Rechtbank ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 02.700212.15
Beslissing van de meervoudige kamer d.d. 16 oktober 2026 met betrekking tot de terbeschikkingstelling van:
[betrokkene]
geboren te [geboorteplaats] (Iran) op [geboortedag] 1964,
nu verblijvende in Forensisch Psychiatrisch Centrum [kliniek] (hierna: de kliniek)
[adres]
hierna: betrokkene
raadsvrouw mr. M.W. Bouwman, advocaat te Groningen
1. Inleiding
Bij arrest van het gerechtshof te ’s-Hertogenbosch van 20 september 2017 is aan betrokkene
wegens brandstichting en poging tot brandstichting, de tbs met verpleging van overheidswege (hierna: tbs) opgelegd.
Het gerechtshof heeft geconstateerd dat het gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e,
eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is op 2 oktober 2018 aangevangen. De tbs is laatstelijk bij beslissing van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 9 oktober 2024 verlengd voor een termijn van twee jaar.
2. Procesverloop
De rechtbank heeft op 13 augustus 2026 van het openbaar ministerie een vordering ontvangen tot verlenging van de tbs.
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 13 augustus 2026 om de tbs te verlengen met twee jaar;
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene;
- het verlengingsadvies van de kliniek van 22 juli 2026;
- de pro-justitia rapporten van [psycholoog] van 17 juli 2026 en [psychiater] van 3 juni 2026.
De vordering is op de openbare terechtzitting van 2 oktober 2026 behandeld. De officier van justitie, mr. I.M. Peters is gehoord. Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsvrouw. Voorts is als deskundige gehoord mevrouw [behandelcoördinator], behandelcoördinator FPC [kliniek] .
3. Adviezen
Advies van de kliniek
De kliniek heeft geadviseerd de tbs te verlengen met twee jaar. Daartoe is aangevoerd dat bij betrokkene sprake is van een neurocognitieve stoornis (niet-aangeboren hersenletsel) en een waanstoornis.
Bij betrokkene is sprake van een ontbrekend ziektebesef- en inzicht waardoor hij weerstand heeft tegen het verblijf in de kliniek. Desondanks heeft hij vanaf de opname in de kliniek in 2018 gemotiveerd deelgenomen aan de behandeling. Gezien het chronische karakter van de problematiek richt de behandeling zich op het stimuleren van betrokkene om inzicht te geven in wat hem bezighoudt, waar hij frustraties of irritaties opbouwt en hoe hij hiermee omgaat. Dit om een opstapeling van onmachtsgevoelens of een vertekening van zijn belevingswereld te voorkomen. Er is inmiddels ingezet op uitstroom via de eigen preresocialisatie-afdelingen van de kliniek, waar betrokkene sinds 25 februari 2025 verblijft. Betrokkene heeft sinds juli 2025 de mogelijkheid om doelgericht en gestructureerd onbegeleid verlof te praktiseren in de vorm van boodschappen, werk en vrijetijdsinvulling. Netwerkverlof vindt nog begeleid plaats. Betrokkene is daarnaast over het algemeen goed in de samenwerking met het behandelteam, werkt naar vermogen mee aan de behandeling, geeft inzage in zijn belevingswereld en houdt zich aan de afspraken en (verlof)voorwaarden.
In de komende periode zal betrokkene zijn werkzaamheden bij een nieuwe externe werkplek uitbreiden en zal het verlof verder worden opgebouwd. Bij de volgende behandelplanbespreking (over circa een half jaar) zal worden bekeken of een overgang naar [afdeling] (de transmurale woonvoorziening van FPC [kliniek] ) als eerste vervolgstap aan de orde is. Gezien het sluimerend aanwezig kunnen zijn van psychotische symptomen voorafgaand aan ontregeling, wordt na een transmurale fase de voorkeur gegeven aan uitstroom via een proefverlofkader. Dit om te voorkomen dat eventuele ontregeling direct leidt tot hervatting van de tbs met dwangverpleging dat een grotere impact heeft op resocialisatie. Indien op dit moment de tbs zou worden beëindigd, wordt de kans op recidive op de (middel)lange termijn als hoog ingeschat. Op grond van de problematiek, de risico-inschatting en de tijd die nodig is om betrokkene verdere stappen te laten zetten, adviseert de kliniek de tbs met twee jaar te verlengen.
Ter zitting heeft de deskundige [behandelcoördinator] het verlengingsadvies bevestigd en daaraan nog het volgende toegevoegd. In september is een behandelplanbespreking geweest waarin is geconcludeerd dat betrokkene het erg goed doet, zodat overgegaan kan worden naar de volgende stap: het aanvragen van transmuraal verlof. Als deze aanvraag wordt goedgekeurd, is de verwachting dat betrokkene begin 2027 de overstap naar de volgende afdeling kan maken die zich buiten de beveiligde hekken van de kliniek bevindt ([afdeling]). Op deze afdeling wordt getoetst hoe zelfredzaam betrokkene is en hoe wordt omgegaan met meer vrijheden. Het is van belang dat betrokkene de stabiliteit in zijn gedrag behoudt, ook wanneer de vrijheden toenemen. De ervaring leert dat er vrij snel plek is bij [afdeling], waardoor betrokkene snel kan doorstromen.
Adviezen van de (externe) gedragsdeskundigen
Advies psychiater
Uit het rapport van de psychiater blijkt dat er aanwijzingen zijn voor neurocognitieve problematiek en voor problematiek op het gebied van realiteitstoetsing. Er is sprake van een stabiel functioneren, waarbij al lange tijd geen sprake is van problemen op het gebied van agressieregulatie. De waanbelevingen lijken op de achtergrond te zijn geraakt dan wel uitgedoofd. Ook is er sprake van een adequate werkrelatie met het behandelteam en richt betrokkene zich op “gezonde” doelen, zoals werk, sociale activiteiten en zijn rol als vader en opa. Vanwege al deze gunstige factoren wordt het risico op gewelddadig gedrag binnen de huidige context van onbegeleid verlof als laag ingeschat. Het is moeilijk in te schatten wat het risico is als de tbs wordt beëindigd. Betrokkene moet eerst in een minder gestructureerde context laten zien dat hij de bereikte stabiliteit weet te behouden om te kunnen concluderen dat het risico op gewelddadig gedrag substantieel verlaagd is. Het is belangrijk dat betrokkene uitstroomt en dat er buiten de kliniek stabiele omstandigheden worden gecreëerd op het gebied van wonen, werk/dagbesteding, vrijetijdsbesteding en nazorg. De inschatting is dat voor dat proces (uitstroom, inbedding en toetsing) tijd nodig is, waardoor wordt geadviseerd de tbs te verlengen met twee jaar.
Advies psycholoog
Uit het rapport van de psycholoog blijkt dat bij betrokkene sprake is van een ziekelijke stoornis in de vorm van een waanstoornis. De psycholoog komt tot een matig recidiverisico. Het komende jaar moet via transmuraal verlof worden bekeken of betrokkene bij toenemende vrijheden de stabiliteit weet vast te houden en kan een uitstroomvoorziening worden bepaald. Na overplaatsing naar een uitstroomvoorziening zal betrokkene tijd nodig hebben om in te bedden. Vanwege de nog te zetten stappen is het advies om de tbs met twee jaar te verlengen.
4. Standpunt van partijen
Standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting gebleven bij de vordering de tbs met twee jaar te verlengen.
Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft verklaard dat het goed met hem gaat, dat hij buiten de kliniek werkt en veel sport. Verder geeft hij aan dat de verloven goed verlopen, maar dat hij vindt dat de behandeling en uitstroom sneller kunnen. Hij wil graag van zijn leven gaan genieten en wil daarom dat de tbs met één jaar wordt verlengd.
De raadsvrouw heeft verzocht om de tbs te verlengen met één jaar. Het gaat goed met betrokkene en hij is gemotiveerd om de laatste fase van zijn traject succesvol en snel te doorlopen. Er is een opvallend verschil in de inschatting van het recidiverisico. De kliniek schat de kans op herhaling hoger in dan de onafhankelijke externe gedragsdeskundigen.
Een verlenging met één jaar zorgt ervoor dat de behandeling en resocialisatie in een stroomversnelling komen.
5. Beoordeling
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op het advies van de kliniek en de adviezen van de externe gedragsdeskundigen wordt nog steeds voldaan aan deze wettelijke criteria.
Uitgangspunt is dat een tbs verlengd moet worden met een termijn van 2 jaar, indien aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de betrokkene nog langer dan 1 jaar duurt. Alleen in geval van bijzondere omstandigheden kan van dit uitgangspunt worden afgeweken.
Uit de adviezen blijkt dat betrokkene op de goede weg is, zijn afspraken nakomt en dat de verloven goed verlopen. Binnenkort zullen de verloven van betrokkene verder worden uitgebreid en zal een aanvraag transmuraal verlof worden ingediend. Het uitbreiden van de verloven en het verdere resocialisatietraject zal de nodige tijd in beslag nemen, omdat betrokkene in deze periode gaat experimenteren met meer vrijheden, waarbij langdurige controle en toezicht noodzakelijk is. Het is duidelijk dat het traject van betrokkene in ieder geval nog langer dan één jaar zal duren. De rechtbank zal de tbs met verpleging van overheidswege dan ook verlengen met twee jaar.
6. Beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is genomen door mr. L.W. Louwerse, voorzitter, en mr. G.H. Nomes en mr. H. Skalonjic, rechters, in tegenwoordigheid van mr. A.C.L.J. Luijten, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 16 oktober 2026.
De oudste rechter en de griffier zijn buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.