202307622/3/R1.
Datum uitspraak: 9 september 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
[appellant] en anderen, allen wonend in Ens, gemeente Noordoostpolder,
appellanten,
en
de raad van de gemeente Noordoostpolder,
verweerder.
Procesverloop
Bij tussenuitspraak van 18 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1563, heeft de Afdeling de raad opgedragen om binnen zestien weken na verzending van deze uitspraak met inachtneming van wat daarin is overwogen de gebreken in het besluit van 2 oktober 2023 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Ens, Oost fase 2" te herstellen.
Bij besluit van 29 juni 2026 heeft de raad het bestemmingsplan "Ens, Oost fase 2" opnieuw, gewijzigd vastgesteld (het herstelbesluit).
[appellant] en anderen zijn in de gelegenheid gesteld een zienswijze naar voren te brengen. Zij hebben van die gelegenheid geen gebruik gemaakt.
Met toepassing van artikel 8:57, tweede lid, aanhef en onder d, en derde lid van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft de Afdeling bepaald dat een nadere zitting achterwege blijft en het onderzoek gesloten.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Zoals in de tussenuitspraak is overwogen, blijft op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening (Wro), zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing.
Inleiding
2. Het bestemmingsplan maakt op de hoek van de Drietorensweg en het Oostereind in de kern Ens woningen en een gezondheidscentrum mogelijk. Het beoogde gezondheidscentrum omvat 26 zorgwoningen, een huisartsenpraktijk, een fysiotherapiepraktijk en een sportschool.
Het besluit van 2 oktober 2023
3. In de tussenuitspraak heeft de Afdeling geoordeeld dat het plan, voor zover dat evenementen en maatschappelijke voorzieningen toelaat, niet met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid. Dit betreft het toegelaten gebruik in artikel 3.1, onder k, artikel 4.1, onder e, artikel 5.1, onder a en onder d, en artikel 7.1, onder e, van de planregels.
4. Gelet op wat in de tussenuitspraak is overwogen, is het besluit van 2 oktober 2023 in zoverre vastgesteld in strijd met artikel 3:2 van de Awb. Het beroep van [appellant] en anderen tegen dit besluit is gegrond. Dit besluit moet worden vernietigd voor zover het betreft artikel 3.1, onder k, artikel 4.1, onder e, artikel 5.1, onder a en onder d, en artikel 7.1, onder e, van de planregels.
Het herstelbesluit
5. In de tussenuitspraak heeft de Afdeling de raad opdracht gegeven om de in de tussenuitspraak geconstateerde gebreken in het besluit van 2 oktober 2023 te herstellen.
6. Ter uitvoering van de tussenuitspraak heeft de raad bij besluit van 29 juni 2026 het bestemmingsplan opnieuw, gewijzigd, vastgesteld. De raad heeft in de omschrijvingen van de bestemmingen "Bos", "Groen", "Maatschappelijk" en "Verkeer" de functie evenementen geschrapt. Daarnaast heeft de raad in de omschrijving van de bestemming "Maatschappelijk" de functie maatschappelijke voorzieningen vervangen door het beoogde gebruik voor 26 zorgwoningen, een huisartsenpraktijk, een fysiotherapiepraktijk en een sportschool. In verband daarmee is in artikel 1 het begrip ‘Maatschappelijke voorzieningen’ verwijderd en onder 1.42 een definitie van het begrip ‘zorgwoning’ toegevoegd.
7. Het beroep van [appellant] en anderen is op grond van artikel 6:19, eerste lid, van de Awb van rechtswege gericht tegen het herstelbesluit.
Beoordeling van het herstelbesluit
8. [appellant] en anderen hebben geen zienswijze over het herstelbesluit naar voren gebracht. De Afdeling leidt hieruit af dat [appellant] en anderen geen nieuwe bezwaren hebben tegen dat besluit.
9. In de tussenuitspraak heeft de Afdeling de beroepsgronden over de gevolgen van het toegelaten gebruik voor de parkeer- en verkeerssituatie en de geluidsbelasting bij de woningen van [appellant] en anderen onbesproken gelaten in afwachting van de wijze waarop de raad de geconstateerde gebreken zou herstellen. Dit betekent dat deze beroepsgronden nog bespreking behoeven. De Afdeling doet dat in het licht van het herstelbesluit.
Verkeer
10. [appellant] en anderen hebben aangevoerd dat ten onrechte niet de maximale planologische gevolgen van het plan tot uitgangspunt zijn genomen bij het onderzoek naar de verkeersgevolgen van het plan. Daarnaast is de vormgeving van de ontsluiting van het plangebied op de Drietorensweg niet onderzocht. Ook heeft de raad nagelaten om andere concrete ontwikkelingen te betrekken bij de beoordeling van de gevolgen van dit plan voor de verkeersintensiteit op de Drietorensweg en is onduidelijk hoe de huidige intensiteit op deze weg is vastgesteld. In zoverre is niet deugdelijk gemotiveerd dat de Drietorensweg voldoende capaciteit heeft voor extra motorvoertuigbewegingen.
10.1. Met het herstelbesluit is het toegelaten gebruik beperkt tot het beoogde gebruik. Dit beoogde gebruik ligt ten grondslag aan de berekening van de verkeersgeneratie in paragraaf 3.2.3 van de plantoelichting. De verkeersgeneratie van het plan is berekend op 398 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. De raad heeft nader toegelicht dat de huidige intensiteit op de Drietorensweg ten noorden van de rotonde 500-600 motorvoertuigen per etmaal is en dat dit volgt uit het door Goudappel ontwikkelde verkeersmodel Noordoostpolder en Urk 2023. Daarbij heeft de raad ook toegelicht dat het verkeersmodel voor prognosejaren 2030 en 2040, inclusief andere plannen en ontwikkelingen, 1.320 mvt/etm op dit deel van de Drietorensweg verwacht. De raad heeft daarnaast toegelicht dat de Drietorensweg een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom is en dat een dergelijke weg volgens landelijke richtlijnen 5.000 tot 6.000 verkeersbewegingen per etmaal kan verwerken. In de nieuwe situatie blijft de intensiteit dus ruim onder de capaciteit van de Drietorensweg.
Wat [appellant] en anderen hebben aangevoerd over de huidige en toekomstige intensiteit op de Drietorensweg, geeft geen reden om aan de door de raad gegeven onderbouwing te twijfelen. Hun stelling dat zij meer verkeersdrukte ervaren dan de gehanteerde gegevens suggereren, is niet concreet genoeg voor de conclusie dat de uitkomst van het gehanteerde verkeersmodel te zeer afwijkt van de werkelijkheid.
De verkeersbestemming die aan de ontsluiting van het plangebied is toegekend, sluit aan op de verkeersbestemming van de Drietorensweg. Hoe die ontsluiting verkeerstechnisch exact wordt ingericht, hoeft niet in het bestemmingsplan te worden geregeld. Verkeerstechnische aspecten hebben namelijk geen betrekking op het plan zelf, maar op de uitvoering daarvan. Uitvoeringsaspecten kunnen in deze procedure niet aan de orde komen. In deze procedure komt in het kader van de uitvoerbaarheid van het plan aan de orde de vraag of de raad zich er voldoende van heeft vergewist dat een aanvaardbare verkeerssituatie en verkeersafwikkeling in en om het plangebied kan worden gerealiseerd (vergelijk bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 2 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:654, onder 12.3). Dat heeft de raad naar het oordeel van de Afdeling voldoende gedaan.
Het betoog slaagt niet.
Parkeren
11. Op de zitting hebben [appellant] en anderen toegelicht dat hun beroepsgrond over parkeren erop ziet dat het besluit van 2 oktober 2023 meer mogelijk maakt dan waarvan in de berekening van de parkeerbehoefte is uitgegaan.
11.1. Met het herstelbesluit is het toegelaten gebruik beperkt tot het beoogde gebruik. Dit beoogde gebruik ligt ten grondslag aan de berekening van de parkeerbehoefte in paragraaf 3.2.2 van de plantoelichting. Met een tekening van het stedenbouwkundig plan in paragraaf 3.1 van de plantoelichting heeft de raad inzichtelijk gemaakt dat binnen het plangebied het benodigde aantal van 76 parkeerplaatsen kan worden aangelegd. In artikel 14.2 van de planregels is volgens de raad gewaarborgd dat voldoende parkeergelegenheid wordt gerealiseerd. In wat is aangevoerd ziet de Afdeling geen aanknopingspunten voor het oordeel dat de ruimtelijke gevolgen van het plan voor de parkeersituatie in en om het plangebied niet deugdelijk in kaart zijn gebracht.
Het betoog slaagt niet.
Geluidbelasting
12. Het betoog van [appellant] en anderen over de geluidbelasting ziet op de akoestische gevolgen bij hun woningen van het bij besluit van 2 oktober 2023 toegelaten gebruik.
12.1. Met het herstelbesluit zijn de aanvankelijk nog toegelaten evenementen geschrapt en is binnen de bestemming "Maatschappelijk" het toegelaten gebruik beperkt tot het beoogde gebruik. De raad heeft in paragraaf 5.5 van de plantoelichting uiteengezet dat hij voor de beoordeling van de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het in het herstelbesluit toegelaten gebruik aansluiting heeft gezocht bij de VNG-uitgave "Bedrijven en Milieuzonering". Het toegelaten gebruik betreft functies in de milieucategorieën 1 en 2. Gelet op de afstand tussen de bestemming "Maatschappelijk" en de woningen van [appellant] en anderen van ruim 65 m heeft de raad aan de hand van de VNG-uitgave deugdelijk gemotiveerd dat de akoestische gevolgen van de bestemming "Maatschappelijk" bij de woningen van [appellant] en anderen ruimtelijk aanvaardbaar zijn.
Conclusie over het herstelbesluit
13. Het beroep van rechtswege tegen het herstelbesluit is ongegrond.
Conclusie
14. Het beroep tegen het besluit van 2 oktober 2023 is gegrond. Dit besluit moet gedeeltelijk worden vernietigd.
Het beroep van rechtswege tegen het herstelbesluit is ongegrond.
15. De raad moet de proceskosten vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. verklaart het beroep tegen het besluit van de raad van de gemeente Noordoostpolder van 2 oktober 2023 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Ens, Oost fase 2" gegrond;
II. vernietigt het besluit van 2 oktober 2023, voor zover het betreft artikel 3.1, onder k, artikel 4.1, onder e, artikel 5.1, onder a en onder d, en artikel 7.1, onder e, van de planregels;
III. verklaart het beroep tegen het besluit van de raad van de gemeente Noordoostpolder van 29 juni 2026 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Ens, Oost fase 2" ongegrond;
IV. veroordeelt de raad van de gemeente Noordoostpolder tot vergoeding van bij [appellant] en anderen in verband met de behandeling van het beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan één van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;
V. gelast dat de raad van de gemeente Noordoostpolder aan [appellant] en anderen het door hun voor de behandeling van het beroep betaalde griffierecht ten bedrage van € 184,00 vergoedt, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan één van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan.
Aldus vastgesteld door mr. P.H.A. Knol, voorzitter, en mr. J.H. van Breda en mr. J.F. de Groot, leden, in tegenwoordigheid van mr. W.M. Boer, griffier.
w.g. Knol
voorzitter
w.g. Boer
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 9 september 2026