ECLI:NL:RBZWB:2026:3933

1. Het verloop van de procedure

De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:

- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 27 maart 2026.

De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 10 april 2026. Daarbij zijn gehoord:

betrokkene, bijgestaan door haar advocaat;

de heer [persoon 1] , psychiater;

de heer [persoon 2] , psychiater in opleiding;

mevrouw [persoon 3] , petekind.

2. Wat vaststaat

De rechtbank heeft een machtiging verleend tot en met 17 mei 2026.

3. Het verzoek

De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van twaalf maanden.

4. De standpunten

Betrokkene geeft aan dat zij het verschrikkelijk vindt dat zij volgens de zorgverleners een zorgmachtiging nodig heeft. Betrokkene heeft geen goede ervaring gehad met een eerdere gedwongen crisisopname, waardoor zij een beetje afschuw heeft tegen een zorgmachtiging. Ze is het daarnaast niet eens met de diagnose schizofrenie. Zij is enkel een denker en praat soms hardop, om zo tot oplossingen te komen. Betrokkene stemt wel in met de medicatie, omdat zij daar rustiger door is geworden. De gesprekken met de GGZ vindt ze niet altijd prettig, omdat het dan telkens gaat over de diagnose schizofrenie. Wel wil betrokkene met de GGZ praten over moeilijkheden die zij ervaart. Verder zegt betrokkene dat zij een zorgmachtiging voor twaalf maanden lang vindt en dat zij verwacht dat de medicatie na zes maanden al goed zal werken. Daarnaast wil zij niet nogmaals opgenomen worden onder dwang. Zij wil, indien een opname nodig wordt geacht, samen met de zorgverleners hierover in gesprek.

De psychiater acht een zorgmachtiging voor de duur van twaalf maanden nodig, omdat betrokkene op dit moment nog niet stabiel is ten aanzien van haar psychische klachten. Betrokkene dient daarom eerst nog goed ingesteld te worden op de medicatie. Ook acht de psychiater de verplichte zorgvormen betreffende een opname nodig en voorzienbaar indien het ernstig nadeel niet meer ambulant is af te wenden. Betrokkene is namelijk recent opgenomen geweest en zij is op dit moment nog niet stabiel. De psychische klachten kunnen daardoor plotseling weer toenemen bij betrokkene, met ernstige nadelen tot gevolg. Een opname zou dan volgens de psychiater nodig zijn voor maximaal drie maanden. De periode voor de opname was het toestandsbeeld van betrokkene zeer ernstig. De buren ervaarden veel overlast vanuit betrokkene en betrokkene had zich volledig teruggetrokken. Ook raakte zij uit contact met de zorgverleners. In de afgelopen periode is het contact ook moeizaam verlopen, omdat betrokkene heel wantrouwend is richting de zorgverleners. De vrijwilligheid van betrokkene is op dit moment nog heel fragiel. Betrokkene heeft namelijk weinig ziektebesef en -inzicht. Het contact met de GGZ roept daarnaast op dit moment nog veel emoties op bij betrokkene. De komende periode dient het contact tussen betrokkene en de GGZ te worden behouden, zodat er uiteindelijk naar een behandeling binnen het vrijwillig kader kan worden gewerkt. Er dient eerst een vertrouwensband op te worden gebouwd tussen betrokkene en de zorgverleners, voordat de zorg eventueel kan worden verleend in een vrijwillig kader.

Het petekind van betrokkene geeft aan dat een zorgmachtiging voor de duur van twaalf maanden nodig is. Toen betrokkene, in overleg met de huisarts, de medicatie ging minderen, was er een kentering zichtbaar in het gedrag van betrokkene en gleed betrokkene zichtbaar af. Het toestandsbeeld van betrokkene was toen ernstig en er was sprake van veel achterdocht en wantrouwen. Er moet voorkomen dat betrokkene opnieuw decompenseert. Het is van belang dat er een zorgmachtiging is, zodat betrokkene in beeld blijft bij de GGZ. Hoewel betrokkene op dit moment de medicatie goed gebruikt, heeft het petekind van betrokkene twijfels of betrokkene zonder een zorgmachtiging de medicatie zal blijven gebruiken. De vrijwilligheid van betrokkene ten opzichte van het medicatiegebruik is namelijk wisselend. Ook mijdt betrokkene de zorg tijdens een decompensatie.

De advocaat voert aan dat betrokkene het niet eens is met de diagnose schizofrenie. Daarnaast vraagt de advocaat zich af of er sprake is van voldoende ernstig nadeel, nu het op dit moment goed gaat met betrokkene. Ook zijn de stemmen veel vaker afwezig en kan zij deze parkeren vanwege de medicatie. Betrokkene gebruikt de medicatie en vindt zelf dat zij de medicatie moet blijven gebruiken. Ze stemt ook in met hulp van het FACT. In principe kan de zorg daarom op vrijwillige basis worden verleend, maar indien het nodig wordt geacht, heeft betrokkene ten aanzien van de medicatie geen bezwaar tegen een zorgmachtiging. Betrokkene verzet zich echter wel tegen een opname als verplichte vorm van zorg binnen de zorgmachtiging. Eerder heeft betrokkene gedurende een periode lang geen medicatie gebruikt, in overleg met de huisarts. Betrokkene is vervolgens pas na negen maanden lang geen medicatie te hebben gebruikt gedecompenseerd en opgenomen. Op dit moment gebruikt betrokkene de medicatie en is zij bereid om daarover in overleg te treden. De advocaat voert aan dat een opname daarom niet voorzienbaar is bij betrokkene. Indien betrokkene decompenseert, kan er in die periode een wijziging van de zorgmachtiging worden aangevraagd, nu het verleden laat zien dat betrokkene langzaam decompenseert. Verder verzoekt de advocaat de zorgmachtiging te beperken in duur tot zes maanden.

5. De beoordeling

De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van twaalf maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.

De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Betrokkene heeft namelijk schizofreniespectrum-en andere psychotische stoornissen. Hoewel betrokkene betwist dat bij haar sprake is van een psychische stoornis, heeft de rechtbank geen reden om te twijfelen aan de medische verklaring, het zorgplan en de verklaring van de psychiater dat bij betrokkene sprake is van een psychische stoornis, namelijk schizofrenie.

Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:

- ernstig lichamelijk letsel;

- ernstige psychische schade;

- maatschappelijke teloorgang;

- gevaar voor de algemene veiligheid van personen en goederen.

Hoewel de psychische klachten van betrokkene op dit moment niet leiden tot overlastgevend gedrag, blijkt uit de medische verklaring, het zorgplan en de verklaring van de psychiater tijdens de zitting voldoende dat er een aanzienlijk risico is dat dit ernstig nadeel zich weer laat zien, indien betrokkene decompenseert. De kans is in dat geval aanzienlijk dat de woningbouwvereniging een uitzettingsprocedure start ten aanzien van betrokkene. Uit de wetsgeschiedenis volgt dat er sprake dient te zijn van een aanzienlijk risico op het voordoen van ernstig nadeel. Hierbij kunnen onder andere feiten uit het verleden aanwijzingen geven over de mate van waarschijnlijkheid waarin het ernstig nadeel zich voor zal doen. Tijdens een vorige psychotische decompensatie heeft betrokkene veel overlast veroorzaakt in haar woonomgeving. Zij stond regelmatig schreeuwend en scheldend bij de buurvrouw voor de deur. Ook kwam betrokkene in conflict met andere buurtbewoners en hadden omwonenden veel last van betrokkene. Uiteindelijk hebben de buurtbewoners handtekeningen ingezameld en aangeboden bij de woningbouwvereniging om betrokkene uit haar woning te laten zetten. Daarnaast trekt betrokkene zich terug ten tijde van een psychotische decompensatie en is zij geagiteerd. De rechtbank gaat dan ook voorbij aan het verweer van de advocaat, voor zover de advocaat aan heeft gevoerd dat er sprake is van onvoldoende ernstig nadeel. De rechtbank is met de psychiater van oordeel dat betrokkene verdere ondersteuning en behandeling nodig heeft vanuit de zorgmachtiging om te voorkomen dat zij stopt met de medicatie met alle gevolgen van dien.

Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Hoewel betrokkene aangeeft dat zij bereid is om de medicatie op vrijwillige basis te accepteren, hebben zowel de onafhankelijke psychiater als de psychiater gesteld dat deze vrijwilligheid fragiel is. Betrokkene heeft namelijk weinig ziektebesef en -inzicht. Ook is zij recent nog opgenomen geweest en is zij op dit moment nog onvoldoende gestabiliseerd. De psychiater geeft aan dat de psychose nog niet onder controle is en de paranoïde ondanks medicatiegebruik weer kan gaan opvlammen. Daarnaast verliep het contact tussen betrokkene en de zorgverleners de afgelopen weken moeizaam en is betrokkene momenteel nog steeds wantrouwend ten opzichte van de zorgverleners. De kans bestaat dat betrokkene de samenwerking met de zorgverleners stopt en haar medicatie staakt, indien zij decompenseert. Gezien de ernst van de decompensatie is het van belang dat de huidige zorg die betrokkene ontvangt gecontinueerd wordt, om zoveel mogelijk stabiliteit te behouden en te voorkomen dat het ernstig nadeel zich opnieuw zal voordoen. Daarom is verplichte zorg nodig.

De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:

- het toedienen van medicatie;

- het verrichten van medische controles;

- het beperken van de bewegingsvrijheid, voor de duur van maximaal drie maanden aaneensluitend per opname;

- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten;

- opnemen in een accommodatie, voor de duur van maximaal drie maanden aaneensluitend per opname.

De rechtbank acht de verplichte zorgvormen ‘opnemen in een accommodatie’ alsmede de bijbehorende zorgmodaliteit ‘beperken van de bewegingsvrijheid’ noodzakelijk, nu uit het recente verleden is gebleken dat een opname voor betrokkene nodig is geweest bij decompensatie. Daarnaast is betrokkene op dit moment nog niet voldoende gestabiliseerd, waardoor de psychische klachten in de komende periode plotseling weer kunnen toenemen bij betrokkene, met mogelijk een decompensatie tot gevolg. Een opname acht de rechtbank dan ook voorzienbaar. De rechtbank zal de maximale opnameduur bepalen op drie maanden per opname, nu de psychiater tijdens de zitting naar voren heeft gebracht dat een opname voor de duur van maximaal drie maanden nodig is om betrokkene voldoende te stabiliseren.

Ten aanzien van de vorm van verplichte zorg ‘aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten’ overweegt de rechtbank dat daaronder wordt verstaan dat betrokkene contact moet blijven onderhouden met het ambulante team.

De overige door de officier van justitie verzochte vormen van verplichte zorg worden door de rechtbank niet noodzakelijk geacht, omdat de noodzakelijkheid daarvan niet (afdoende) is gemotiveerd en de psychiater tijdens de zitting heeft bevestigd dat deze niet nodig zijn om het ernstig nadeel af te wenden.

Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en haar omgeving.

De rechtbank zal de zorgmachtiging verlenen voor de verzochte duur van twaalf maanden. De rechtbank acht het namelijk niet in het belang van betrokkene om de zorgmachtiging in duur te beperken. Gebleken is dat betrokkene op dit moment nog onvoldoende gestabiliseerd is en dat er tijd nodig is om betrokkene goed in te stellen op de medicatie. Daarnaast is de bereidheid van betrokkene om vrijwillig mee te werken aan de noodzakelijk geachte zorg fragiel en dient er eerst een vertrouwensband op te worden gebouwd tussen betrokkene en de zorgverleners. Ook indien betrokkene gestabiliseerd is, is de zorgmachtiging nog nodig om ervoor te zorgen dat betrokkene stabiel blijft. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om de zorgmachtiging in duur te beperken tot zes maanden, zoals de advocaat namens betrokkene heeft verzocht. De rechtbank merkt daarbij op dat de zorgverleners telkens voor de minst ingrijpende vorm van verplichte zorg zullen kiezen en de toegewezen zorgvormen niet langer dan noodzakelijk zullen aanwenden. Het uitgangspunt en voorwaarde in de Wvggz voor de toepassing van verplichte zorg is namelijk dat verplichte zorg altijd zo beperkt mogelijk moet worden toegepast.

6. De beslissing

verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene] , geboren op [geboortedag] 1952 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen die in 5.6. staan kunnen worden toegepast;

bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 10 april 2027.

Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 10 april 2026 door mr. Gremmen, rechter, in aanwezigheid van mr. Van Oorschot, griffier en op schrift gesteld op 15 april 2026.

Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.