RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Familie- en Jeugdrecht
Locatie Breda
Zaaknummer: C/02/446908 / FA RK 26-1794
Datum uitspraak: 20 april 2026
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) voor:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1968 in [geboorteplaats] , Frankrijk,
hierna te noemen betrokkene,
wonend in [plaats] ,
advocaat mr. M.C.A. Hollants uit Tilburg.
1. Het verloop van de procedure
De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:
- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 8 april 2026.
De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 20 april 2026. Daarbij zijn gehoord:
betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;
mevrouw [persoon 1] , VIOS;
de heer [persoon 2] , specialist ouderengeneeskunde.
Tevens was bij de mondelinge behandeling aanwezig, maar is niet gehoord:
- de heer [persoon 3] , mentor.
2. Wat vaststaat
De rechtbank heeft een machtiging verleend tot en met 23 mei 2026.
Voor betrokkene is mentorschap ingesteld.
3. Het verzoek
De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van twaalf maanden.
4. De standpunten
Betrokkene brengt samengevat, naar voren dat de zorgmachtiging belangrijk voor hem is. De laatste tijd gaat het beter met hem. Betrokkene geeft aan dat hij in de ochtend moeite heeft met opstarten. Verder geeft betrokkene aan dat hij graag op bezoek zou gaan bij zijn familie in Frankrijk. Ook zou hij graag met een vriend een keer een hapje gaan eten buiten de instelling. Hij begrijpt dat de zorgmachtiging is aangevraagd voor de momenten waarin hij (door zijn katatone toestand) niet aanspreekbaar is door de medewerkers in de zorginstelling.
De VIOS verklaart dat het de afgelopen maanden beter gaat met betrokkene. Het is inmiddels een tijdje geleden dat betrokkene in katatone toestand verkeerde. Er is met betrokkene afgesproken dat de prikkels in de avond op een vast (vroeg) tijdstip stoppen, zodat de overgang naar het slapen en het verwerken van de prikkels van de dag beter gaat. Dit gaat de afgelopen periode goed. In de ochtend heeft betrokkene inderdaad moeite met opstarten en in de loop van de dag is betrokkene actief en ondernemend. Sinds kort heeft hij andere medicatie en deze slaat beter aan. Er wordt geprobeerd om betrokkene zo min mogelijk prikkels te laten ervaren om de katatone toestand te beperken. Voorts geeft de VIOS aan dat betrokkene zichzelf af en toe kan overschatten, een voorbeeld hiervan is dat contacten van betrokkene (te) veel van hem willen en het hem dan niet altijd lukt om zijn grenzen aan te geven.
De specialist ouderengeneeskunde geeft aan dat de stabiliteit van betrokkene in de laatste maanden toegenomen is, juist vanwege de geboden structuur. Verder geeft hij aan dat wanneer betrokkene een hapje wil eten met een vriend of op reis wil gaan richting zijn familie in Frankrijk dit bespreekbaar is, mits zijn geestelijke gesteldheid dit toestaat.
De advocaat geeft aan dat de zorgmachtiging betrokkene de veiligheid biedt op het moment dat hij zelf niet meer in staat is om geholpen te (willen) worden. Betrokkene is het eens met zijn verblijf hier, maar het beperkt hem in zijn mogelijkheden. Daarom verzoekt de advocaat om de zorgmodaliteit van opname niet op te nemen in de zorgmachtiging. Aan de verdere criteria is voldaan.
5. De beoordeling
De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van twaalf maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
Uit de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling is gebleken dat betrokkene lijdt aan schizofreniespectrum-en andere psychotische stoornissen en/of overige dsm-5 stoornissen (katatonie bij andere psychische stoornissen).
Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit levensgevaar, ernstig lichamelijk letsel en ernstige psychische schade. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat betrokkene ten tijde van een katatonische toestand geen voeding en vocht tot zich kan nemen. Bovendien kan betrokkene dan zijn medicatie, waaronder die voor zijn diabetes, niet meer innemen. Verder heeft hij last van een stem die hem opdracht geeft om mensen pijn te doen.
Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid en de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.
Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Betrokkene toont ziektebesef en ziet de noodzaak van medicatie in. Wanneer betrokkene echter in katatone toestand verkeert dan ontbreekt dit ziektebesef totaal. Betrokkene weigert dan de medicatie en de ambulante behandelaren binnen te laten. Daarom is verplichte zorg nodig.
De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- het toedienen van vocht en voeding;
- het toedienen van medicatie;
- het verrichten van medische controles;
- het beperken van de bewegingsvrijheid;
- beperken van het recht op het ontvangen van bezoek;
- opnemen in een accommodatie.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Ondanks het gevoerde verweer ten aanzien van de verplichte vorm van zorg ‘opnemen in een accommodatie’ kent de rechtbank deze zorgvorm toch toe, omdat wanneer betrokkene in katatone toestand verkeert, hij geen ziektebesef heeft en men niet met hem kan communiceren over de benodigde zorg op dat moment. Voorts betrekt de rechtbank hierbij dat het verweer vooral leek te zijn ingegeven door het verlangen van betrokkene om meer momenten buiten de instelling te kunnen doorbrengen. Hierover heeft de specialist ouderengeneeskunde aangegeven dat dit verlangen bespreekbaar is, mits de geestelijke toestand van betrokkene dat toestaat. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.
Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. De zorgmachtiging zal worden verleend voor de verzochte duur van twaalf maanden.
6. De beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene], geboren op [geboortedag] 1968 in [geboorteplaats] , Frankrijk, wat inhoudt dat de maatregelen die in rechtsoverweging 5.6 staan kunnen worden toegepast;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 20 april 2027;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 20 april 2026 door mr. Janssen, rechter, in aanwezigheid van Vermare, griffier en op schrift gesteld op 30 april 2026.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.