[eiser 1] en [eiser 2] , uit [plaats 1] , eisers
(gemachtigde: mr. J. Boogaard),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Noord-Beveland, het college
(gemachtigde: [gemachtigde 1] en [gemachtigde 2] ).
Als derde-partij nemen aan de zaak deel: [vergunninghouder 1] en [vergunninghouder 2] uit [plaats 2] (de vergunninghouders, hierna: [vergunninghouders] ).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over het kappen van vier essenbomen. Aan [vergunninghouders] is een omgevingsvergunning verleend voor het kappen van vier essenbomen op het perceel van eisers. Eisers zijn het hier niet mee eens en voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. De rechtbank beoordeelt of het college de omgevingsvergunning op goede gronden heeft verleend.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat er geen omgevingsvergunning nodig is om de essenbomen op het perceel van eisers te (laten) kappen. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Totstandkoming van het bestreden besluit
2. Op 6 maart 2025 hebben de bewoners van [adres 1] , een omgevingsvergunning aangevraagd voor het kappen van vier essenbomen op het perceel van eisers, woonachtig aan [adres 2] . In een civiele uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 6 augustus 2024 is geconcludeerd dat eisers moeten toestaan dat [vergunninghouders] de bomen op eigen kosten laat verwijderen. Eisers hebben toegezegd hieraan mee te werken op voorwaarde dat er een kapvergunning wordt verleend Op 26 maart 2025 is de omgevingsvergunning door het college verleend.
Eisers hebben op 30 april 2025 bezwaar gemaakt tegen de verleende vergunning. Volgens eisers zou het oordeel over de vier essenbomen nog kunnen wijzigen, omdat de civiele procedure in cassatie nog loopt. Daarnaast is aangevoerd dat de omgevingsvergunning onvoldoende is gemotiveerd. Niet blijkt waarom het noodzakelijk is de essenbomen te kappen. Ook blijkt de waarde van de bomen niet te zijn meegenomen in de overweging.
De bezwaarcommissie heeft op 18 juli 2025 een advies uitgebracht over het bezwaar van eisers en vastgesteld dat het besluit onzorgvuldig is voorbereid. Daarnaast is het onvoldoende gemotiveerd. Een toetsing aan artikel 4:11 van de Algemeen Plaatselijke Verordening [plaats 2] 2023 (hierna: de APV) heeft namelijk niet plaatsgevonden. De commissie adviseert het college deze toetsing alsnog uit te voeren en een nieuw besluit te nemen.
Met het bestreden besluit van 23 september 2025 is het bezwaarschrift van eisers gegrond verklaard. Het college beslist na heroverweging de omgevingsvergunning alsnog te verlenen, onder voorwaarde dat voorafgaand aan de kap een natuurtoets wordt uitgevoerd.
De rechtbank heeft het beroep op 3 juni 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eisers, de gemachtigde van eisers, de gemachtigde van het college en de vergunninghouders.
Beoordeling door de rechtbank
Feiten en omstandigheden
3. Op de kadastrale kaart wordt het perceel waarop de vier essenbomen staan, aangeduid met perceelnummer [perceel 1] . Dit perceel heeft zowel een agrarische als een archeologische bestemming. Er staan geen gebouwen op het perceel. Het perceel grenst direct aan het perceel van [vergunninghouders] (perceelnummer [perceel 2] ). De essenbomen staan op een afstand van minder dan twee meter van de erfgrens. Het perceel van eisers (perceelnummer [perceel 3] ) heeft de bestemming wonen en de functieaanduiding ‘erf’.
Een uitsnede van de kadastrale kaart staat in bijlage I bij deze uitspraak.
Wanneer is een omgevingsvergunning verplicht?
4. Op grond van artikel 4:11 lid 2 van de APV is het zonder een omgevingsvergunning verboden bomen te kappen die zijn vermeld op de Bomenlijst. Op de Bomenlijst is opgenomen: “Erfbeplantingen. Ten bate van het behoud van waardevolle erfbeplantingen van agrarische en particuliere erven in het buitengebied, is het verboden zonder vergunning van het college waardevolle erfbeplanting te vellen of te doen vellen. Waardevolle bomen op erven zijn: Eiken, Iepen, Essen, Esdoorns, Kastanjes, Notenbomen, Platanen, Hoogstam Malussen en Treurwilgen met een stamomtrek groter dan 0,40 cm op 1,30 meter hoogte boven het maaiveld.”
De wettelijke regels en beleidsregels die van belang zijn voor deze zaak, staan in bijlage II bij deze uitspraak.
Was het college bevoegd de vergunning te verlenen?
5. Uit het toetsingskader volgt dat er een omgevingsvergunning nodig is om specifieke beplantingen te kappen die zich op een erf bevinden. De APV van de gemeente [plaats 2] bevat geen definitie van het begrip ‘erf’. Het college heeft aangegeven het begrip ‘erf’ uit te leggen aan de hand van het omgevingsplan voor landelijk gebied. Het perceel waarop de woning van [vergunninghouders] staat, bevindt zich binnen de bebouwde kom. Het perceel waarop de essenbomen staan, bevindt zich buiten de bebouwde kom. Omdat op dit laatste perceel een agrarische bestemming ligt, vindt het college dat dit perceel ook als erf kan worden gekwalificeerd.
De rechtbank acht deze uitleg van het college onjuist. Wanneer in de APV en ook in de Bomenlijst geen definitie is vastgelegd, kan aangesloten worden bij de definitie die in het dagelijks spraakgebruik wordt gehanteerd. Hieruit volgt dat een erf een stuk grond is wat bij een woning hoort. Dit sluit tevens aan bij de begripsbepaling uit bijlage I van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het perceel met de essenbomen is geen erf. Het is namelijk een groot perceel grasland waarop paarden worden gehouden en is niet ingericht ten dienste van het gebruik van de woning van eisers. Hierdoor kan het niet worden aangeduid als erf. Dit betekent dat de vergunningplicht van artikel 4:11 van de APV niet van toepassing is. Het college was dus niet bevoegd een omgevingsvergunning te verlenen voor het kappen van de vier essenbomen.
Nu de rechtbank tot de conclusie komt dat het college niet bevoegd is tot het verlenen van een omgevingsvergunning om deze vier essenbomen te kappen, behoeven de inhoudelijke beroepsgronden geen nadere bespreking.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat het besluit van het college waarin een omgevingsvergunning wordt verleend voor het kappen van vier essenbomen, wordt vernietigd. De rechtbank neemt met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Algemene wet bestuursrecht nu zelf een beslissing en herroept het primaire besluit.
Omdat het beroep gegrond is moet het college het griffierecht aan eisers vergoeden. Eisers krijgen ook een vergoeding van hun proceskosten. Het college moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eisers een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Niet is gebleken van andere kosten die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het besluit van 23 september 2025;
- voorziet zelf in de zaak en herroept het primaire besluit van 26 maart 2025;
- bepaalt dat het college het griffierecht van € 194,- aan eisers moet vergoeden;
- veroordeelt het college tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eisers.
Deze uitspraak is gedaan door mr. N.S.S. Obispo, rechter, in aanwezigheid van mr. R.J. Wesel, griffier, op 7 augustus 2026 en openbaar bekend gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
De griffier is niet in staat om de uitspraak mede te ondertekenen.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Bijlage I: Kadastrale kaart
Bijlage II: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Omgevingswet
Artikel 4.3.
1. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld over de volgende activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving:
(…)
o. het vellen en beheren van houtopstanden,
(…)
Artikel 5.1.
1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten:
a. een omgevingsplanactiviteit,
(…)
Bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet
A. Begrippen
omgevingsplanactiviteit: activiteit, inhoudende:
Algemeen Plaatselijke Verordening Noord-Beveland 2023
Artikel 4:11 Omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden
a. de natuurwaarde van de houtopstand;
b. de landschappelijke waarde van de houtopstand;
c. de waarde van de houtopstand voor stads- en dorpsschoon;
d. de beeldbepalende waarde van de houtopstand;
e. de cultuurhistorische waarde van de houtopstand; of
f. de waarde voor de leefbaarheid van de houtopstand.
4. Het verbod is niet van toepassing als de burgemeester toestemming verleent voor het vellen van een houtopstand in verband met een spoedeisend belang voor de openbare orde of een direct gevaar voor personen of goederen.
5. Het bevoegd gezag kan een herplantplicht opleggen onder nader te stellen voorschriften.