RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Familie- en Jeugdrecht
Locatie Middelburg
Zaaknummer: C/02/446869 / FA RK 26-1771
Datum uitspraak: 24 april 2026
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie voor
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1947 in [geboorteplaats] ,
hierna te noemen betrokkene,
thans verblijvende in [accommodatie] te [plaats] ,
advocaat mr. M.A.J. Timmermans-Roelands uit Bergen op Zoom.
1. Het verloop van de procedure
De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:
- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 8 april 2026.
De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 24 april 2026. Daarbij waren aanwezig:
- betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat, mr. Timmermans-Roelands;
mevrouw [persoon 1] , verpleegkundig specialist;
de heer [persoon 2] , verpleegkundig specialist i.o.,
mevrouw [persoon 3] , begeleiding.
2. Het verzoek
De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van zes maanden.
3. De standpunten
De advocaat stelt tijdens de zitting dat betrokkene vrijwillig in de instelling wil blijven wonen en de noodzakelijke behandeling en medicatie wil accepteren. Volgens de advocaat is een zorgmachtiging dan ook een te zwaar middel nu er in de voorgeschiedenis geen sprake is geweest van gedwongen zorg en de noodzaak voor een zorgmachtiging onvoldoende concreet en actueel is onderbouwd. De advocaat verzoekt primair namens betrokkene om afwijzing van het verzoek en subsidiair om beperking van de gevraagde vormen van verplichte zorg. Het beperken van de bewegingsvrijheid en een opname moet worden afgewezen nu niet verwacht wordt dat een opname in de komende weken nodig zal zijn. Daarbij komt dat mocht deze verplichte nodig zijn dat dan ook een maatregel conform artikel 8.9 Wvggz kan worden ingezet. Ook het insluiten en het uitoefenen van toezicht moet worden afgewezen nu dit echt te ver gaat ten opzichte van het gedrag dat betrokkene vertoont.
De behandelaar van betrokkene geeft tijdens de zitting aan dat er bij betrokkene sprake is van een wisselend en verslechterd toestandsbeeld met desoriëntatie, agressie en zorgweigering waardoor de noodzakelijke (somatische) zorg, met name rondom diabetes, niet kan worden gewaarborgd. Betrokkene is op die momenten wilsonbekwaam en onvoldoende in staat tot samenwerking. Gezien de instabiliteit en het reële risico op verdere ontregeling acht de behandelaar verplichte zorg inclusief een mogelijke (tijdelijke) opname, voorzienbaar en noodzakelijk.
De begeleider van betrokkene merkt tijdens de zitting op dat er recent sprake is geweest van meerdere agressie-incidenten waarbij de veiligheid van anderen in het geding kwam en ingrijpen noodzakelijk was. Hoewel het gedrag van betrokkene onder invloed van medicatie enigszins is gestabiliseerd, blijft het risico op escalatie aanwezig en kan betrokkene bij ontregeling moeilijk worden begrensd. Verplichte kaders vanuit een zorgmachtiging worden daarom als noodzakelijk gezien om de veiligheid en de continuïteit van zorg te kunnen waarborgen.
4. De beoordeling
De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van zes maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Bij betrokkene is er namelijk sprake van een toenemende zorgbehoefte op basis van het vermoeden van een zich ontwikkelende neurodegeneratieve aandoening. Verder is betrokkene gediagnosticeerd met autisme en reageert hierdoor zo rigide dat hij zich niet kan aanpassen en regelmatig fysiek agressief reageert. Ook is er sprake van een verminderde impulscontrole vanuit NAH. Ook is betrokkene zwakbegaafd.
Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:
- levensgevaar;
- ernstig lichamelijk letsel;
- het oproepen van agressie van een ander door het vertonen van hinderlijk gedrag
De rechtbank neemt hierbij in overweging dat er bij betrokkene sprake is van een chronisch psychiatrisch beeld gekenmerkt door ASS, NAH en laagbegaafdheid. Sinds enkele weken is er een duidelijke verslechtering zichtbaar met een heftige en onvoorspelbare verandering in gedrag en toestandsbeeld. Betrokkene raakt snel geagiteerd en vertoont zowel verbale als fysieke agressie richting hulpverleners en materialen. Hij weigert medicatie waardoor de ontregeling verder toeneemt. Daarnaast is er sprake van ernstige zelfverwaarlozing onder meer zichtbaar in incontinentie en het nalaten van persoonlijke verzorging. Zorgwekkend is dat betrokkene de noodzakelijke diabetescontroles niet toestaat wat leidt tot een reëel risico op levensbedreigende complicaties. Tegelijkertijd raakt betrokkene steeds verder in een sociaal isolement.
Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.
Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Het ontbreekt betrokkene vanuit zijn toestandsbeeld volledig aan ziektebesef en ziekte-inzicht. Betrokkene weigert alle nodige zorg en medicatie en zal zonder verplichte zorg zijn diabetes verwaarlozen en zichzelf ernstig vervuilen. Daarom is verplichte zorg nodig.
De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- het toedienen van medicatie;
- het verrichten van medische controles;
- het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
- het beperken van de bewegingsvrijheid – in geval van opname;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie – zo kort mogelijk.
De overige door de officier verzochte vormen van verplichte zorg worden door de rechtbank niet noodzakelijk geacht, omdat de noodzakelijkheid daarvan niet (afdoende) is gemotiveerd en de behandelaar tijdens de zitting gemotiveerd heeft verklaard dat deze niet nodig zijn om het ernstig nadeel af te wenden.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.
5. De beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene], geboren op [geboortedag] 1947 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen die in 4.7. staan kunnen worden toegepast;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 24 oktober 2026;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 24 april 2026 door mr. van Eck, rechter, in aanwezigheid van van Dijke, griffier en op schrift gesteld op 7 mei 2026.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.