BRS.25.000691
ECLI:NL:RVS:2025:6243
Datum uitspraak: 23 december 2025
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) op het hoger beroep van:
de minister van Asiel en Migratie,
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, van 2 juni 2025 in zaak nr. NL25.9831 in het geding tussen:
[appellant]
en
de minister.
Procesverloop
Bij besluit van 23 februari 2025 heeft de minister een aanvraag van betrokkene om haar een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen.
Bij uitspraak van 2 juni 2025 heeft de rechtbank het daartegen door betrokkene ingestelde beroep gegrond verklaard, dat besluit vernietigd en bepaald dat de minister betrokkene opnieuw hoort, in de Comorese taal, en een nieuw besluit op de aanvraag neemt met inachtneming van de uitspraak.
Tegen deze uitspraak heeft de minister hoger beroep ingesteld.
Overwegingen
1. Betrokkene heeft de Comorese nationaliteit. Ze heeft aan haar asielaanvraag ten grondslag gelegd dat ze lesbisch is en dat ze daarom gevaar loopt op de Comoren. De minister heeft de aanvraag afgewezen, omdat zij de geaardheid van betrokkene en de door haar gestelde problemen ongeloofwaardig vindt. De minister heeft betrokkene niet in haar moedertaal, het Comorees, gehoord, maar in het Frans.
Deze procedure gaat over de vraag of de minister betrokkene zorgvuldig heeft gehoord door haar niet in haar moedertaal te horen en of zij daarmee in de besluitvorming voldoende rekening heeft gehouden.
2. De rechtbank heeft geoordeeld dat het besluit onzorgvuldig tot stand is gekomen, omdat de minister betrokkene heeft gehoord in het Frans terwijl haar moedertaal Comorees is. De rechtbank heeft passages uit het nader gehoor van 16 februari 2025 aangehaald waaruit de rechtbank heeft afgeleid dat betrokkene en de tolk elkaar moeizaam begrijpen. Daardoor kan volgens de rechtbank niet met zekerheid worden gezegd dat betrokkene alle vragen goed heeft begrepen. Ze heeft de minister opgedragen om betrokkene te horen in het Comorees, zodat zij in haar moedertaal kan verklaren over haar asielrelaas. Dat er in Nederland geen tolken beschikbaar zijn in het Comorees, neemt niet weg dat de minister op andere manieren betrokkene kan horen in haar moedertaal, bijvoorbeeld door middel van een tolk uit het buitenland, een digitale tolk, of het gebruik van een dubbele tolk, zo overweegt de rechtbank.
3. De minister klaagt in haar grieven over dit oordeel. Ze voert in haar eerste grief aan dat de opdracht van de rechtbank praktisch onuitvoerbaar is. Ze stelt dat zij ook buiten Nederland heeft gezocht naar mogelijke tolken in het Comorees, onder andere via internationale contacten, maar dat dit geen geschikte tolk heeft opgeleverd. Ze wijst er verder op dat zij bij een tolk uit het buitenland zal moeten nagaan of die de Comorese taal beheerst en ook daadwerkelijk daarin kan tolken, wat tijd en inspanning kost, en dat aan de inzet van een niet-registertolk voorwaarden zijn verbonden. Tot slot zijn de neutraliteit en integriteit van buitenlandse tolken niet gegarandeerd. De minister voert in haar tweede grief aan dat de rechtbank haar ten onrechte heeft opgedragen om betrokkene alsnog te horen in het Comorees, omdat zij betrokkene bij gebrek aan een tolk in de Comorese taal heeft gehoord in het Frans, dat een officiële taal is op de Comoren, en ze tijdens het horen en beslissen voldoende rekening heeft gehouden met de omstandigheid dat zij betrokkene niet in haar moedertaal heeft gehoord.
3.1. Het is niet in geschil dat er in Nederland geen tolk beschikbaar is in het Comorees. Dat houdt in dat er geen tolk in die taal staat ingeschreven in het Register beëdigde tolken en vertalers, maar ook dat er geen tolk beschikbaar is via de noodlijst of andere erkende netwerken. De minister heeft bij gebrek aan een tolk in de Comorese taal gebruikgemaakt van een tolk in de Franse taal met affiniteit met Afrikaans-Frans. Frans is een officiële taal op de Comoren. De minister heeft betrokkene daarmee weliswaar niet in de taal van haar voorkeur gehoord, maar - mede gelet op de eigen verklaring van betrokkene dat zij de Franse taal, hoewel beperkt, beheerst - wel in een taal waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij die kan verstaan. Dit is in overeenstemming met artikel 38, eerste lid, van de Vw 2000 en paragraaf C1/2.11 van de Vc 2000.
3.2. De rechtbank heeft op zichzelf terecht gewezen op een aantal passages uit het nader gehoor waaruit blijkt dat betrokkene en de tolk elkaar soms moeizaam begrijpen. De minister betoogt echter terecht dat de rechtbank niet heeft onderkend dat uit het gehoor en het besluit blijkt dat zij kenbaar en voldoende rekening heeft gehouden met de omstandigheid dat zij betrokkene niet in haar moedertaal heeft gehoord. De minister is in het besluit ingegaan op de mate waarin betrokkene het Frans beheerst. Daarbij is ze ervan uitgegaan dat het Frans dat betrokkene spreekt, niet van het niveau is van iemand die het Frans als moedertaal heeft. De minister heeft verder bij concrete tegenwerpingen van betrokkene over wat zij heeft bedoeld te verklaren, gemotiveerd wat van betrokkene kon worden verwacht gelet op haar beheersing van het Frans. De minister heeft er in het besluit ook terecht op gewezen dat betrokkene het overgrote deel van het nader gehoor op vragen over uiteenlopende onderwerpen logisch kon reageren zonder dat er een toelichting moest worden gegeven en dat de gehoormedewerker meerdere keren heeft verteld dat betrokkene het kan opmerken als zij vragen niet begrijpt. Dat heeft betrokkene ook meermaals gedaan, waarna de gehoormedewerker vragen zo heeft geherformuleerd dat betrokkene daar wel op kon reageren. De onduidelijkheden en miscommunicaties die er waren, heeft de gehoormedewerker daarmee opgelost. Gelet op het bovenstaande heeft de rechtbank de minister ten onrechte opgedragen om betrokkene te horen in het Comorees.
3.3. De tweede grief slaagt.
4. Het hoger beroep is alleen al daarom gegrond. Het is niet nodig om de eerste grief van de minister, over de praktische uitvoerbaarheid van de opdracht van de rechtbank, te bespreken. De Afdeling vernietigt de uitspraak van de rechtbank. De Afdeling wijst de zaak naar de rechtbank terug om door haar te worden behandeld, waarbij zij het oordeel van de Afdeling in deze uitspraak in acht neemt (artikel 8:115, eerste lid, aanhef en onder b, van de Awb). De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. verklaart het hoger beroep gegrond;
II. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, van 2 juni 2025 in zaak nr. NL25.9831;
III. wijst de zaak naar de rechtbank terug.
Aldus vastgesteld door mr. J.C.A. de Poorter, voorzitter, en mr. J.H. van Breda en mr. J. Schipper-Spanninga, leden, in tegenwoordigheid van L.W. Lagaaij LLM, griffier.
w.g. De Poorter
voorzitter
w.g. Lagaaij
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 23 december 2025
1048-936