202601882/1/A2.
Datum uitspraak: 16 september 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
[appellant], wonend in [woonplaats],
appellant,
en
het college van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden (CBE),
verweerder.
Procesverloop
Bij beslissing van 9 februari 2026 heeft de Examencommissie van het Instituut Bestuurskunde de door [appellant] ingeleverde masterscriptie ongeldig verklaard en [appellant] uitgesloten van een herkansing om zijn scriptie te repareren.
Bij beslissing van 12 mei 2026 heeft het CBE het door [appellant] daartegen ingestelde administratief beroep ongegrond verklaard.
Tegen die beslissing heeft [appellant] beroep ingesteld.
Het CBE heeft een verweerschrift ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 18 augustus 2026, waar het CBE, vertegenwoordigd door mr. E.A. Jousma, is verschenen en waaraan [appellant] digitaal heeft deelgenomen.
Overwegingen
1. [appellant] volgt de masteropleiding Public Management and Leadership en heeft in het kader van deze opleiding het scriptietraject gevolgd. Op 9 februari 2026 heeft de examencommissie vastgesteld dat [appellant] bij het schrijven van zijn scriptie fraude heeft gepleegd. De examencommissie heeft de scriptie ongeldig verklaard en [appellant] uitgesloten van de herstelmogelijkheid. Het CBE heeft die beslissing in stand gelaten.
De bestreden beslissing
2. Het CBE heeft zich in de beslissing van 12 mei 2026 op het standpunt gesteld dat de examencommissie terecht heeft geconcludeerd dat [appellant] heeft gefraudeerd door niet-bestaande referenties op te nemen in de scriptie. Daarmee is de herkomst van de gebruikte informatie niet controleerbaar en kan het werk niet worden beschouwd als een origineel, controleerbaar academisch product. Het CBE is [appellant] niet gevolgd in zijn betoog dat het gaat om een menselijke fout die is begaan onder tijdsdruk. Het CBE heeft zich verder op het standpunt gesteld dat de opgelegde sanctie niet onevenredig is. Het CBE heeft in aanmerking genomen dat de fraude betrekking heeft op de kern van het academisch werk, namelijk de herleidbaarheid en controleerbaarheid van gebruikte bronnen. Daarnaast weegt mee dat [appellant] reeds eerder is gewezen op vergelijkbare problemen in de bronvermelding en desondanks opnieuw onjuiste en niet-verifieerbare referenties heeft opgenomen.
Het beroep
3. [appellant] betoogt in beroep dat het CBE zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat hij fraude heeft gepleegd. Het CBE heeft niet aangetoond dat hij opzettelijk fouten in de bronlijst heeft vermeld. De enkele omstandigheid dat de bronlijst fouten bevat, is onvoldoende om aan te nemen dat hij heeft gefraudeerd. Hij heeft onder tijdsdruk menselijke fouten gemaakt. Hij heeft slechts gebruik gemaakt van ChatGPT om zijn bronnen in alfabetische volgorde te plaatsen. [appellant] betoogt verder dat het CBE zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat sprake is van een lichte sanctie. De aan hem opgelegde sanctie betreft geen lichte sanctie. Hij moet immers een nieuwe scriptie schrijven, waardoor hij pas een jaar later kan afstuderen. [appellant] wijst daarbij op de financiële gevolgen daarvan. Verder heeft het CBE volgens hem onvoldoende acht geslagen op verzachtende omstandigheden. Zo heeft hij contact gehouden met de supervisor, heeft hij meerdere versies van zijn scriptie ingeleverd, was hij bereid de fouten te corrigeren en heeft hij meegewerkt in het onderzoek naar de fraude.
3.1. Op grond van artikel 6.1.1 van de Regels en Richtlijnen van de Faculty of Governance and Global Affairs wordt onder fraude verstaan: "any action or omission that makes it completely or partly impossible to form a proper assessment of an individual’s knowledge, understanding, skills, professional attitude or reflection." Daaronder valt op rond van artikel 6.1.4 van de Regels en Richtlijnen ook het gebruik maken van fictieve onderzoeksdata, grafieken, literatuur en referenties.
3.2. Niet in geschil is dat [appellant] in zijn scriptie onjuiste en niet-verifieerbare referenties heeft opgenomen. Op de zitting bij de Afdeling heeft het CBE toegelicht dat het in ieder geval gaat om twee onjuiste referenties. Eén van die onjuiste referenties komt niet alleen terug in de literatuurlijst, maar ook in de hoofdtekst. Volgens het CBE kan daaruit worden opgemaakt dat de onjuiste verwijzing niet slechts is ontstaan doordat [appellant] de bronnen via ChatGPT in alfabetische volgorde heeft willen plaatsen. Het CBE heeft toegelicht dat [appellant] eveneens te weinig heeft gerefereerd naar bronnen. De tekst bevat bijvoorbeeld citaten en tabellen zonder dat wordt gerefereerd naar de bron daarvan. De literatuurlijst bevat ook asterisken. Volgens het CBE is dat een duidelijke indicatie dat Ai is gebruikt.
3.3. Het CBE heeft zich terecht op het standpunt gesteld dat hiermee buiten redelijke twijfel vaststaat dat fraude is gepleegd als bedoeld in de Regels en Richtlijnen. Het gebruiken van niet-bestaande bronnen in een opdracht maakt het geheel of gedeeltelijk onmogelijk om een juist oordeel te geven over kennis, inzicht en vaardigheden van een student, omdat dan niet is na te gaan óf en welke wetenschappelijke onderbouwing aan het ingeleverde werk ten grondslag ligt. Dat [appellant] niet de intentie had om te frauderen, maakt niet dat geen sprake is van fraude of dat de examencommissie daarom geen sanctie aan [appellant] mocht opleggen. Het CBE heeft dan ook terecht de beslissing dat sprake is van fraude in stand gelaten.
Het betoog slaagt in zoverre niet.
3.4. De Afdeling is van oordeel dat het CBE zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de examencommissie de sancties mocht opleggen. Dat [appellant] door de ongeldigverklaring en uitsluiting van de herkansingsmogelijkheid studievertraging oploopt maakt de sanctie niet onevenredig. Dat deze maatregelen zijn getroffen is het directe gevolg van de door [appellant] gepleegde fraude.
Het betoog slaagt niet.
Conclusie
4. Het beroep is ongegrond.
5. Het CBE hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
verklaart het beroep ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. J.Th. Drop, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. M.M. Engele, griffier.
w.g. Drop
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Engele
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 16 september 2026
1033