202505204/1/A2.
Datum uitspraak: 23 september 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
[appellant], wonend in [woonplaats],
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 18 augustus 2025 in zaak nr. 24/9026 in het geding tussen:
[appellant]
en
de Dienst Wegverkeer (RDW).
Procesverloop
Bij besluit van 9 februari 2024 heeft de RDW een aanvraag van [appellant] om omwisseling van zijn Poolse rijbewijs voor een Nederlands rijbewijs ingewilligd. Op het Nederlandse rijbewijs is een geldigheidsduur van 10 jaar na de afgiftedatum vermeld.
Bij besluit van 26 september 2024 heeft de RDW het door [appellant] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.
Bij uitspraak van 18 augustus 2025 heeft de rechtbank het door [appellant] daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.
De RDW heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
[appellant] heeft op verschillende momenten nadere stukken ingediend. De omvangrijke nadere stukken van 19 augustus 2026 laat de Afdeling buiten beschouwing wegens strijd met de goede procesorde.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 31 augustus 2026, waar [appellant], vergezeld door [persoon], tolk, en de RDW, vertegenwoordigd door mr. H. Venhuizen en mr. M.C.J. IJsseldijk, zijn verschenen.
Overwegingen
Inleiding
1. [appellant] had een Pools rijbewijs voor categorie B (personenauto’s), afgegeven op 23 november 1999 met een onbeperkte geldigheidsduur. Sinds 7 juli 2016 staat hij ingeschreven in Nederland.
Op 6 februari 2024 heeft [appellant] een aanvraag gedaan om omwisseling van zijn Poolse rijbewijs voor een Nederlands rijbewijs. De RDW heeft deze aanvraag ingewilligd. In het Nederlandse rijbewijs heeft de RDW zowel in rubriek 4b (administratieve geldigheidsduur) als in rubriek 11 (geldigheidsduur per categorie voertuig) de datum 8 februari 2034 ingevuld.
2. Tussen partijen is in geschil of het opnemen van een geldigheidsduur in rubriek 11 voor categorie B in overeenstemming is met het Unierecht, in het bijzonder Richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende het rijbewijs (PB 2006, L 403; de Rijbewijsrichtlijn).
Oordeel van de rechtbank
3. De rechtbank heeft overwogen dat de RDW niet in strijd heeft gehandeld met de Rijbewijsrichtlijn of de nationale regelgeving door de geldigheidsduur van het aangevraagde Nederlandse rijbewijs te beperken tot 10 jaar na de datum van afgifte daarvan. Volgens de rechtbank volgt uit artikel 108 van het Reglement rijbewijzen dat [appellant] na zijn inschrijving in Nederland op 7 juli 2016 nog twee jaar mocht rijden in Nederland met zijn Poolse rijbewijs. Hij heeft zelf een aanvraag om omwisseling van dit rijbewijs gedaan op 6 februari 2024 en de RDW heeft aan het Nederlandse rijbewijs op grond van artikel 25b van het Reglement rijbewijzen met juistheid een geldigheidsduur van tien jaar verbonden. Dit is volgens de rechtbank niet in strijd met het in de Rijbewijsrichtlijn neergelegde uitgangspunt dat het nieuw verkregen rijbewijs in de lidstaat van vestiging gelijkwaardig moet zijn aan het omgewisselde rijbewijs dat is afgegeven in een andere lidstaat, omdat de beperkte (administratieve) geldigheidsduur geen directe invloed heeft op de rijbevoegdheid van [appellant]. Voor zover [appellant] heeft betoogd dat de geldigheidsduur ten onrechte (ook) is opgenomen in rubriek 11, vindt de rechtbank dat de RDW afdoende heeft toegelicht dat de geldigheidsduur volgens Bijlage 1 van de Rijbewijsrichtlijn moet worden vermeld in zowel rubriek 4b als rubriek 11. Omdat [appellant] alleen beschikt over categorie B wordt in beide rubrieken dezelfde datum genoemd.
Beoordeling van het hoger beroep
4. [appellant] betoogt dat de omwisseling van een rijbewijs op grond van artikel 11, eerste lid, van de Rijbewijsrichtlijn een recht is en geen verplichting. Volgens hem hebben de politie en de RDW ten onrechte aangenomen dat een EU-burger na een bepaalde periode van verblijf in Nederland verplicht is om zijn rijbewijs om te wisselen. Hij heeft de aanvraag onder druk gedaan, aldus [appellant].
4.1. De Afdeling volgt de RDW in zijn standpunt dat in deze procedure niet de vraag voorligt of [appellant] verplicht was een aanvraag om omwisseling van zijn Poolse rijbewijs te doen. [appellant] heeft deze aanvraag gedaan en de RDW heeft daarop beslist. Deze beslissing ligt hier voor. Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat [appellant] op geen enkele wijze aannemelijk heeft gemaakt dat de RDW hem onder druk heeft gezet om de aanvraag in te dienen. Voor zover [appellant]’s stelling is dat de politie dat wel heeft gedaan, door hem te bekeuren wegens het rijden zonder geldig rijbewijs, geldt dat het handelen van de politie in deze procedure evenmin voorligt.
5. [appellant] betoogt dat de RDW de Rijbewijsrichtlijn onjuist heeft toegepast. Volgens hem biedt deze richtlijn geen grondslag om bij omwisseling van zijn Poolse rijbewijs voor een Nederlands rijbewijs de geldigheid van zijn rijbevoegdheid voor categorie B te beperken. Het vereenzelvigen van de geldigheid van het document en de geldigheid van de rijbevoegdheid leidt volgens hem tot een beperking van zijn verworven rechten en brengt het risico met zich dat hij na afloop van de geldigheidsduur van de rijbevoegdheid opnieuw medische keuringen en examens moet ondergaan om een rijbewijs voor die bevoegdheid te verkrijgen. Volgens [appellant] vindt in andere lidstaten, zoals Polen, de omwisseling van rijbewijzen met een onbeperkte geldigheidsduur plaats met behoud van de onbeperkte geldigheid (geen datum in rubriek 11). De handelwijze van Nederland leidt volgens [appellant] tot aanzienlijke grensoverschrijdende problemen en rechtsonzekerheid, omdat een EU-burger die vanuit Nederland naar zijn eigen land terugkeert daar wordt beschouwd als houder van een rijbewijs met een beperkte geldigheid.
5.1. De Afdeling oordeelt als volgt.
5.2. In Bijlage I bij de Rijbewijsrichtlijn zijn bepalingen opgenomen over het modelrijbewijs van de Europese Unie. Op het rijbewijs staan de gegevens die specifiek zijn afgegeven voor het rijbewijs, met een vaste nummering (rubrieken). In rubriek 4b wordt de datum ingevuld waarop de administratieve geldigheidsduur van het rijbewijs afloopt. In rubriek 11 wordt de datum ingevuld waarop de geldigheidsduur afloopt voor elke categorie.
5.3. De RDW heeft verklaard dat het in strijd met de Rijbewijsrichtlijn zou zijn als bij de omwisseling van een rijbewijs de rijbevoegdheid wordt beperkt. De dienst wijst in dat verband op een interpretatieve mededeling van de Commissie betreffende het rijbewijs (PB 2002, C 77). Volgens de Commissie is in het arrest van het Hof van Justitie van 29 februari 1996 (ECLI:EU:C:1996:70, punten 34 en 39) het recht om een voertuig te besturen losgekoppeld van het rijbewijs als zodanig, dat enkel het bestaan van een dergelijk recht bewijst. Het recht om een voertuig te besturen blijft ook behouden als het rijbewijs verloopt. De RDW heeft toegelicht dat in overeenstemming hiermee op het geharmoniseerde rijbewijs niet de verworven rijbevoegdheid zelf wordt geregistreerd, maar dat het rijbewijs alleen geldt als bewijs van die rijbevoegdheid. Dat bewijs heeft op grond van de Rijbewijsrichtlijn een administratieve geldigheidsduur. In Nederland wordt in rubriek 4b de langste geldigheidsduur van de categorieën uit rubriek 11 vermeld. Omdat [appellant] alleen een rijbewijs voor categorie B heeft, is de datum in rubriek 4b in zijn geval gelijk aan de geldigheidsduur van het rijbewijs voor die categorie in rubriek 11. Het opnemen van een datum in rubriek 11 betekent in Nederland dus niet dat de rijbevoegdheid voor die categorie op die datum eindigt, maar dat het voor die categorie afgegeven rijbewijs niet meer geldig is als bewijs voor die rijbevoegdheid. Als [appellant] geen maatregel in verband met de verkeersveiligheid krijgt opgelegd, kan hij na het verstrijken van de geldigheidsduur in rubriek 11 volgens de Nederlandse regelgeving het rijbewijs verlengen zonder opnieuw rijexamen af te leggen en, gezien zijn leeftijd, zonder medische keuring.
5.4. Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat de handelwijze van de RDW zoals hiervoor uiteengezet, niet in strijd is met de Rijbewijsrichtlijn, aangezien het invullen van een datum in rubriek 11 in Nederland niet de rijbevoegdheid beperkt. Eventuele problemen bij het omwisselen van zijn Nederlandse rijbewijs naar een Pools rijbewijs, omdat Polen rubriek 11 volgens [appellant] anders interpreteert, kan hij desgewenst bij de Poolse rechter aan de orde stellen. Overigens heeft de RDW op de zitting toegelicht dat de lidstaten een onderling netwerk hebben waarin zij informatie kunnen uitwisselen over de (geldigheid van) rijbewijzen. De Poolse autoriteiten kunnen bij twijfel over de betekenis van de datum in rubriek 11 navraag doen bij de RDW. Ook heeft de RDW aangeboden schriftelijk aan de Poolse autoriteiten te bevestigen dat het opnemen van een datum in rubriek 11 niet betekent dat de rijbevoegdheid van [appellant] voor categorie B in Nederland is beperkt.
5.5. Het betoog slaagt niet.
Verzoek om prejudiciële vragen
6. [appellant] verzoekt de Afdeling om een aantal door hem opgestelde prejudiciële vragen over de uitleg van de Rijbewijsrichtlijn voor te leggen aan het Hof van Justitie.
7. Uit het voorgaande volgt dat beantwoording van de opgeworpen vragen niet nodig is voor de oplossing van deze zaak. Gelet op de arresten van het Hof van Justitie van 6 oktober 1982, Cilfit, ECLI:EU:C:1982:335, punt 10, 6 oktober 2021, Consorzio Italian Management, ECLI:EU:C:2021:799, punt 34, en 24 maart 2026, Remling, ECLI:EU:C:2026:243, punt 35, bestaat dan ook geen aanleiding tot het stellen van prejudiciële vragen.
Eindoordeel
8. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
9. De Afdeling wijst het verzoek van [appellant] om schadevergoeding af, reeds omdat het hoger beroep ongegrond is.
10. De RDW hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de aangevallen uitspraak;
II. wijst het verzoek om schadevergoeding af;
Aldus vastgesteld door mr. H.J.M. Besselink, voorzitter, en mr. N. Verheij en mr. A.B. Blomberg, leden, in tegenwoordigheid van mr. A.G. de Vries-Biharie, griffier.
w.g. Besselink
voorzitter
w.g. De Vries-Biharie
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 23 september 2026
611