RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , [V-Nummer] , eiser
de minister van Asiel en Migratie,
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.14997
(gemachtigde: mr. A. Habib-Portier),
en
(gemachtigde: mr. R.L.F. Zandbelt).
Procesverloop
Bij besluit van 30 maart 2025 (bestreden besluit 1) is aan eiser op grond van artikel 14, gelezen in samenhang met artikel 6 van Verordening (EU) nr. 2016/399 (Schengengrenscode) de toegang geweigerd en bij besluit van diezelfde datum (bestreden besluit 2) is aan eiser op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Eiser heeft tegen de vrijheidsontnemende maatregel beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Op grond van artikel 94, tweede lid, van de Vw wordt, indien aan de vreemdeling een besluit tot weigering van toegang tot Nederland is uitgereikt, het beroep geacht mede een beroep tegen dit besluit te omvatten.
De rechtbank heeft het beroep op 8 april 2025 op zitting behandeld. Eiser is, met bericht van verhindering, niet verschenen. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Over bestreden besluit 1 (toegangsweigering)
1. De minister heeft eiser de toegang geweigerd omdat eiser:
- niet over voldoende middelen van bestaan kan beschikken voor zowel de duur van het voorgenomen verblijf als voor de terugreis naar het land van herkomst of voor de doorreis naar een derde land, waar de toegang is gewaarborgd, dan wel niet in staat is deze middelen rechtmatig te verwerven;- met het oog op weigering van de toegang is gesignaleerd.
2. Eiser betwist niet dat hem op goede gronden de toegang is geweigerd. Voor zover het beroep zich richt tegen de toegangsweigering zal de rechtbank dat dan ook ongegrond verklaren.
Over bestreden besluit 2 (vrijheidsontnemende maatregel)
3. Op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, van de Vw kan de vreemdeling aan wie toegang tot Nederland is geweigerd worden verplicht zich op te houden in een door de ambtenaar belast met de grensbewaking aangewezen ruimte of plaats die is beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek.
4. Omdat de maatregel is opgeheven, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of de tenuitvoerlegging van de maatregel op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
De rechtbank heeft ambtshalve de motivering over het niet toepassen van een lichter middel aan de orde gesteld.
Bij de beantwoording van de vraag of verweerder met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of verweerder zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de vrijheidsontnemende maatregel doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van verweerder.
Eiser heeft voorafgaand aan het opleggen van de maatregel verklaard dat hij de voorgenomen oplegging van de bestreden maatregel en plaatsing in een gesloten inrichting geen probleem vindt, maar ook dat hij last heeft van zijn rug en zijn nieren.
De minister heeft daarover in de maatregel het volgende overwogen: “Ten aanzien van de medische en psychische zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra kan worden gesteld dat deze gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Indien er zich onverhoopt medische of psychische omstandigheden voordoen kan de behandeling in de detentie- en uitzetcentra worden aangevraagd, aangevangen dan wel worden voortgezet, Nu er sprake is van gelijkwaardige gezondheidszorg maakt dit het opleggen van deze maatregel niet onevenredig bezwaarlijk.”
De rechtbank overweegt dat de minister met die motivering voorbij is gegaan aan het feit dat hij voornemens was eiser in de internationale lounge op Schiphol te plaatsen – eiser heeft ook tot aan zijn uitzetting op 1 april 2025 in de lounge verbleven – en daarmee ook aan de vraag of en hoe eiser daar toegang had kunnen hebben tot eventueel noodzakelijk medische zorg. Dit klemt te meer nu verblijf in de lounge grote nadelen heeft, vanwege een gebrek aan adequate faciliteiten. De rechtbank is gelet op die omstandigheden van oordeel dat de in de maatregel gegeven motivering onvoldoende op eiser is toegespitst en dat sprake is van een motiveringsgebrek. Dat gebrek maakt het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig.
Over het beroep
6. Het beroep voor zover gericht tegen bestreden besluit 1 is ongegrond.
7. Het beroep voor zover gericht tegen bestreden besluit 2 is gegrond en de vrijheidsontnemende maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig.
8. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor drie dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontnemende maatregel van
3 x € 100,- (verblijf detentiecentrum) = € 300,-.
9. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 907,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift met een waarde per punt van € 907,- en een wegingsfactor 1). Omdat aan eiser een toevoeging is verleend, moet de minister de proceskostenvergoeding betalen aan de rechtsbijstandverlener.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep voor zover gericht tegen bestreden besluit 1 ongegrond;
- verklaart het beroep voor zover gericht tegen bestreden besluit 2 gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiser tot een bedrag van € 300,-, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 907,00.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.H.G. Odink, rechter, in aanwezigheid van
D.P. van Middelkoop, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak voor zover die over de vrijheidsontnemende maatregel (bestreden besluit 2) gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Tegen deze uitspraak voor zover die over de toegangsweigering (bestreden besluit 1) gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen vier weken na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.