ECLI:NL:RBZWB:2026:8428

Procesverloop

De burgemeester heeft de daadwerkelijke sluiting van de woning opgeschort tot aan de uitspraak in de voorlopige voorziening.

De burgemeester heeft op het verzoek gereageerd met een verweerschrift.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 25 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoekers, de gemachtigde van verzoekers, een tolk en namens de burgemeester mr. A.A.J.M. Kemmeren en mr. N.A. Le Sage. Namens de verhuurder is niemand ter zitting verschenen.

Totstandkoming van het bestreden besluit

In de bestuurlijke rapportage van 10 juli 2026 heeft de politie aan de burgemeester gerapporteerd dat de politie op 6 juli 2026 geïnformeerd is door Enexis dat in de [straat] een afwijkende netmeting is geconstateerd. De netmeting was dusdanig afwijkend dat er een reële grote kans aanwezig was dat in die straat een inwerking zijnde hennepkwekerij aanwezig zou zijn. Door verder onderzoek van Enexis kwam onder andere de woning hiervoor in aanmerking

Op 6 juli 2026 hebben de politie en een fraude inspecteur van Enexis in aanwezigheid van verzoeker de woning betreden. De fraude inspecteur constateerde een illegale aftakking in de meterkast. Er werd een hennepkwekerij met 447 hennepplanten aangetroffen op de eerste verdieping van de woning. In de ruimtes stonden de volgende hennepgoederen:

Ruimte 1: overloop

benevelaar,

doos met UTP-kabel,

armatuur, merk Dimiux zonder lamp.

Ruimte 2: hennepkwekerij A

186 hennepplanten,

9 lampen 600 watt Dimlux,

1 koolstoffilter,

3 hang ventilatoren,

1 hotbox op gas,

1 schakelkast,

1 temperatuurregelaar.

Ruimte 3: hennepkwekerij B

117 hennepplanten,

12 lampen 600 watt Dimlux,

4 hang ventilatoren,

1 Koolstoffilter,

1 hotbox op gas,

1 temperatuurregelaar.

Ruimte 4: hennepkwekerij C

74 hennepplanten,

11 lampen 600 watt Dimlux,

4 hangventilatoren,

1 koolstoffilter,

1 hotbox op gas,

1 temperatuurregelaar,

1 schakelkast.

Ruimte 6: badkamer

1 waterzak,

1 dompelpomp,

diverse voedingskannen.

Gezien alle bovenstaande bevindingen kan het volgens de politie niet anders dan dat verzoekers weet hadden dat er een hennepkwekerij aanwezig was in hun woning. De politie vermoedt dat de hennepkwekerij ongeveer 3 á 4 weken actief was.

De politie heeft een buurtonderzoek uitgevoerd in de directe omgeving. Hieruit kwam naar voren dat er door buurtbewoners werd gezien dat er vanaf medio april een grote BMW bij de woning kwam. Dit voertuig parkeerde dan met de achterzijde dichtbij de woning en er werden spullen in de auto geladen. Verder kwamen er geen bijzonderheden uit dit buurtonderzoek.

Er is door verzoekers een melding bij de politie gemaakt dat zij bedreigd werden door een opdrachtgever. Verzoekers hebben geen politie documentatie met betrekking tot opiumgerelateerde feiten.

Bij brief van 16 juli 2026 heeft de burgemeester verzoekers bericht voornemens te zijn om de woning voor een periode van drie maanden te sluiten. Hierop is door hen op 21 juli gereageerd.

Bestreden besluit

Met het bestreden besluit heeft de burgemeester, naar aanleiding van de bestuurlijke rapportage, besloten om de woning voor een periode van drie maanden te sluiten met ingang van 11 augustus 2026 op grond van artikel 13b van de Opiumwet.

Het bestreden besluit is daarnaast gebaseerd op de Beleidsregel van de burgemeester van de gemeente Loon op Zand houdende regels omtrent toepassing van bestuursdwang bij overtreding van artikel 13b van de Opiumwet (de beleidsregels). Gelet op de aangetroffen hoeveelheid hennepplanten is sprake van een ernstig geval. Daarnaast zijn er voorwerpen aangetroffen die worden gebruikt voor de bedrijfsmatige teelt van hennep. In die gevallen wordt op grond van artikel 12.1.4 van de beleidsregels besloten tot een sluiting van drie maanden, ondanks het feit dat het gaat om een eerste constatering.

De burgemeester heeft geen aanleiding gezien om van zijn bevoegdheid af te zien of een minder ingrijpende maatregel op te leggen. De burgemeester acht de sluiting van de woning een geschikt middel om het herstel van de openbare orde te bewerkstelligen. Met de sluiting wordt de bekendheid van woning in het drugscircuit namelijk ongedaan gemaakt en wordt herhaling van druggerelateerde criminaliteit in de woning voorkomen. Ook heeft de sluiting een sterke signaalfunctie naar de buitenwereld.

Daarnaast is sprake van een ernstig geval en bestaat de noodzaak om de woning te sluiten. Het gaat immers om de aanwezigheid van 447 hennepplanten, een (zeer) ruime overschrijding van de grens van de handelshoeveelheid, en om stoffen en voorwerpen die worden gebruikt voor de bedrijfsmatige teelt van hennep. In de bestuurlijke rapportage is de burgemeester in overweging gegeven om het bestuurlijk instrumentarium te gebruiken. Met het gebruik van zijn bevoegdheden wordt een situatie beëindigd die schadelijk kan zijn voor de kwaliteit van de woon- en leefomgeving, een locatie weggenomen waar criminele activiteiten plaatsvinden en wordt een sterke signaalfunctie afgegeven.

Gelet op de ernst en omvang van de overtreding, alsmede het belang dat met de sluiting wordt gediend, is de burgemeester van oordeel dat de sluiting van de woning, ondanks de in de zienswijze gestelde bedreigingen, de zwangerschap en de overige persoonlijke omstandigheden, niet onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen doelen. De nadelige gevolgen wegen in dit geval niet zwaarder dan het algemeen belang dat met de sluiting wordt beschermd. In algemene zin onderkent de burgemeester dat een maatregel als deze spanning en onzekerheid met zich brengt. De aangevoerde omstandigheden zijn echter niet zodanig concreet en objectief onderbouwd dat daaruit volgt dat de sluiting van de woning voor verzoekers onevenredige gevolgen hebben. Daarbij weegt de burgmeester mee dat dergelijke spanningen, hoe vervelend ook, in zekere mate inherent zijn aan bestuursrechtelijke handhaving. Verzoekers zijn verder als huurder van een woning zelf verantwoordelijk voor wie zij in de woning toelaten en wat deze personen daar doen. De gestelde bedreigingen vormen geen bijzondere omstandigheid die maakt dat toepassing van de beleidsregels in dit geval achterwege moet blijven. De burgemeester begrijpt dat een dergelijke situatie ingrijpend en beangstigend kan zijn. Dit neemt echter niet weg dat in de woning een hennepkwekerij is aangetroffen en dat de woning daardoor een rol heeft vervuld in de productie van drugs. Daarbij is niet gebleken dat verzoekers vóór de constatering van de hennepkwekerij hulp heeft gezocht bij de politie, de gemeente of andere instanties om de gestelde bedreigingen (anoniem) te melden of ondersteuning te verkrijgen. Verhuurder voert een zerotolerance beleid ten aanzien van de aanwezigheid van drugs. Verhuurder gaat daarbij over tot ontbinding van de huurovereenkomst, ongeacht het besluit van de burgemeester om de woning al dan niet te sluiten. Deze gevolgen staan daarmee niet in rechtstreeks verband met het bestreden besluit. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat verzoekers op de zogenoemde zwarte lijst worden geplaatst. Hoewel deze gevolgen ingrijpend zijn, kunnen zij niet leiden tot het oordeel dat van sluiting moet worden afgezien. Gelet op de zeer significante hoeveelheid aangetroffen drugs is sprake van een

ernstige aantasting van de openbare orde en een reëel risico voor de veiligheid in de omgeving. De zienswijze van verzoekers geeft de burgemeester geen aanleiding om zijn voornemen niet definitief uit te voeren.

Standpunt verzoekers

4. Verzoekers zijn van mening dat het bestreden besluit op onjuiste gronden is genomen en onevenredig is. Daarnaast zijn de belangen van hun ongeboren kind onvoldoende meegewogen dan wel is het bestreden besluit in strijd met (artikel 3, eerste lid, van) het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK).

Verzoekers stellen dat reeds uit het bestreden besluit volgt dat de openbare orde maar

zeer beperkt is geraakt. Immers, uit het buurtonderzoek is niets bijzonders gebleken. Daarbij komt dat hennepkweek in de regel heimelijk zal plaatsvinden en er juist om die reden geen aanloop zal zijn van gebruikers of klanten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat niet is gesteld of gebleken dat er sprake was van aanloop, verstoring van de openbare orde of meldingen vanuit de buurt.

Meest prangende in deze kwestie is echter dat verzoekster thans zwanger is en dat er dus op korte termijn sprake zal zijn van een zeer jong minderjarige. Dit is bekend bij de burgemeester, maar niettemin wordt de woning gesloten. Verzoekers achten dit onevenredig. Temeer nu de openbare orde nimmer in het geding is geweest. Uit het bestreden besluit volgt dat nog onduidelijk is wat het lot van de minderjarige zal zijn als deze geboren zal worden. Helder is dat de burgemeester bij het besluit niet ‘the best interest of the child’ voorop heeft gesteld. Immers: de kans bestaat dat het kind wordt geboren tijdens dakloosheid met alle gevolgen van dien. Niet is in te zien welk belang door de burgemeester tegenover dit prangende woonbelang wordt gezet en waarom dit belang dient te prevaleren, althans is dit onvoldoende gemotiveerd. Voorgaande klemt temeer aangezien vast staat dat de verhuurder vanwege de sluiting tevens de huur zal opzeggen. Ter zitting hebben verzoekers erkend dat ook zonder sluiting van de woning door de burgemeester verhuurder zal proberen de huurovereenkomst te beëindigen, maar zij hebben aangegeven dat er dan een belangenafweging moet plaatsvinden.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

5. De voor de beoordeling van het verzoek belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.

6. Op grond van artikel 8:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan de voorzieningenrechter van de rechtbank die bevoegd is of kan worden in de hoofdzaak, op verzoek een voorlopige voorziening treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.

Verzoekers hebben aangevoerd dat sprake is van een spoedeisend belang, omdat zij door het bestreden besluit dakloos zullen worden.

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter is in beginsel spoedeisend belang bij de gevraagde voorziening aanwezig. Het gaat namelijk om een woningsluiting die een verregaande impact heeft op verzoekers.

Is de burgemeester bevoegd om de woning te sluiten en mag hij deze bevoegdheid toepassen?

7. Tussen partijen is niet in geschil dat de burgemeester op grond van de Opiumwet en de beleidsregels bevoegd is om de woning voor drie maanden te sluiten, omdat sprake is van een ernstig geval. Er zijn immers meer dan 15 hennepplanten aangetroffen.

Wanneer een burgemeester beleid heeft vastgesteld, zal hij moeten bezien of er grond bestaat om daarvan af te wijken. Steeds zal hij daarbij moeten beoordelen of zijn optreden in een concreet geval evenredig is. De burgemeester moet zich ervan vergewissen dat de sluiting van de woning en de duur ervan met het oog op de te dienen doelen geschikt, noodzakelijk en evenwichtig is.

Is sluiting van de woning een geschikt middel en dient de burgemeester met een minder ingrijpend middel dan sluiting te volstaan (noodzaak)?

8. Voor zover verzoekers ook de geschiktheid en/of noodzaak van de sluiting hebben betwist overweegt de voorzieningenrechter als volgt. De burgemeester heeft zich op het standpunt mogen stellen dat de hennepkwekerij in de woning een belangrijke schakel vervulde in de keten van drugshandel, gelet op de omvang van de hennepkwekerij, de bedreigingen en het feit dat de hennepplanten verzorgd werden door derden. De burgemeester heeft beoogd de bekendheid als professionele productielocatie van hennep weg te nemen en de relatie tussen de woning en verzoekers enerzijds en het criminele milieu en de bedreigers anderzijds te verbreken. Mede gelet op de bedreigingen die ook na de ontmanteling hebben plaatsgevonden, is de woningsluiting naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter een geschikt middel om de beoogde doelen te bereiken en konden deze niet met een minder ingrijpend middel bereikt worden.

Is sluiting van de woning evenwichtig?

9. Als de conclusie is dat de burgemeester zijn beoogde doelen niet met een minder ingrijpend middel dan sluiting van de woning voor een bepaalde duur kan bereiken en een woningsluiting dus het aangewezen middel is, betekent dit nog niet dat hij hiertoe steeds mag overgaan. Daarvoor moet hij zich ervan vergewissen dat de sluiting in de gegeven omstandigheden ook evenwichtig is.

Bij de beoordeling van de evenwichtigheid moeten de voor bewoners nadelige gevolgen van de sluiting worden afgewogen tegen de doelen die de burgemeester met de sluiting wil bereiken. Deze laatste houden doorgaans verband met de omstandigheden die ertoe hebben geleid dat de burgemeester een sluiting noodzakelijk acht. Een sluiting met zware nadelige gevolgen voor de bewoners is niet per definitie onevenwichtig. Wel dient de burgemeester aan de voor bewoners mogelijk zeer ingrijpende gevolgen van de sluiting van een woning - die een inmenging in het in artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) neergelegde recht kan vormen - een zwaar gewicht toe te kennen bij beantwoording van de vraag of hij van zijn bevoegdheid gebruikmaakt.

Bij de beoordeling van de evenwichtigheid kunnen verschillende omstandigheden van belang zijn. De burgemeester moet bijvoorbeeld de mate van verwijtbaarheid van de degenen die door de sluiting worden getroffen beoordelen en beoordelen in hoeverre aan hen kan worden tegengeworpen dat zij zelf het risico op ingrijpende gevolgen van hun handelen of nalaten hebben genomen. Daarnaast is van belang of de bewoners een bijzondere binding met de woning hebben en wat de gevolgen voor hen zijn van het voor de duur van de sluiting elders moeten verblijven. Verder moet de burgemeester de aanwezigheid van minderjarige kinderen en de impact van de sluiting op hun welzijn in zijn besluitvorming betrekken. Ook is van belang hoelang de woning gesloten blijft en of de bewoners na de sluiting weer van de woning gebruik kunnen maken. Bij dat laatste dient de burgemeester zich er rekenschap van te geven dat de sluiting van een huurwoning de verhuurder de wettelijke grondslag biedt om de huurovereenkomst buitengerechtelijk, dus zonder tussenkomst van de kantonrechter, te ontbinden. En ook dat de huurder door sluiting van de woning veelal op een zogenoemde zwarte lijst bij een woningcorporatie komt te staan, als gevolg waarvan hij voor een bepaalde duur geen nieuwe sociale huurwoning kan huren in de regio.

Als de burgemeester tot de conclusie komt dat de nadelige gevolgen van een woningsluiting onevenredig zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen, dient hij van sluiting af te zien. Afhankelijk van de concrete situatie zou de burgemeester dan nog kunnen kiezen voor een last onder dwangsom of een waarschuwing.

Verzoekers hebben in dit kader met name aangevoerd dat verzoekster zwanger is. Zij heeft ter zitting aangegeven dat zij begin volgend jaar zal zijn uitgerekend. Dit betekent dat de bevalling na de periode van sluiting zal liggen. Op zitting hebben verzoekers gewezen op de gevolgen van stress voor het ongeboren kind, waarbij de stress toe zal nemen als verzoekers dakloos (dreigen te) worden. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter hebben verzoekers echter onvoldoende gesteld dat zij voor de periode van drie maanden geen ander onderdak kunnen vinden en dat zij dus tijdens de sluitingsperiode dakloos zullen raken. Hoewel niet ideaal, kan verzoekster bijvoorbeeld terecht bij haar ouders en verzoeker bij zijn ouders; ter zitting hebben verzoekers verklaard dat dit ook het alternatief was geweest als de hennepkwekerij er nog zou zijn geweest op het moment van de bevalling. Voor zover verzoekster stress heeft als gevolg van zorgen over de mogelijke gevolgen voor (beëindiging van) de huurovereenkomst, geldt dat dit grotendeels los staat van het bestreden besluit, aangezien tussen partijen niet in geschil is dat de verhuurder een zerotolerancebeleid voert ten aanzien van de aanwezigheid van drugs en daarom sowieso zal proberen om tot beëindiging van de huurovereenkomst over te gaan. Weliswaar kan het al dan niet sluiten van de woning gevolgen hebben voor het toetsingskader in die civiele kwestie, zoals ter zitting namens verzoekers is aangevoerd, maar een dergelijk geschil zal hoe dan ook gepaard gaan met enige stress. Dit staat in een te ver verband van de sluiting van de woning. Dat het niet eenvoudig zal zijn om een nieuwe (huur)woning te vinden is op zichzelf dus ook geen rechtstreeks gevolg van de sluiting, maar van de aanwezigheid van de hennepkwekerij in de woning in combinatie met het beleid van de verhuurder. Gelet op alle feiten en omstandigheden van deze zaak heeft de burgemeester aan die (mogelijke) gevolgen dus geen doorslaggevende betekenis hoeven toe te kennen om van sluiting af te zien.

Ten slotte is verwijtbaarheid op zichzelf geen vereiste, maar het kan wel een rol spelen bij de evenwichtigheid. Voor zover verzoekers hebben aangevoerd dat sprake is van verminderde verwijtbaarheid, omdat zij ter goede trouw hebben gehandeld, er misbruik van hen is gemaakt door derden en zij geen actieve rol hebben gespeeld, leidt dit niet tot het oordeel dat sprake is van een onevenwichtige woningsluiting. Zoals de burgemeester terecht heeft overwogen, zijn verzoekers namelijk verantwoordelijk voor wie en wat zij in hun woning toelaten.

Conclusie en gevolgen

Beslissing

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving