RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Familie- en Jeugdrecht
Locatie Breda
Zaaknummer: C/02/449926 / FA RK 26-3413
Datum uitspraak: 17 juli 2026
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie voor
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1957 in [geboorteplaats] ,
hierna te noemen betrokkene,
wonende in [woonplaats] ,
advocaat mr. G.H.M. van Laarhoven uit Tilburg.
1. Het verloop van de procedure
De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:
- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 3 juli 2026.
De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 17 juli 2026 te Tilburg RIBW, Trouwlaan 17. Daarbij zijn gehoord:
betrokkene, bijgestaan door haar advocaat;
mevrouw [herstelondersteuner] , herstelondersteuner;
de heer [psychiater] , psychiater,
de heer [socio therapeut] , socio therapeut.
De officier is zoals hij reeds aangaf in zijn verzoek niet op de mondelinge behandeling verschenen en dus ook niet gehoord.
2. Het verzoek
De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van zes maanden voor de navolgende zorgvormen:
- het toedienen van vocht en voeding;
- het toedienen van medicatie;
- het verrichten van medische controles;
- het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
- het beperken van de bewegingsvrijheid;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie.
3. De standpunten
De behandelend rechter bezoekt betrokkene op haar kamer, omdat zij aan haar advocaat kenbaar heeft gemaakt niet bij de zitting aanwezig te willen zijn. Op de vraag hoe zij aankijkt tegen het verzoek antwoordt betrokkene “ik heb geen tijd voor jullie” en vervolgens “ik ben wie ik ben”, “ik kan prima voor mezelf zorgen” en “ik hoef de zorgmachtiging niet”. Betrokkene laat vervolgens blijken, nadat de behandelend rechter haar complimenten heeft gemaakt over haar jurk, dat zij toch mee naar de zitting wil gaan. Echter blijkt vervolgens dat betrokkene zich naar het buitenterras heeft begeven. Aan de behandelend rechter geeft betrokkene desgevraagd aan daar te willen blijven, omdat zij in de zon wil zitten.
De herstelondersteuner brengt naar voren dat betrokkene gediagnostiseerd is met een schizofreniespectrumstoornis en een middel gerelateerde verslavingsstoornis. Betrokkene is ook daarnaast in meerdere opzichten kwetsbaar, zij heeft zich ingelaten met prostitutie en zij heeft vanuit haar verleden slechte ervaringen met mannen. Met ondersteuning door RIBW en behandeling door ACT, onder meer door middel van toediening van antipsychotica, functioneerde betrokkene aanvankelijk redelijk stabiel. Echter is betrokkene vervolgens de antipsychotica gaan weigeren, waarop zij in toenemende mate psychotisch werd en zij contact met de hulpverlening afhield. Sindsdien verslechtert de toestand van betrokkene zienderogen, zij zit voornamelijk ongekleed op haar kamer, welke ruimte ernstig vervuild raakt, onder meer door urine en ontlasting, zij komt vrijwel niet meer buiten en zij eet en/of drinkt nauwelijks waardoor zij nog maar circa 40 kg weegt. Ook wordt niet uitgesloten dat betrokkene nog steeds middelen gebruikt. Verder weigert zij aan medische controles en andere medische handelingen en therapeutische maatregelen mee te werken.
Betrokkene krijgt wekelijks bezoek van haar nichtje, verder heeft zij weinig sociale contacten. Het ontbreekt bij betrokkene aan voldoende ziekte-inzicht, zij vindt zelf dat zij een gezond leven leidt en zonder medicatie kan. Rekening houdend met al deze factoren en omstandigheden acht zij verplichte zorg noodzakelijk om die situatie te keren. Met deze toelichting kan zij achter een zorgmachtiging staan, als verzocht. Wel met dien verstande, dat zij strikt genomen niet de noodzaak ziet voor het verplicht (kunnen) aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, voor zover dit ziet op het gebruik van communicatiemiddelen.
De psychiater en de socio therapeut sluiten zich aan bij dat wat door de herstelondersteuner naar voren is gebracht.
De advocaat van betrokkene deelt mede dat het hem niet is gelukt om met zijn cliënt over het verzoek te spreken, omdat zij niet met hem in gesprek wil. Gelet daarop staat het hem niet vrij om over het voorliggend verzoek namens zijn cliënt een standpunt naar voren te brengen.
4. De beoordeling
De rechtbank verleent de gevraagde zorgmachtiging. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
Uit de overgelegde stukken, waaronder de medische verklaring, en de mondelinge behandeling ter zitting is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, in de vorm van schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen, middel gerelateerde en verslavingsstoornissen.
Ook is uit de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling gebleken dat het gedrag van betrokkene als gevolg van haar stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in het bestaan van of het aanzienlijk risico op:
- ernstig lichamelijk letsel;
- ernstige psychische schade;
- ernstige materiële schade;
- ernstige verwaarlozing;
- maatschappelijke teloorgang.
Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat betrokkene aanvankelijk met RIBW- en ACT zorg en ondersteuning redelijk stabiel functioneerde, maar dat er een aanmerkelijke achteruitgang wordt gezien qua psychotische kwetsbaarheid en fysieke gezondheid nadat door haar gedurende al enkele maanden de toediening van antipsychotica en van medische controles en andere medische handeling en therapeutische maatregelen wordt geweigerd. Sindsdien zit betrokkene hoofdzakelijk op haar kamer, onderhoudt zij niet langer contact met de buitenwereld, verzorgt zij zichzelf niet goed en eet en/of drinkt zij niet of nauwelijks en raakt haar woonomgeving verwaarloosd en ernstig vervuild. Ook is er een vermoeden dat betrokkene (weer) middelen gebruikt.
Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.
Het ontbreekt bij betrokkene aan ziekte-inzicht, wat maakt dat zij zich niet of althans in onvoldoende mate openstelt voor de - ter afwending van het hiervóór beschreven ernstig nadeel - geboden psychische zorg en andere ondersteuning. Gelet daarop is de rechtbank van oordeel dat er geen mogelijkheden zijn voor passende zorg op vrijwillige basis. Daarom is verplichte zorg nodig.
De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- het toedienen van vocht en voeding;
- het toedienen van medicatie;
- het verrichten van medische controles;
- het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
- het beperken van de bewegingsvrijheid;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot
gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, bestaande uit het (blijven)
onderhouden van contact met het ambulante zorgteam;
- opnemen in een accommodatie.
Per abuis is op de kennisgeving mondelinge uitspraak de vorm van verplichte zorg
‘het beperken van het recht op het ontvangen van bezoek’ aangekruist. Deze vorm van verplichte zorg is niet verzocht en de rechtbank ziet geen aanleiding om deze vorm ambtshalve toe te wijzen. Voorts is abusievelijk de vorm van verplichte zorg ‘het opnemen in een accommodatie’ niet aangekruist terwijl deze vorm wel is uitgesproken. Tot slot is als duur van de zorgmachtiging steeds ‘twaalf maanden’ vermeld terwijl dit ‘zes maanden’ moet zijn. De rechtbank merkt hierbij op dat de beschikking leidend is.
Het verzoek van de officier van justitie zal worden afgewezen voor zover dat ziet op de overige verzochte zorgvormen, nu voor het afgeven van een machtiging in zoverre geen noodzaak bestaat.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en haar omgeving.
Met inachtneming van het voorgaande zal de rechtbank een zorgmachtiging verlenen voor de duur van zes maanden, als verzocht.
5. De beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging voor:
[betrokkene] , geboren op [geboortedag] 1957 in [geboorteplaats] ,
wat inhoudt dat de maatregelen die in alinea 4.6 staan kunnen worden toegepast;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 17 januari 2027;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 17 juli 2026 door mr. Maandag, rechter, in aanwezigheid van Baremans, griffier en op schrift gesteld op 23 juli 2026.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.