202501603/1/A2
Datum uitspraak: 8 april 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
het college van burgemeester en wethouders van Den Haag,
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 20 februari 2025 in zaak nr. 24/4932 in het geding tussen:
[wederpartij]
en
het college.
Procesverloop
Bij besluit van 6 december 2022 heeft het college aan [wederpartij] een bestuurlijke boete van € 10.000,00 opgelegd.
Bij besluit van 4 april 2024 heeft het college, voor zover hier van belang, het door [wederpartij] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.
Bij uitspraak van 20 februari 2025 heeft de rechtbank het door [wederpartij] daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard, het besluit van 4 april 2024 vernietigd, het besluit van 6 december 2022 herroepen en bepaald dat de uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit.
Tegen deze uitspraak heeft het college hoger beroep ingesteld.
[wederpartij] heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 14 januari 2026, waar het college, vertegenwoordigd door mr. T.M.T. Konings, en [wederpartij], bijgestaan door mr. C. Karlas, advocaat in Laren, zijn verschenen.
Overwegingen
Inleiding
1. Het wettelijk kader is opgenomen in de bijlage, die deel uitmaakt van de uitspraak.
2. [wederpartij] is eigenaar van de woning aan [locatie] in Den Haag (de woning). Op 14 september 2022 heeft een inspecteur van de Haagse Pandbrigade de woning bezocht en een inspectie uitgevoerd. Hiervan is een rapport van bevindingen opgesteld waarin, onder andere, is vermeld dat in de woning dertien personen onzelfstandig wonen, terwijl in de basisregistratie personen niemand op dit adres is ingeschreven.
3. Omdat [wederpartij] niet in het bezit is van een omzettingsvergunning en kamerbewoning door meer dan twee personen die geen duurzaam gemeenschappelijk huishouden vormen niet is toegestaan zonder vergunning, heeft het college, bij besluit van 6 december 2022, een boete opgelegd van € 10.000,00 wegens overtreding van artikel 21, eerste lid, aanhef en onder c, van de Huisvestingswet, gelezen in verbinding met artikel 5:2, aanhef en onder b, van de Huisvestingsverordening Den Haag 2019 (Hvv). Daarbij is uitgegaan van een bedrijfsmatige exploitatie van de woning.
Uitspraak van de rechtbank
4. De rechtbank heeft onder meer de volgende overwegingen ten grondslag gelegd aan haar uitspraak.
feitelijk pleger
4.1. De rechtbank is van oordeel dat de overtreding die in de besluiten van 6 december 2022 en 4 april 2024 is geconstateerd, te weten de op 14 september 2022 vastgestelde onzelfstandige bewoning waarbij [wederpartij] is aangemerkt als functioneel dader, een andere overtreding is dan de overtreding die het college hem tegenwerpt in het verweerschrift. Daarin is [wederpartij] als feitelijk pleger aangemerkt. Omdat de door het college opgelegde boete in deze besluiten niet is gekoppeld aan de in het verweerschrift bedoelde overtreding, treedt het college met dit standpunt in beroep buiten de omvang van het geding, die (mede) wordt bepaald door het besluit van 4 april 2024. Daarom is de rechtbank hierop niet ingegaan.
functioneel daderschap
4.2. Niet in geschil is dat de woning in gebruik was als onzelfstandige woning bij dertien personen en dat hiervoor geen vergunning is afgegeven. Daardoor is gehandeld in strijd met de Hvv. Daarom was het college in beginsel bevoegd om een boete op te leggen voor deze overtreding.
4.3. Volgens vaste rechtspraak kan in bepaalde gevallen degene die de overtreding niet zelf feitelijk heeft begaan, maar aan wie de gedraging is toe te rekenen, voor de overtreding verantwoordelijk worden gehouden en als overtreder worden aangemerkt. Daarvoor is vereist dat degene aan wie de gedraging wordt toegerekend de beschikkingsmacht had om te bepalen of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en daarnaast de gedraging ook heeft aanvaard. Onder aanvaarden wordt mede begrepen het niet betrachten van de zorg die in redelijkheid van de verdachte kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging.
4.4. Hoewel [wederpartij], als eigenaar van de woning, beschikkingsmacht over het gebruik van de woning had, heeft het college niet aangetoond dat hij de op 14 september 2022 geconstateerde overtreding heeft aanvaard door niet aan zijn zorgplicht te voldoen. Daarom kan [wederpartij] niet worden aangemerkt als functioneel dader van de overtreding.
Oordeel van de Afdeling over het hoger beroep
5. Het college herhaalt in hoger beroep de standpunten die het in beroep heeft ingenomen. De rechtbank is gemotiveerd op die standpunten ingegaan. De Afdeling kan zich vinden in het oordeel van de rechtbank en in de onder 4 tot en met 5.4 opgenomen overwegingen, waarop dat oordeel is gebaseerd.
5.1. Ook in hoger beroep heeft het college niet aangetoond dat [wederpartij], anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, de op 14 september 2022 geconstateerde overtreding heeft aanvaard en daarom kan worden aangemerkt als functioneel pleger.
5.2. De Afdeling benadrukt dat het college vóór het nemen van het besluit van 4 april 2024 wist dat [wederpartij] op 1 juli 2022 huurovereenkomsten heeft gesloten met drie personen die samen geen duurzaam gemeenschappelijk huishouden voeren, maar daarin geen aanleiding heeft gezien om zich, in dat besluit, op het standpunt te stellen dat [wederpartij] daardoor feitelijk pleger van een overtreding is. Het stond het college niet meer vrij om zich na dat besluit, in het verweerschrift in beroep, alsnog op dat standpunt te stellen. Hierbij wordt in aanmerking genomen dat het gaat om een tweepartijengeschil over het opleggen van een boete en er voor het college geen belemmering bestond om het pas in beroep ingenomen standpunt al van meet af aan in te nemen. Het onnodig uitstellen van het innemen van dit standpunt zou [wederpartij] onevenredig belasten en een efficiënte rechtsgang belemmeren.
5.3. Tegen deze achtergrond behoeft de vraag of het op grond van het overgangsrecht van de Woonvisie Den Haag 2022 was toegestaan de woning met ingang van 1 juli 2022 zonder omzettingsvergunning te verhuren aan drie personen die geen duurzaam gemeenschappelijk huishouden voeren, geen bespreking.
Conclusie
6. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
7. Het college moet de proceskosten vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de aangevallen uitspraak;
II. veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Den Haag tot vergoeding van bij [wederpartij] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatige verleende rechtsbijstand;
III. bepaalt dat van het college van burgemeester en wethouders van Den Haag een griffierecht van € 579,00 wordt geheven.
Aldus vastgesteld door mr. C.J. Borman, voorzitter, en mr. J.Th. Drop en mr. C.C.W. Lange, leden, in tegenwoordigheid van mr. R.J.R. Hazen, griffier.
w.g. Borman
voorzitter
w.g. Hazen
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 8 april 2026
452-1112
BIJLAGE - Wettelijk kader
Huisvestingswet 2014
Artikel 21
1. Het is verboden om een woonruimte, behorend tot een met het oog op het behoud of de samenstelling van de woonruimtevoorraad door de gemeenteraad in de huisvestingsverordening aangewezen categorie woonruimte en die gelegen is in een in de huisvestingsverordening aangewezen gebied, zonder vergunning van burgemeester en wethouders:
[…]
c. van zelfstandige in onzelfstandige woonruimte om te zetten of omgezet te houden;
[…]
Huisvestingsverordening Den Haag 2019
Artikel 5:2 Vergunningplicht onttrekking, omzetting of woningvorming
De in artikel 5:1 genoemde woonruimten mogen niet zonder vergunning:
[…]
b. van zelfstandige in onzelfstandige woonruimte voor drie of meer personen worden omgezet;
[…]
Bijlage II
Bestuurlijke boetes als bedoeld in artikel 7:2, zevende lid van deze verordening.
Artikel 7:2 Bestuurlijke boete
1. Voor overtreding van de artikelen 8, 21, 22, 23a, 23b of 23c van de Huisvestingswet 2014, of het handelen in strijd met de voorwaarden of voorschriften, bedoeld in artikel 26 van de Huisvestingswet 2014, kunnen burgemeester en wethouders een bestuurlijke boete opleggen.