RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Familie- en Jeugdrecht
Locatie Breda
Zaaknummer: C/02/449297 / FA RK 26-3081
Datum uitspraak: 26 juni 2026
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie voor
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1965 in [geboorteplaats] ,
hierna te noemen: betrokkene,
verblijvende in de [accommodatie 1] , [afdeling] in [plaats 1] ,
advocaat: mr. C.G. Matze uit Breda,
vertegenwoordigd door:
[de curator] , h.o.d.n. [bedrijf] te [plaats 2] , als curator van betrokkene, hierna te noemen: de curator.
1. Het verloop van de procedure
In het procesdossier zit het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 16 juni 2026.
De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 26 juni 2026 in de accommodatie waar betrokkene momenteel verblijft. Bij die zitting zijn verschenen en gehoord:
betrokkene, bijgestaan door haar advocaat;
mevrouw [persoon 1] , namens de curator;
mevrouw [persoon 2] , specialist ouderengeneeskunde;
mevrouw [persoon 3] , zorgassistente.
2. Wat vaststaat
De rechtbank heeft bij beschikking van 15 augustus 2025 voor betrokkene een zorgmachtiging verleend tot en met 15 augustus 2026.
3. Het verzoek
De officier van justitie verzoekt de rechtbank om voor betrokkene een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van twaalf maanden.
4. De standpunten
De specialist ouderengeneeskunde heeft, samengevat, onder meer het volgende aangegeven. Betrokkene lijdt (primair) aan een psychische stoornis in de vorm van een psychotische stoornis. In februari 2026 is tegemoetgekomen aan de wens van betrokkene tot wijziging van de antipsychotische medicatie. Voorheen kreeg zij medicatie in de vorm van Olanzapine. Momenteel krijgt zij tweemaal per week medicatie in de vorm van Acemap. Gezien wordt dat het psychiatrische (psychotische) toestandsbeeld van betrokkene steeds verder verslechtert. Betrokkene kampt in toenemende mate met achterdocht en haar zelfzorg vermindert. Ook lukte het haar in het verleden niet om op een goede manier haar huisdieren te verzorgen. Omdat betrokkene het contact met de behandelaren afhoudt en zij de controles voor haar hartproblemen niet toelaat, is de specialist ouderengeneeskunde van mening dat het inzetten van verplichte zorg nu noodzakelijk is. Als reactie op de wens die betrokkene heeft geuit om ergens anders te gaan wonen, stelt de specialist ouderengeneeskunde dat dit mogelijk is voor zover zij zal worden overgeplaatst naar een vergelijkbare setting.
Door en namens betrokkene is, samengevat, onder meer het volgende aangevoerd. Betrokkene heeft in haar leven veel meegemaakt, waardoor zij trauma’s heeft opgelopen. Aangezien zij hiervoor inmiddels succesvol EMDR-therapie heeft doorlopen, stelt betrokkene zich op het standpunt dat zij niet (meer) lijdt aan een psychische stoornis. Betrokkene vindt dan ook dat zij geen antipsychotische medicatie nodig heeft. Betrokkene stemt in met het krijgen van hulp en begeleiding vanuit de thuiszorg en met het innemen van medicatie voor haar somatische problematiek. Betrokkene wil echter niet langer in de accommodatie blijven wonen. Op de afdeling verblijven volgens betrokkene namelijk veel drugsverslaafden en patiënten met Korsakov. In het afgelopen jaar hebben er op de afdeling veel conflicten plaatsgevonden. Betrokkene vindt dat zij hier niet thuis hoort. Ook wordt er door de behandelaren niet goed met haar gecommuniceerd. Betrokkene voelt zich niet serieus genomen. Betrokkene wil graag zelfstandig of begeleid wonen en zij wil haar leven leiden zoals zij dat graag wil. Zo wil zij niet dat haar cavia’s van haar worden afgepakt en zij wil zo nu en dan in een hotel kunnen slapen als zij dat graag wil. Betrokkene verzet zich dus op verschillende manieren tegen haar opname en verblijf in de accommodatie en tegen de beperking van haar bewegingsvrijheid. Betrokkene zou graag bij [accommodatie 2] willen gaan wonen, maar daar is sprake van een wachtlijst van vijf jaren. Betrokkene vraagt daarom aan haar curator om haar daar zo snel als mogelijk in te schrijven. Omdat zij op dit moment nergens anders naartoe kan gaan, zal zij vooralsnog op vrijwillige basis in de accommodatie blijven. Gelet op al het voorgaande is namens betrokkene om afwijzing van het verzoek gepleit. De advocaat stelt tot slot dat zij van mening is dat wordt voldaan aan de wettelijke vereisten voor het verlenen van de verzochte zorgmachtiging voor betrokkene voor de duur van twaalf maanden.
De curator heeft, samengevat, onder meer het volgende aangegeven. In januari 2026 heeft betrokkene haar EMDR-behandeling afgerond. Op dat moment wilde zij graag in de accommodatie blijven wonen. In de afgelopen periode is betrokkene van standpunt gewijzigd en wenst zij nu graag op een andere plek te gaan wonen. Betrokkene verklaart dus wisselend over haar wens om de accommodatie te verlaten. Ook is zij ’s nachts een aantal keer uit eigen beweging weggegaan. De curator wil graag dat betrokkene op een veilige en voor haar prettige plek verblijft. De curator wil daarom graag met betrokkene hierover in gesprek, maar betrokkene houdt dit af. Binnenkort is er een gesprek gepland tussen de curator, betrokkene en de behandelaren om verder te praten over haar (toekomst)mogelijkheden.
5. De beoordeling
De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van twaalf maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
Uit de overgelegde stukken en wat er tijdens de zitting is besproken, blijkt dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, in de vorm van schizofrenie en een posttraumatische stressstoornis. Deze stoornissen hebben als DSM-5 classificatie “schizofreniespectrum-en andere psychotische stoornissen en overige dsm-5 stoornissen”. Namens betrokkene is aangevoerd dat zij inmiddels een EMDR-traject succesvol heeft doorlopen, waardoor zij niet (meer) lijdt aan een psychische stoornis. Deze stelling is niet nader onderbouwd. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om te twijfelen aan het medisch oordeel van de onafhankelijke psychiater die betrokkene met het oog op het opstellen van de medische verklaring in deze zaak feitelijk heeft onderzocht en de betrokken behandelaren op dit punt.
Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:
- levensgevaar;
- ernstig lichamelijk letsel;
- ernstige psychische schade;
- ernstige verwaarlozing;
- maatschappelijke teloorgang;
- gevaar voor de algemene veiligheid van personen en goederen.
De rechtbank overweegt in dat verband als volgt. In februari 2026 is tegemoetgekomen aan de wens van betrokkene tot wijziging van de antipsychotische medicatie. Gezien wordt dat het psychiatrische (psychotische) toestandsbeeld van betrokkene sinds dat moment steeds verder verslechtert. Betrokkene kampt namelijk in toenemende mate met achterdocht, haar zelfzorg vermindert steeds meer en zij is onlangs meerdere keren weggelopen van de afdeling, waarna zij gedurende 24 uur is weggebleven en zij heeft gezworven op straat. In het verleden is het vaker voorkomen in geval van een psychische decompensatie van betrokkene dat haar zelfzorg is verslechterd, dat er sprake is geweest van zelfverwaarlozing en sociaal-maatschappelijke teloorgang en dat zij zich heeft onttrokken aan de noodzakelijk geachte zorg.
Om het ernstig nadeel af te wenden en/of de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren en/of te herstellen, heeft betrokkene zorg nodig.
In de afgelopen periode is gebleken dat betrokkene zorg mijdt en dat zij het contact met de behandelaren afhoudt. Betrokkene heeft daarnaast aangegeven dat zij geen antipsychotische medicatie wil gebruiken, althans niet de soort medicatie en de dosis en de frequentie die de behandelaren nodig vinden, en dat zij niet langer in de accommodatie wil blijven wonen. Betrokkene wil graag zelfstandig of begeleid wonen en alleen thuiszorg en medicatie voor haar somatische problematiek krijgen, zo heeft zij tijdens de zitting aangegeven.
Gezien het huidige psychiatrische toestandsbeeld van betrokkene en met het oog op de ervaringen in het verleden dat betrokkene stabiliseert wanneer zij de (juiste) antipsychotische medicatie krijgt en de frequentie van het gebruik goed is ingesteld, is de rechtbank van oordeel, net als de behandelaren, dat ook een opname in de accommodatie en een medicamenteuze behandeling met antipsychotica nodig is om het ernstig nadeel bij betrokkene en bij anderen weg te nemen dan wel (verergering daarvan) te voorkomen. Ook heeft zij in de afgelopen periode de accommodatie meermaals ongeoorloofd verlaten. Om die redenen is de rechtbank van oordeel dat verplichte zorg nu nodig.
De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, de visie van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat in ieder geval de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- toedienen van medicatie;
- verrichten van medische controles;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
opnemen in een accommodatie.
De rechtbank zal het verzoek voor zover dat ziet op het opnemen van de overige vormen van verplichte zorg in de zorgmachtiging afwijzen, omdat daartoe, naar het oordeel van de rechtbank, geen noodzaak bestaat en het onvoldoende voorzienbaar is dat deze vormen van verplichte zorg in de komende periode noodzakelijk zullen zijn.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en haar omgeving.
De rechtbank overweegt tot slot als volgt. Betrokkene heeft ter zitting de wens geuit om ergens anders te gaan wonen. De rechtbank constateert dat de curator en de behandelaren hebben aangegeven dat zij hierover met betrokkene in gesprek willen gaan, maar dat betrokkene dit gesprek tot nu toe heeft afgehouden. De rechtbank benadrukt dat áls betrokkene graag iets anders wil, dat zij hierover met haar curator en behandelaren in gesprek zal moeten gaan. Zo lang betrokkene dit gesprek niet wil voeren, zal er geen mogelijkheid ontstaan voor haar om (op termijn) naar een andere plek te worden overgeplaatst. De rechtbank gaat er dan ook van uit dat betrokkene dit gesprek, dat gepland staat op 2 juli 2026, zal gaan voeren.
Gelet op het voorgaande wordt, naar het oordeel van de rechtbank, voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz.
6. De beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene] , geboren op [geboortedag] 1965 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen kunnen worden toegepast zoals hiervoor in rechtsoverweging 5.7 is overwogen;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 26 juni 2027;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 26 juni 2026 door mr. Benjaddi, rechter, bijgestaan door mr. Wallerbos als griffier, en op schrift gesteld op 10 juli 2026.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.