202403081/1/R3.
Datum uitspraak: 26 augustus 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
de vereniging FrisLeek, gevestigd in Leek,
appellante,
tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 3 april 2024 in zaak nr. 23/490 in het geding tussen:
FrisLeek
en
het college van burgemeester en wethouders van Westerkwartier.
Procesverloop
Bij besluit van 26 april 2022 heeft het college het verzoek van FrisLeek om handhavend op te treden tegen het in strijd met het bestemmingsplan gebruiken van het perceel Mulderspark 17 (het perceel) door Hummel Sorts B.V. afgewezen.
Bij besluit van 8 december 2022 heeft het college het door FrisLeek daartegen gemaakte bezwaar gegrond verklaard, het besluit van 26 april 2022 ingetrokken en Hummel Sorts onder oplegging van een dwangsom gelast om de overtreding van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) te beëindigen.
Bij uitspraak van 3 april 2024 heeft de rechtbank het door Hummel Sorts daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard, het besluit van 8 december 2022 vernietigd en het college opgedragen om binnen 6 weken een nieuw besluit op het bezwaar van FrisLeek te nemen.
Tegen deze uitspraak heeft FrisLeek hoger beroep ingesteld.
Bij besluit van 22 mei 2024 heeft het college het bezwaar van FrisLeek tegen het besluit van 26 april 2022 ongegrond verklaard.
Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
FrisLeek heeft gronden ingediend tegen het besluit van 22 mei 2024.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 27 juli 2026. FrisLeek, vertegenwoordigd door [gemachtigden], en Hummel Sorts, vertegenwoordigd door mr. R.G.J. Laan, advocaat in Hoorn, hebben via een videoverbinding aan de zitting deelgenomen.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een verzoek om handhaving van de Wabo is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op dat verzoek onherroepelijk wordt.
Het verzoek om handhaving van de Wabo is gedaan op 14 februari 2022. Dat betekent dat in dit geval de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.
Wettelijk kader
2. Het wettelijk kader staat in de bijlage bij deze uitspraak. De bijlage maakt onderdeel uit van de uitspraak.
Inleiding
3. Hummel Sorts is een groothandel in overige oude materialen en afvalstoffen en is gevestigd op het perceel. Op 24 december 2021 heeft Hummel Sorts een melding activiteitenbesluit gedaan voor het plaatsen van een sorteerinstallatie in loods 1 en het opslaan van gesorteerde materialen op het naastgelegen opslagterrein. Op het perceel is daarnaast, ten noorden van loods 1, Hummel Recycling B.V. gevestigd. Dat bedrijf verricht werkzaamheden die bestaan uit het voorbereiden tot recycling van gesorteerd materiaal.
4. FrisLeek is een informele bewonersvereniging. Zij heeft op 14 februari 2022 een handhavingsverzoek ingediend, omdat Hummel Sorts volgens haar in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan werkzaamheden verricht.
Het college heeft de afwijzing van dat verzoek in het besluit op bezwaar van 8 december 2022 herroepen en besloten over te gaan tot handhaving. Volgens het college handelt Hummel Sorts in strijd met de ter plaatse geldende "Beheersverordening Leek-woonwijken en Bedrijventerrein Diepswal, Leek en Leeksterhout", die voor het perceel bestaat uit de bestemmingsplannen "Bedrijventerrein Diepswal 2001" (het bestemmingsplan) en "Bedrijventerrein Diepswal Partiële herziening 2003". Hummel Sorts is volgens het college op juridische, organisatorische en/of financiële wijze verbonden met Hummel Recycling, waardoor de werkzaamheden van Hummel Sorts als uitbreiding van Hummel Recycling moeten worden beschouwd. Dat is op grond van artikel 4, eerste lid, tweede gedachtestreepje, van de planvoorschriften van "Bedrijventerrein Diepswal 2001" niet toegestaan.
Dat betekent volgens het college dat Hummel Sorts handelt in strijd met artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wabo. Het college is niet bereid daarvoor aan Hummel Sorts een omgevingsvergunning te verlenen en heeft haar gelast de overtreding te beëindigen. Dit kan zij doen door de bedrijfsactiviteiten in de loods en op het buitenterrein met de aanduiding B3 te beëindigen. Daarnaast kan Hummel Recycling een omgevingsvergunning aanvragen voor de bedrijfsactiviteiten van Hummel Sorts.
Rechtbankuitspraak
5. De rechtbank heeft geoordeeld dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd dat Hummel Sorts handelt in strijd met artikel 4 van de voorschriften van het bestemmingsplan. Volgens de rechtbank heeft het college namelijk onvoldoende gemotiveerd dat er tussen Hummel Sorts en Hummel Recycling een juridische, financiële en/of organisatorische verwevenheid is. Dat betekent dat het besluit van 8 december 2022 in strijd is met artikel 7:12 van de Awb, zodat de rechtbank dat besluit heeft vernietigd. De rechtbank heeft het college opgedragen om binnen zes weken een nieuw besluit op bezwaar te nemen.
Hogerberoepsgronden
6. FrisLeek betoogt dat de rechtbank niet heeft onderkend dat Hummel Sorts een uitbreiding is van Hummel Recycling en niet kan worden aangemerkt als een zelfstandig bedrijf. Daarover voert zij aan dat er sprake is van een financiële en organisatorische relatie. Volgens Frisleek heeft Hummel Recycling, anders dan de rechtbank heeft overwogen, meer dan 50% deelneming in Hummel Sorts. Op de zitting bij de rechtbank heeft de directie van Hummel Sorts volgens haar namelijk toegelicht dat 2/3e van de aandelen in bezit is van de UBO’s van Hummel Recycling. Dat betekent dat Hummel Sorts onderdeel is van Hummel Recycling en de werkzaamheden van Hummel Sorts als een uitbreiding van Hummel Recycling moeten worden beschouwd. Dat is, anders dan de rechtbank heeft overwogen, mede gelet op een eerdere uitspraak van de Afdeling, in strijd met artikel 4.1, eerste lid, van de planvoorschriften. Hummel Recycling gebruikt de gronden immers niet meer overeenkomstige de bestaande bedrijfsvoering, terwijl artikel 4.1, eerste lid, tweede gedachtestreepje, van de planvoorschriften dat verplicht.
6.1. Op grond van het bestemmingsplan hebben de gronden van het perceel de bestemming "Bedrijventerrein". Daarnaast hebben de gronden van het perceel waarop Hummel Sorts is gevestigd op grond van het bestemmingsplan "Bedrijventerrein Diepswal Partiële herziening 2003" de aanduiding B3 en B4. De gronden van Hummel Recycling hebben op grond van dat plan de aanduiding B1 en B3.
6.2. Naar het oordeel van de Afdeling moet Hummel Sorts worden beschouwd als afzonderlijk bedrijf, en dus niet als uitbreiding van Hummel Recycling. In wat FrisLeek heeft aangevoerd ziet de Afdeling geen aanleiding om tot een ander oordeel dan de rechtbank te komen. Daarbij acht de Afdeling het volgende van belang.
Hummel Sorts heeft, na haar oprichting op 13 januari 2021, op 24 december 2021 een oprichtingsmelding gedaan in het kader van het Activiteitenbesluit milieubeheer. Er is géén melding door Hummel Recycling gedaan over het veranderen van een bestaande inrichting. In de melding staat dat in loods 1 een sorteerinstallatie wordt geplaatst en dat gesorteerd materiaal op het naastgelegen opslagterrein zal worden opgeslagen. Dat komt overeen met de feitelijke werkzaamheden ter plaatse. Uit het besluit op het handhavingsverzoek volgt namelijk dat het college Hummel Sorts in het kader van dat handhavingsverzoek heeft bezocht, waarbij is geconstateerd dat Hummel Sorts met behulp van een gespecialiseerde sorteerinstallatie kunststofmateriaal op soort sorteert. Op de zitting heeft Hummel Sorts desgevraagd toegelicht dat het gaat om een specifieke vorm van sorteren met een geavanceerde sorteerinstallatie. Die werkzaamheden werden niet al voor haar oprichting door Hummel Recycling op dat perceel verricht, aldus Hummel Sorts. Daarnaast verricht Hummel Recycling gelet op haar KVK-inschrijving werkzaamheden die zien op het voorbereiden van gesorteerd afval tot recycling. Uit het advies van de bezwaarschriftencommissie volgt dat Hummel Recycling zich, naast het sorteren en bundelen van afvalmaterialen, bezighoudt met het verwerken van afval tot brandstof die geschikt is voor verbranding in energiecentrales en cementovens. In zoverre houden de activiteiten van Hummel Recycling dus geen verband met de activiteiten van Hummel Sorts. De Afdeling acht ook nog van belang dat uit de KVK-inschrijvingen volgt dat Hummel Recycling en Hummel Sorts verschillende bestuurders hebben. Dat betekent dat er geen sprake is van een gezamenlijke leiding, en Hummel Recycling en Hummel Sorts dus niet op die manier alsnog verbonden zijn. Voor zover FrisLeek nog stelt dat de aandelen van Hummel Sorts voor meer dan 50% in handen zijn van Hummel Recycling, zodat in zoverre sprake is van verwevenheid en dus hetzelfde bedrijf, volgt de Afdeling dat niet. Uit de beschikbare gegevens volgt namelijk, voor zover relevant, dat JeHa Management B.V. de helft van de aandelen in eigendom heeft van zowel Hummel Recycling als Hummel Sorts. Dat betekent dat Hummel Sorts dus niet voor meer dan 50% in handen is van Hummel Recycling.
Het betoog slaagt niet.
Conclusie hoger beroep
7. Het hoger beroep is ongegrond. De uitspraak van de rechtbank moet worden bevestigd.
Beroep besluit van 22 mei 2024
8. Bij besluit van 22 mei 2024 heeft het college, gevolg gevend aan de uitspraak van de rechtbank, opnieuw op het bezwaar van FrisLeek beslist. Het college heeft het bezwaar ongegrond verklaard en de afwijzing van het handhavingsverzoek in stand gelaten. Dit besluit wordt, gelet op artikel 6:24, in samenhang met artikel 6:19, eerste lid, van de Awb, van rechtswege geacht onderwerp te zijn van dit geding.
9. FrisLeek betoogt dat het college niet heeft onderkend dat Hummel Recycling en Hummel Sorts economisch verbonden zijn, zodat zij als één bedrijf beschouwd moeten worden. Dat betekent dat Hummel Sorts handelt in strijd met artikel 4, eerste lid, tweede gedachtestreepje, van de voorschriften van het bestemmingsplan.
9.1. Zoals de Afdeling onder 6.2 heeft overwogen moet Hummel Sorts niet als onderdeel van Hummel Recycling, maar als afzonderlijk bedrijf worden beschouwd, zodat het betoog alleen al daarom niet slaagt.
Conclusie beroep
10. Het beroep is ongegrond.
Proceskosten
11. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de aangevallen uitspraak;
II. verklaart het beroep tegen het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 22 mei 2024 ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. N.H. van den Biggelaar, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. E.W.L. van der Heijden, griffier.
w.g. Van den Biggelaar
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Van der Heijden
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 26 augustus 2026
884-1157
BIJLAGE
Wettelijk kader
Beheersverordening "Leek - Woonwijken en Bedrijventerreinen Diepswal, Leek en Leeksterhout"
Artikel 3
In het verordeningsgebied gelden de volgende regels:
a. ten aanzien van het gebruik, het bouwen en het uitvoeren van werken en werkzaamheden geldt, ter plaatse van het besluitsubvlak:
1. 'Bedrijventerrein Diepswal 2001': de regeling zoals opgenomen in bijlage Bestemmingsplan Bedrijventerrein Diepswal 2001 -Voorschriften en de daarbij behorende kaart zoals opgenomen in bijlage Bestemmingsplan BedrijventerreinDiepswal 2001 - Plankaart -met inachtneming van het bepaalde in lid b, c en d;
2. 'Bedrijventerrein Diepswal 2003': de regeling zoals opgenomen in bijlage Bestemmingsplan Bedrijventerrein Diepswal Partiële herziening 2003 - Toelichting envoorschriften en de daarbij behorende kaart zoals opgenomen in bijlage Bestemmingsplan Bedrijventerrein iepswal Partiële herziening 2003 - Plankaart - met inachtneming van het bepaalde in lid b, c en d;."
Bestemmingsplan "Bedrijventerrein Diepswal 2001"
Artikel 4
1. De op de plankaart voor bedrijventerrein aangewezen gronden zijn bestemd voor:
- industrie, groothandel, reparatie-, verhuur-, bouwnijverheid- en installatiebedrijven en dienstverlenende bedrijven welke wat betreft geur, stof, geluid en gevaar, voor zover aangegeven met:
- B1 toelaatbaar zijn op een afstand van ten minste 50 m van een aangrenzend woongebied;
- B2 toelaatbaar zijn op een afstand van ten minste 100 m van een aangrenzend woongebied;
- B3 toelaatbaar zijn op een afstand van ten minste 200 m van een aangrenzend woongebied;
- B4 toelaatbaar zijn op een afstand van ten minste 300 m van een aangrenzend woongebied;
- bestaande bedrijven, voorzover niet vallend onder het voorgaande, uitsluitend overeenkomstig de bestaande bedrijfsvoering;
- kleinschalige kantoren met een plaatselijk verzorgende functie; uitsluitend voorzover de gronden zijn aangegeven met "kantoren";
- verkeer en verblijf; groenvoorzieningen; openbare nutsvoorzieningen.
In de bestemming zijn inrichtingen bedoeld in artikel 41 van de Wet geluidhinder niet begrepen.
2. Toelaatbaarheid bedrijven
Met het oog op een aanvaardbare afstand tot wonen zijn de betreffende bestemmingsvlakken als volgt gezoneerd:
aanduiding bestemmingsvlak: toelaatbare categorieën:
B1 1 t/m 3 (afstand 50 m)
B2 1 t/m 3 (afstand 50 m en 100 m)
B3 1 t/m 4 (afstand 200 m)
B4 1 t/m 4 (afstand 300 m)
De hiervoor genoemde categorieën zijn opgenomen in de bij de voorschriften behorende "Staat van bedrijven", Bedrijven welke voor wat betreft geur, stof, geluid en gevaar vergelijkbaar zijn met de bedrijven genoemd in de categorieën behorende bij de aangegeven zone zijn zonder meer toelaatbaar.
Voorzover een bedrijf in een naast hogere categorie in de "Staat van bedrijven" voorkomt, dan wel daarmee vergelijkbaar is, gaan Burgemeester en Wethouders bij een verzoek om vrijstelling na of het betreffende bedrijfnaar aard en effecten op het woon -en leefklimaat, al dan niet onder te stellen voorwaarden, voor wat betreft geur, stof, geluid en gevaar, kan worden gelijk gesteld met de bedrijven welke voor de betreffende zone zijn opgenomen in de "Staat van bedrijven".