202201636/1/A3.
Datum uitspraak: 9 september 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
[appellant], wonend in [woonplaats],
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 1 februari 2022 in zaak nr. 21/3710 in het geding tussen:
[appellant]
en
de korpschef van politie.
Procesverloop
Bij besluit van 3 juni 2021 heeft de korpschef het verzoek van [appellant] om verwijdering van persoonsgegevens die over hem in politiemutaties zijn verwerkt in relatie tot een demonstratie op 15 maart 2021afgewezen.
Bij uitspraak van 1 februari 2022 heeft de rechtbank het door [appellant] daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.
[appellant] heeft de Afdeling toestemming verleend als bedoeld in
artikel 8:29, vijfde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) om kennis te nemen van de niet-openbaar gemaakte stukken.
De korpschef heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
[appellant] heeft nadere stukken ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 28 april 2026, waar [appellant], en de korpschef, vertegenwoordigd door mr. J.A. Zwarthoed en mr. P.M.L. van der Schot-Schröder, advocaat in Loosdrecht, zijn verschenen.
Overwegingen
Inleiding
1. Op 15 maart 2021 vond er op het Jaarbeursplein in Utrecht een tegendemonstratie plaats bij een campagnebijeenkomst van Forum voor Democratie. Deze demonstratie was niet aangemeld. [appellant] was bij de demonstratie aanwezig en is na afloop daarvan om zijn identiteitsgegevens gevraagd door de politie.
1.1. [appellant] heeft op 4 mei 2021 bij de korpschef een verzoek ingediend om de verwijdering van de persoonsgegevens die over hem in relatie tot de demonstratie zijn verwerkt.
1.2. In het besluit heeft de korpschef bevestigd dat er twee mutaties zijn opgesteld naar aanleiding van de demonstratie waarin persoonsgegevens van [appellant] zijn opgenomen. De korpschef heeft het verzoek om verwijdering van de persoonsgegevens afgewezen, omdat de gegevens noodzakelijk zijn voor de informatiepositie van de politie. Daarnaast is volgens de korpschef niet gesteld en gebleken dat de mutaties onjuiste politiegegevens bevatten en zijn de gegevens overeenkomstig een wettelijk voorschrift verwerkt en daarmee niet onrechtmatig. [appellant] is het niet eens met de besluitvorming.
Uitspraak van de rechtbank
2. De rechtbank heeft het beroep van [appellant] ongegrond verklaard. Zij heeft vastgesteld dat één mutatie een feitelijke beschrijving van de gebeurtenissen bij de demonstratie en de aanwezigen daarbij betreft. De andere mutatie betreft een aandachtsvestiging waarin wordt gemeld dat in het geval de in die mutatie genoemde betrokkenen, waaronder [appellant], een volgende keer als organisator en/of deelnemer betrokken zijn bij een demonstratie in de gemeente Utrecht waarvoor geen (juiste) kennisgeving is gedaan, zij worden gesanctioneerd. De rechtbank heeft geoordeeld dat de mutaties noodzakelijk en relevant zijn voor de uitvoering van de dagelijkse politietaak. Met de informatie wordt een inschatting gemaakt van de nodige personele inzet bij een aangekondigde demonstraties en van de risico’s die van de demonstratie uitgaan. De informatie in de mutaties kan van belang zijn voor het handelen van de politie bij toekomstige gebeurtenissen. De korpschef heeft in dit geval geen zwaarder belang hoeven toekennen aan [appellant]s recht op privéleven dan aan het belang van de dagelijkse politietaak die met de mutaties is gemoeid, aldus de rechtbank.
Beoordeling van het hoger beroep
3. [appellant] betoogt dat de rechtbank ten onrechte tot het oordeel is gekomen dat de korpschef niet in strijd heeft gehandeld met het recht op het privéleven door het verzoek om verwijdering af te wijzen. Hij voert hiertoe aan dat het voor de politie niet noodzakelijk is om persoonsgegevens te verwerken in de mutaties. Ook zonder de vermelding van betrokkenen en namen konden de mutaties dienen om een goede inschatting te maken van de nodige personele inzet en de risico’s van een demonstratie. Het is bovendien intimiderend om jezelf terug te vinden in mutaties.
Verder betoogt [appellant] dat de verwerking van de persoonsgegevens onrechtmatig was. De politie heeft de identiteitsgegevens gevorderd zodat de burgemeester een dreigbrief kon sturen, en niet voor het vergroten van haar informatiepositie. De politie heeft de gegevens dan ook gevorderd voor een ander doel dan gesteld.
3.1. Op grond van artikel 28, tweede lid, van de Wet politiegegevens (Wpg) heeft een betrokkene het recht op diens schriftelijke verzoek van de verwerkingsverantwoordelijke zonder onnodige vertraging vernietiging van de hem betreffende politiegegevens te verkrijgen indien de gegevens in strijd met een wettelijk voorschrift worden verwerkt of om te voldoen aan een wettelijke verplichting.
3.2. De Afdeling stelt voorop dat het opstellen van politiemutaties bijdraagt aan de informatievoorziening voor de goede uitvoering van de dagelijkse politietaak, als bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Wpg. In sommige gevallen kan het ook van belang zijn om persoonsgegevens in mutaties op te nemen, bijvoorbeeld om te registreren welke betrokkenen er aanwezig waren bij een incident, zoals melders, getuigen of anderen die staande zijn gehouden. Vergelijk de uitspraak van de Afdeling 20 november 2024, ECLI:NL:RVS:2024:4765, onder 7.2. De Afdeling is van oordeel dat de rechtbank de korpschef mocht volgen in de stelling dat het verwerken van de persoonsgegevens in de mutaties in dit geval noodzakelijk was voor de uitvoering van de dagelijkse politietaak. De Afdeling onderschrijft overwegingen 10 en 11 van de uitspraak van de rechtbank. De persoonsgegevens kunnen van belang zijn voor het handelen van de politie bij toekomstige soortgelijke demonstraties. Op de zitting bij de Afdeling heeft de korpschef toegelicht dat het van belang was om de betrokkenen in de mutaties te vermelden om een helder beeld te krijgen van de demonstratie. Zonder deze gegevens zouden de mutaties niet goed te duiden zijn. Verwijdering van de persoonsgegevens uit de mutaties kan in dat geval de informatiepositie van de politie ondermijnen. Vergelijk ook de uitspraak van de Afdeling van 4 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2542, onder 6.
4. [appellant] heeft nog een oordeel van de Nationale Ombudsman overgelegd waarin hij twee klachten van [appellant] gegrond heeft verklaard omtrent de vordering van de identiteitsgegevens door de politie na afloop van de demonstratie.
4.1. De Afdeling is van oordeel dat dit van na het besluit op bezwaar daterende oordeel van de Nationale Ombudsman dat het vorderen onbehoorlijk was vanwege het ontbreken van een duidelijke grondslag, niet wegneemt dat er een grondslag was om de persoonsgegevens in mutaties op te nemen. Dat voor de Nationale Ombudsman de vorderingsgrondslag niet duidelijk was, maakt in dit geval dan ook niet dat de verwerking van de persoonsgegevens in de mutaties op zichzelf ook onrechtmatig was.
Het door [appellant] overgelegde rapport met een juridische reactie op de schriftelijke uiteenzetting van de korpschef kan niet leiden tot een ander oordeel.
4.2. Het betoog slaagt niet.
Conclusie en overschrijding van de redelijke termijn
5. [appellant] verzoekt om schadevergoeding vanwege een overschrijding van de redelijke termijn.
5.1. Gelet op wat er in de uitspraak van vandaag, ECLI:NL:RVS:2026:5123 is overwogen, en op waar deze zaak over gaat, stelt de Afdeling vast dat er sprake is van samenhang. Daarom komt de Afdeling tot het oordeel dat [appellant] één keer schadevergoeding krijgt voor de behandeling van deze zaken. In voormelde uitspraak heeft [appellant] een bedrag van € 3.000,00 gekregen voor de overschrijding van de redelijke termijn sinds zijn bezwaar van 25 november 2019. In deze zaak wordt daarom, nu deze heeft plaatsgevonden binnen dezelfde periode, geen aanvullende schadevergoeding meer toegekend. Daarom wijst de Afdeling het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn af.
6. Het hoger beroep is ongegrond. De uitspraak van de rechtbank moet worden bevestigd. Het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn wordt afgewezen.
7. De korpschef hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de uitspraak van de rechtbank;
II. wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Aldus vastgesteld door mr. E.J. Daalder, voorzitter, en mr. H.G. Sevenster en mr. J. Luijendijk, leden, in tegenwoordigheid van mr. G.A. van de Sluis, griffier.
w.g. Daalder
voorzitter
w.g. Van de Sluis
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 9 september 2026
802-1166