uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- opnemen in een accommodatie.
De rechtbank wijst de verzochte vorm van verplichte zorg ‘insluiten’ af, aangezien het op dit moment onvoldoende voorzienbaar is dat deze zorgvorm noodzakelijk is om het ernstig nadeel af te wenden. Daarbij overweegt de rechtbank ook dat het FACT-team al voor een crisis wil ingrijpen, hetgeen maakt dat ‘insluiten’ niet nodig zal zijn.
De rechtbank heeft geconstateerd dat de vormen van verplichte zorg, te weten ‘het beperken van de bewegingsvrijheid’, ‘het onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen’ en ‘het uitoefenen van toezicht’, niet in het zorgplan zijn opgenomen. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 6:4 lid 2 Wvggz dat het zorgplan dienovereenkomstig dient te worden gewijzigd.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst, zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.
5. De beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene], geboren op [geboortedag] 2005 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen die in 4.6. staan kunnen worden toegepast;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 8 maart 2026;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 8 september 2025 door mr. Smits, rechter, in aanwezigheid van mr. Boomaars, griffier, en op schrift gesteld op 22 september 2025.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.